नेपालको इतिहास
Part 1 : गोपाल वंश, महिषपाल वंश, किराँत वंश र सोमवंश
नेपाल नामकरण
- तिब्बती भाषामा "ने" = घर र "पा" = ऊन भन्ने अर्थ लाग्छ।
- किराँती भाषामा "ने" = मध्य र "पा" = देश/घर भन्ने अर्थ लाग्छ।
- नेपाल शब्दको पहिलो अभिलेख वि.सं. ५६९ को बसन्तदेवको टिस्टुङ अभिलेखमा पाइन्छ।
- नेपाल शब्दको उल्लेख सर्वप्रथम अथर्ववेदमा भएको पाइन्छ।
Exam Focus:
नेपाल शब्दको पहिलो अभिलेख = बसन्तदेवको टिस्टुङ अभिलेख
नेपाल शब्दको पहिलो अभिलेख = बसन्तदेवको टिस्टुङ अभिलेख
गोपाल वंश
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| प्रथम राजा | भुक्तमान |
| अन्तिम राजा | यक्ष गुप्त |
| राजधानी | मातातीर्थ |
| शासन अवधि | ५२१ वर्ष |
| पेशा | गाईपालन |
महत्त्वपूर्ण तथ्य
- नेपालमा सर्वप्रथम शासन गर्ने वंश गोपाल वंश हो।
- पशुपति ज्योतिर्लिङ्ग गोपालकालमा प्रकट भएको मानिन्छ।
- नेमुनिले भुक्तमानलाई राजा बनाएका थिए।
- नेपालको सबैभन्दा पुरानो वंशावली गोपाल वंशावली हो।
महिषपाल (आभीर) वंश
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| प्रथम राजा | वरसिंह |
| अन्तिम राजा | भुवनसिंह |
| राजधानी | मातातीर्थ |
| पेशा | भैँसी पालन |
| राजा संख्या | ३ जना |
स्मरणीय सूत्र:
गोपाल = गाई पालन
महिषपाल = भैँसी पालन
गोपाल = गाई पालन
महिषपाल = भैँसी पालन
किराँत वंश
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| प्रथम राजा | यलम्बर |
| अन्तिम राजा | गस्ती |
| राजा संख्या | ३२ |
| शासन अवधि | १५०० वर्ष |
| राजधानी | गोकरण → शंखमूल |
महत्त्वपूर्ण तथ्य
- यलम्बर किराँत वंशका प्रथम राजा थिए।
- महाभारत युद्ध छैटौं राजा हुमतीको समयमा भएको मानिन्छ।
- किराँतहरूले पाण्डवलाई सहयोग गरेका थिए।
- गौतम बुद्ध सातौं किराँती राजा जितेदास्तीको समयमा नेपाल आएका थिए।
- सम्राट अशोक चौधौं किराँती राजा स्थुङ्कोको समयमा नेपाल आएका थिए।
- सम्राट अशोकलाई नेपालको पहिलो पर्यटक मानिन्छ।
- लुम्बिनीमा रहेको अशोक स्तम्भ नेपाल भ्रमणको प्रमाण हो।
- किराँतहरूले पशुपतिनाथलाई किराँतेश्वर भनेर पूजा गर्थे।
Exam Focus:
प्रथम किराँती राजा = यलम्बर
नेपालको पहिलो पर्यटक = सम्राट अशोक
प्रथम किराँती राजा = यलम्बर
नेपालको पहिलो पर्यटक = सम्राट अशोक
सोमवंश
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| प्रथम राजा | निमिष |
| अन्तिम राजा | भास्कर वर्मा |
| शासन केन्द्र | गोदावरी |
- निमिषले गोदावरीको १२ वर्षे मेला सञ्चालन गरेका थिए।
- सोमवंशको शासन केन्द्र गोदावरी थियो।
One Liner Revision
✔ नेपालको पहिलो वंश = गोपाल वंश
✔ गोपाल वंशका प्रथम राजा = भुक्तमान
✔ महिषपाल वंशका प्रथम राजा = वरसिंह
✔ किराँत वंशका प्रथम राजा = यलम्बर
✔ नेपालको पहिलो पर्यटक = सम्राट अशोक
✔ किराँतहरूले पशुपतिनाथलाई = किराँतेश्वर
✔ सोमवंशका प्रथम राजा = निमिष
✔ सोमवंशको केन्द्र = गोदावरी
✔ गोपाल वंशका प्रथम राजा = भुक्तमान
✔ महिषपाल वंशका प्रथम राजा = वरसिंह
✔ किराँत वंशका प्रथम राजा = यलम्बर
✔ नेपालको पहिलो पर्यटक = सम्राट अशोक
✔ किराँतहरूले पशुपतिनाथलाई = किराँतेश्वर
✔ सोमवंशका प्रथम राजा = निमिष
✔ सोमवंशको केन्द्र = गोदावरी
Important MCQ
1. नेपालको पहिलो वंश कुन हो?
A. लिच्छवि
B. किराँत
C. गोपाल
D. सोमवंश
उत्तर: C. गोपाल
A. लिच्छवि
B. किराँत
C. गोपाल
D. सोमवंश
उत्तर: C. गोपाल
2. किराँत वंशका प्रथम राजा को हुन्?
A. हुमती
B. यलम्बर
C. गस्ती
D. जितेदास्ती
उत्तर: B. यलम्बर
A. हुमती
B. यलम्बर
C. गस्ती
D. जितेदास्ती
उत्तर: B. यलम्बर
3. नेपालको पहिलो पर्यटक को मानिन्छ?
A. फाहियान
B. ह्वेनसाङ
C. सम्राट अशोक
D. गौतम बुद्ध
उत्तर: C. सम्राट अशोक
A. फाहियान
B. ह्वेनसाङ
C. सम्राट अशोक
D. गौतम बुद्ध
उत्तर: C. सम्राट अशोक
4. सोमवंशको शासन केन्द्र कहाँ थियो?
A. भक्तपुर
B. गोदावरी
C. काठमाडौँ
D. गोर्खा
उत्तर: B. गोदावरी
A. भक्तपुर
B. गोदावरी
C. काठमाडौँ
D. गोर्खा
उत्तर: B. गोदावरी
नेपालको इतिहास
Part 2 : लिच्छवि वंश, मानदेव, अंशुवर्मा, नरेन्द्रदेव र गुणकामदेव
लिच्छवि वंश
- लिच्छविहरू भारतको वैशालीबाट आएका सूर्यवंशी क्षेत्रीयहरू थिए।
- लिच्छविहरूले पाटनको च्यासलमा ८ सय किराँतीहरूलाई मारेर राज्य लिएको मानिन्छ।
- लिच्छविकालका प्रथम राजा जयदेव प्रथम हुन्।
- लिच्छविकालका आदिपुरुष सुपुष्प मानिन्छन्।
- अन्तिम लिच्छवि राजा जयकामदेव हुन्।
- लिच्छविकालमा राजभाषा संस्कृत थियो।
- लिच्छविकालमा बसन्तदेवको पालामा द्वैध शासन सुरु भएको थियो।
Exam Focus:
लिच्छविकाल = नेपालको स्वर्ण युग
लिच्छविकालको राजभाषा = संस्कृत
लिच्छविकाल = नेपालको स्वर्ण युग
लिच्छविकालको राजभाषा = संस्कृत
सुपुष्प
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| पहिचान | लिच्छविकालका आदिपुरुष |
| शासन अवधि | ५६ वर्ष |
| मुख्य कार्य | पशुपतिनाथमा देवल बनाएका |
मानदेव
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| पहिचान | नेपालको पहिलो प्रामाणिक राजा |
| माता-पिता | राज्यवती र धर्मदेव |
| शासन अवधि | वि.सं. ५२१ देखि ५६२ सम्म |
| शासन समय | ४१ वर्ष |
| छोरा | महिदेव |
| पहिलो अभिलेख | चाँगुनारायण, भक्तपुर |
मानदेवले गरेका प्रमुख कार्यहरू
- गोकरणमा बस्ती बसालेका।
- मानगृह निर्माण गरेका।
- सर्वप्रथम शिलालेख स्थापना गरेका।
- मानाङ्क नामक तामाको मुद्रा प्रचलनमा ल्याएका।
- नाग र बासुकीको पूजा सुरु गरेका।
- चाँगुनारायणको मन्दिर निर्माण गरेका।
स्मरण सूत्र:
गोमा र तिमा नागमा चाँगुनारायण गए
गोमा र तिमा नागमा चाँगुनारायण गए
अंशुवर्मा
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| राजा बनाउने | मामा शिवदेव प्रथम |
| शासन अवधि | वि.सं. ६६२ देखि ६७८ सम्म |
| शासन समय | १६ वर्ष |
| छोरी | भृकुटी |
| भृकुटीको विवाह | तिब्बतका सम्राट स्रङचङ गम्पोसँग |
| भृकुटीको बाल्यकालको नाम | खुकुनी |
अंशुवर्माका उपनामहरू
- महासामन्त पदवी धारण गरेका।
- महाराजाधिराजको उपाधि प्राप्त गरेका।
- बोधिसत्व।
- कलहाभिमानी।
अंशुवर्माले गरेका कार्यहरू
- बलम्बुमा बस्ती बसालेका।
- पञ्चाली प्रथाको सुरुवात गरेका।
- गुप्त संवत् चलाएका।
- बालकको सालनाल काट्ने चलन चलाएका।
- कैलाशकुट भवन बनाएका।
- युवराजाधिराज घोषणा गर्ने चलन चलाएका।
- पशुपतिनाथलाई राजमान्यता दिएका।
- वैश्रवण मुद्रा प्रचलनमा ल्याएका।
- शब्द विद्या ग्रन्थ लेखेका।
- चन्द्र व्याकरण लेखेका।
Exam Focus:
भृकुटी = अंशुवर्माकी छोरी
भृकुटीको विवाह = स्रङचङ गम्पोसँग
भृकुटी = अंशुवर्माकी छोरी
भृकुटीको विवाह = स्रङचङ गम्पोसँग
उदयदेव
- उदयदेव शिवदेव प्रथमका छोरा थिए।
- युवराज घोषित हुने पहिलो व्यक्ति उदयदेव हुन्।
- तिब्बत शरण लिने पहिलो राजा उदयदेव हुन्।
- उदयदेवलाई भाइ ध्रुवदेव र सामन्त जिष्णुगुप्तले पदच्युत गरेका थिए।
नरेन्द्रदेव
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| शासन अवधि | ३४ वर्ष |
| शासन समय | वि.सं. ७०२ देखि ७३६ सम्म |
| बुबा | उदयदेव |
| उपनाम | लिच्छवि आकाशको पूर्ण चन्द्र |
नरेन्द्रदेवले गरेका कार्यहरू
- भद्राधिवास भवनको निर्माण गरेका।
- रातो मच्छिन्द्रनाथको जात्रा चलाएका।
- बोटोजात्राको प्रचलन चलाएका।
- सिंहासन शब्द प्रचलनमा ल्याएका।
- महाराजाधिराज परमभट्टारक उपाधि प्राप्त गरेका।
- झ्यालमा बट्टा राख्ने चलन चलाएका।
- द्वैध शासनको अन्त्य गरेका।
- पण र पुराण नामक मुद्राहरू प्रचलनमा ल्याएका।
Exam Focus:
रातो मच्छिन्द्रनाथ जात्रा = नरेन्द्रदेव
बोटोजात्रा = नरेन्द्रदेव
रातो मच्छिन्द्रनाथ जात्रा = नरेन्द्रदेव
बोटोजात्रा = नरेन्द्रदेव
गुणकामदेव
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| अर्को नाम | लक्ष्मीकामदेव |
| गद्दी आरोहण | वि.सं. १२४१ |
| शासन अवधि | १८ वर्ष |
| मुख्य काम | कान्तिपुर शहरको स्थापना |
| घर संख्या | १८०० घर |
| खर्च | १ लाख |
गुणकामदेवले गरेका कार्यहरू
- कुमारीको पूजा गर्ने चलन चलाएका।
- कान्तिपुर शहरको स्थापना गरेका।
- टुँडीखेलको भद्रकाली मन्दिर निर्माण गरेका।
- लाखेजात्रा, कृष्णजात्रा, हिलेजात्रा, इन्द्रजात्राको चलन चलाएका।
- पशुपतिमा २१ कोष चढाएका।
- मुलहटको स्थापना गरेका।
- लुमडीदेवी, नवदुर्गा र रक्तकालीको स्थापना गरेका।
Exam Focus:
कान्तिपुर शहरको स्थापना = गुणकामदेव
कान्तिपुर शहरको स्थापना = गुणकामदेव
लिच्छविकालमा कसलाई के भनिन्थ्यो?
| पद | अर्थ |
|---|---|
| महासर्वदण्डनायक | प्रधानन्यायाधीश |
| सर्वदण्डनायक | न्यायाधीश |
| अमात्य | मन्त्री |
| महाबलाध्यक्ष | सेनाप्रमुख |
| बलाध्यक्ष | सेनापति |
| प्रसादाधिकृत | कार्यालय प्रमुख |
| भट्टारक | राजाको निजी सचिव |
| सामन्त | प्रशासक |
| प्रतिहार | द्वारे |
| भट | सेना / सिपाही |
| पौर | केन्द्रमा बस्ने जनता |
| जानपद | प्रान्तमा बस्ने जनता |
लिच्छविकालका करहरू
| कर | अर्थ |
|---|---|
| भाग | कृषि उत्पादनमा लगाइने कर |
| भोग | पशुपालनमा लगाइने कर |
| कर | व्यापारमा लगाइने कर |
| सिंकर | फर्निचरमा लगाइने कर |
| तैलकर | तेलमा लगाइने कर |
| सुँकर | सुँगुरमा लगाइने कर |
| चैलकर | कपडामा लाग्ने कर |
| मल्लकर | भैँसीमा लाग्ने कर |
| आपणकर | पसलमा लाग्ने कर |
| पिण्डक | मालपोत |
One Liner Revision
✔ लिच्छविकालको प्रथम राजा = जयदेव प्रथम
✔ लिच्छविकालका आदिपुरुष = सुपुष्प
✔ लिच्छविकालको राजभाषा = संस्कृत
✔ नेपालको पहिलो प्रामाणिक राजा = मानदेव
✔ मानदेवको अभिलेख = चाँगुनारायण
✔ अंशुवर्माकी छोरी = भृकुटी
✔ भृकुटीको विवाह = स्रङचङ गम्पोसँग
✔ रातो मच्छिन्द्रनाथ जात्रा = नरेन्द्रदेव
✔ कान्तिपुर शहरको स्थापना = गुणकामदेव
✔ महासर्वदण्डनायक = प्रधानन्यायाधीश
✔ लिच्छविकालका आदिपुरुष = सुपुष्प
✔ लिच्छविकालको राजभाषा = संस्कृत
✔ नेपालको पहिलो प्रामाणिक राजा = मानदेव
✔ मानदेवको अभिलेख = चाँगुनारायण
✔ अंशुवर्माकी छोरी = भृकुटी
✔ भृकुटीको विवाह = स्रङचङ गम्पोसँग
✔ रातो मच्छिन्द्रनाथ जात्रा = नरेन्द्रदेव
✔ कान्तिपुर शहरको स्थापना = गुणकामदेव
✔ महासर्वदण्डनायक = प्रधानन्यायाधीश
Important MCQ
1. लिच्छविकालको राजभाषा कुन थियो?
A. नेपाली
B. संस्कृत
C. पाली
D. मैथिली
उत्तर: B. संस्कृत
A. नेपाली
B. संस्कृत
C. पाली
D. मैथिली
उत्तर: B. संस्कृत
2. नेपालको पहिलो प्रामाणिक राजा को हुन्?
A. अंशुवर्मा
B. नरेन्द्रदेव
C. मानदेव
D. गुणकामदेव
उत्तर: C. मानदेव
A. अंशुवर्मा
B. नरेन्द्रदेव
C. मानदेव
D. गुणकामदेव
उत्तर: C. मानदेव
3. भृकुटी कसकी छोरी हुन्?
A. नरेन्द्रदेव
B. अंशुवर्मा
C. मानदेव
D. गुणकामदेव
उत्तर: B. अंशुवर्मा
A. नरेन्द्रदेव
B. अंशुवर्मा
C. मानदेव
D. गुणकामदेव
उत्तर: B. अंशुवर्मा
4. कान्तिपुर शहरको स्थापना कसले गरेका हुन्?
A. मानदेव
B. नरेन्द्रदेव
C. गुणकामदेव
D. जयदेव
उत्तर: C. गुणकामदेव
A. मानदेव
B. नरेन्द्रदेव
C. गुणकामदेव
D. जयदेव
उत्तर: C. गुणकामदेव
नेपालको इतिहास
Part 3 : पशुपतिनाथ, मध्यकाल र मल्लकाल
पशुपतिनाथ मन्दिर सम्बन्धी जानकारी
| प्रश्न | उत्तर |
|---|---|
| पारसनाथ भनेर चिनिने मन्दिर | पशुपति |
| पशुपतिको प्रथम पुजारी | स्वामी शेखरानन्द |
| पशुपतिको अन्तिम पुजारी | गणेश दत्त भट्ट |
| पशुपतिमा भट्ट पुजारी राख्ने | यक्ष मल्ल |
| पशुपतिनाथको मन्दिर बनाउने | प्रचण्डदेव |
| पशुपतिमा देवल बनाउने | सुपुष्प |
| पशुपतिनाथमा सुनको छाना चढाउने | शिवदेव |
| पशुपतिनाथलाई स्वर्णमय बनाउने | भास्कर वर्मा |
| पशुपतिनाथको हालको मूर्ति बनाउने | जयसिंह देव |
| पशुपतिमा महास्नान गर्ने चलन चलाउने | अभय मल्ल |
| पशुपतिलाई राजमान्यता दिने | अंशुवर्मा |
मध्यकाल
- नेपाल संवतको सुरुवातदेखि नेपाल एकीकरणबीचको समयलाई मध्यकाल भनिन्छ।
- यसलाई मल्लकालको रूपमा पनि लिने गरिन्छ।
- वि.सं. ९३६ कार्तिक २५ देखि वि.सं. १८२५ सम्मको ८८९ वर्षको अवधि मध्यकाल हो।
- राजा राघवदेवको पालामा शंखधर साख्वाले नेपाल संवत सुरु गरेका हुन्।
- वि.सं. २०५६ मंसिर २ गते शंखधर साख्वालाई राष्ट्रिय विभूति घोषणा गरियो।
- वि.सं. २०६५ सालमा नेपाल संवतलाई राष्ट्रिय संवतको मान्यता दिइयो।
Exam Focus:
नेपाल संवत् सुरु गर्ने = शंखधर साख्वा
नेपाल संवत् सुरु भएको समय = राजा राघवदेवको पालामा
नेपाल संवत् सुरु गर्ने = शंखधर साख्वा
नेपाल संवत् सुरु भएको समय = राजा राघवदेवको पालामा
मल्लकाल
- मल्लहरू भारतको कुशीनगरबाट शरणार्थीको रूपमा नेपाल आएका थिए।
- प्रथम मल्ल राजा अरिदेव मल्ल हुन्।
- संगठित मल्ल राज्यका अन्तिम राजा यक्ष मल्ल हुन्।
- मल्लकालमा एकीकृत उपत्यकाको राजधानी भक्तपुर थियो।
- नेपालमा मुसलमानहरूको प्रवेश रत्न मल्लको पालामा भएको पाइन्छ।
| राज्य | प्रथम मल्ल राजा | अन्तिम मल्ल राजा |
|---|---|---|
| कान्तिपुर | रत्न मल्ल | जयप्रकाश मल्ल |
| पाटन | रण मल्ल | तेजनरसिंह मल्ल |
| भक्तपुर | राय मल्ल | रणजीत मल्ल |
अभय मल्ल
- भूकम्पमा परेर मर्ने राजा।
- नेपाललाई बाइसे–चौबिसे राज्यमा विभाजन भएको मानिन्छ।
- पशुपतिमा महास्नान गराउने राजा।
यक्ष मल्ल
- यक्ष मल्लको पालामा काठमाडौं उपत्यका विभाजन भएको थियो।
- नेपाल मण्डलेश्वर उपाधि धारण गरेका थिए।
- भक्तपुरको दत्तात्रेय मन्दिर निर्माण गरेका थिए।
- भक्तपुर दरबारलाई चारैतिर पर्खालले घेरेका थिए।
- एकीकृत उपत्यकाका अन्तिम राजा हुन्।
- पशुपतिमा भारतका भट्ट पुजारी राख्ने चलन चलाएका थिए।
महेन्द्र मल्ल
- प्रजाले खाएपछि मात्र खाने राजा।
- महेन्द्र मल्ल मुद्रा चलाउने राजा।
- काठमाडौंको तलेजु मन्दिर निर्माण गरेका।
- श्वेत विनायक जात्राको चलन चलाएका।
- राजहंस र सिकार बाज दिल्लीका बादशाहलाई उपहार चढाएका।
लक्ष्मी नरसिंह मल्ल
- मल्लकालका बौलाहा राजा भनेर चिनिन्छन्।
- काष्ठमण्डपको निर्माण गराएका।
- काष्ठमण्डपलाई मरुसत्तल पनि भनिन्छ।
- काष्ठमण्डपको निर्माण विशेत नामक व्यक्तिले गरेका हुन्।
जयस्थिति मल्ल
- जग्गालाई अब्बल, दोयम, सीम र चाहार गरी ४ भागमा विभाजन गरेका।
- समाजलाई ४ वर्ण ३६ जातमा विभाजन गरेका।
- मानव न्यायशास्त्रका रचनाकार।
- अपराधीलाई आर्थिक सजाय दिने राजा।
प्रताप मल्ल
- कुचविहारबाट डोला झिकाई विवाह गर्ने राजा।
- रानीपोखरी निर्माण वि.सं. १७२७ मा गरेका।
- १५ भाषाका ज्ञाता थिए।
- हनुमानढोकाको निर्माण वि.सं. १७०७ मा गरेका।
- सेतो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्राको परम्परा चलाएका।
- दक्षिणकाली मन्दिर स्थापना गरेका।
- राजाहरू बुढानीलकण्ठको दर्शन गर्न जान छाडेको पालादेखि मानिन्छ।
- आफ्नो नामको अगाडि “कविन्द्र” लेख्ने राजा।
जयप्रकाश मल्ल
- कुमारीको रथ तान्ने चलन चलाएका।
- बालाजुको २१ धारा बनाएका।
- घोडेजात्राको चलन चलाएको मानिन्छ।
- सुनको मुद्रा प्रयोगमा ल्याएका।
- मल्लकालका अभागी राजा भनेर चिनिन्छन्।
- विश्वकै सबैभन्दा सानो जावा मुद्रा निकाल्ने राजा।
सिद्धिनरसिंह मल्ल
- गर्मीमा पञ्चाग्नि ताप्ने र जाडोमा चिसो ढुङ्गामा बस्ने राजा।
- नेपालको इतिहासमा राजर्षि हुने पहिलो व्यक्ति।
- पाटनको २१ गजुर भएको कृष्ण मन्दिर बनाएका।
- कार्तिक नाचको प्रचलन चलाएका।
- छालाको मुद्रा प्रचलनमा ल्याएका।
- हरिश्चन्द्र र नरसिंह नाच चलाएका।
योगनरेन्द्र मल्ल
- हालसम्म पनि जीवित रहेको मानिने राजा।
- उनको मृत्यु हुँदा ३१ जना रानीहरू सती गएका थिए।
- तिमाखुमा विष मिसाई षड्यन्त्रपूर्वक मारिएका राजा।
कुन मल्ल राजा कसरी मरे?
| मल्ल राजा | मृत्युको कारण |
|---|---|
| अभय मल्ल | भूकम्पमा परेर |
| योगनरेन्द्र मल्ल | तिमाखुमा विष मिसाएर |
| भास्कर मल्ल | प्लेग रोग लागेर |
| विश्वजीत मल्ल | परस्त्रीसँग लागेको आरोपमा काटिएर |
| प्रताप मल्ल | हरिसिद्धिको नाच हेर्दाहेर्दै |
मल्लकालीन पद तथा निकायहरू
| पद / निकाय | अर्थ |
|---|---|
| चौतारा | प्रधानमन्त्री |
| अमात्य | मन्त्रीसरहको पद |
| विषय | जिल्ला |
| थकाली | पञ्चहरूको मुख्य व्यक्ति |
| भारदारी सभा | राजसभा |
| उमरा | गाउँस्तरको प्रशासक |
| कोट्टनायक | किल्ला रक्षक |
| प्रजापञ्च | गाउँ वा नगरका शासक |
| महापात्र | स्थानीय शासक |
| सेनाध्यक्ष | राज्यको सुरक्षा हेर्ने |
| टक्सार | सिक्का छाप्ने |
| चरिदार | अनुसन्धान अधिकृत |
| कोतवाल | शान्ति सुरक्षा हेर्ने |
| द्वारे | गाउँको झैझगडा हेर्ने प्रधान |
| खरिदार | देशभरि भ्रमण गरी न्याय दिने |
कसले के चलाए?
| चलन / जात्रा | चलाउने राजा |
|---|---|
| रातो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्रा | नरेन्द्रदेव |
| सेतो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्रा | प्रताप मल्ल |
| घोडेजात्रा | जयप्रकाश मल्ल |
| गाईजात्रा | जगतप्रताप मल्ल |
| इन्द्रजात्रा | गुणकामदेव |
| बिस्केट जात्रा | जगज्योति मल्ल |
| लाखे जात्रा | गुणकामदेव |
| झ्यालमा बट्टा राख्ने | नरेन्द्रदेव |
| झ्यालमा ऐना राख्ने | रणजीत मल्ल |
| गुप्त संवत् | अंशुवर्मा |
One Liner Revision
✔ मध्यकाल = नेपाल संवतदेखि नेपाल एकीकरणसम्म
✔ नेपाल संवत् सुरु गर्ने = शंखधर साख्वा
✔ प्रथम मल्ल राजा = अरिदेव मल्ल
✔ एकीकृत उपत्यकाका अन्तिम राजा = यक्ष मल्ल
✔ कान्तिपुरका अन्तिम मल्ल राजा = जयप्रकाश मल्ल
✔ रानीपोखरी बनाउने = प्रताप मल्ल
✔ मानव न्यायशास्त्र = जयस्थिति मल्ल
✔ पाटनको कृष्ण मन्दिर = सिद्धिनरसिंह मल्ल
✔ चौतारा = प्रधानमन्त्री
✔ टक्सार = सिक्का छाप्ने निकाय
✔ नेपाल संवत् सुरु गर्ने = शंखधर साख्वा
✔ प्रथम मल्ल राजा = अरिदेव मल्ल
✔ एकीकृत उपत्यकाका अन्तिम राजा = यक्ष मल्ल
✔ कान्तिपुरका अन्तिम मल्ल राजा = जयप्रकाश मल्ल
✔ रानीपोखरी बनाउने = प्रताप मल्ल
✔ मानव न्यायशास्त्र = जयस्थिति मल्ल
✔ पाटनको कृष्ण मन्दिर = सिद्धिनरसिंह मल्ल
✔ चौतारा = प्रधानमन्त्री
✔ टक्सार = सिक्का छाप्ने निकाय
Important MCQ
1. नेपाल संवत् कसले सुरु गरेका हुन्?
A. जयस्थिति मल्ल
B. शंखधर साख्वा
C. प्रताप मल्ल
D. यक्ष मल्ल
उत्तर: B. शंखधर साख्वा
A. जयस्थिति मल्ल
B. शंखधर साख्वा
C. प्रताप मल्ल
D. यक्ष मल्ल
उत्तर: B. शंखधर साख्वा
2. प्रथम मल्ल राजा को हुन्?
A. अरिदेव मल्ल
B. यक्ष मल्ल
C. प्रताप मल्ल
D. जयप्रकाश मल्ल
उत्तर: A. अरिदेव मल्ल
A. अरिदेव मल्ल
B. यक्ष मल्ल
C. प्रताप मल्ल
D. जयप्रकाश मल्ल
उत्तर: A. अरिदेव मल्ल
3. रानीपोखरी कसले बनाएका हुन्?
A. जयप्रकाश मल्ल
B. प्रताप मल्ल
C. सिद्धिनरसिंह मल्ल
D. यक्ष मल्ल
उत्तर: B. प्रताप मल्ल
A. जयप्रकाश मल्ल
B. प्रताप मल्ल
C. सिद्धिनरसिंह मल्ल
D. यक्ष मल्ल
उत्तर: B. प्रताप मल्ल
4. मानव न्यायशास्त्रका रचनाकार को हुन्?
A. जयस्थिति मल्ल
B. महेन्द्र मल्ल
C. लक्ष्मी नरसिंह मल्ल
D. योगनरेन्द्र मल्ल
उत्तर: A. जयस्थिति मल्ल
A. जयस्थिति मल्ल
B. महेन्द्र मल्ल
C. लक्ष्मी नरसिंह मल्ल
D. योगनरेन्द्र मल्ल
उत्तर: A. जयस्थिति मल्ल
नेपालको इतिहास
Part 4 : शाहवंश, गोरखाका शाह राजा र पृथ्वीनारायण शाह
शाहवंश
- नेपालका शाहवंशी राजाहरूको पुख्र्यौली थलो राजस्थानको चित्तौडगढ मानिन्छ।
- शाहवंशी पहिलो राजा कुलमण्डन खाँ हुन्।
- कुलमण्डन खाँको जन्म गुल्मीको मालिका गाउँपालिकामा भएको मानिन्छ।
- कुलमण्डन खाँ कास्कीका राजा थिए।
- कुलमण्डन खाँले कास्की राज्य हात पारेपछि दिल्लीका बादशाहले उनलाई फारसी उपाधि “शाह” दिएका थिए।
- “शाह” उपाधिको अर्थ राजा हो।
Exam Focus:
शाहवंशका पहिलो राजा = कुलमण्डन खाँ
शाह उपाधि = दिल्लीका बादशाहले दिएका
शाहवंशका पहिलो राजा = कुलमण्डन खाँ
शाह उपाधि = दिल्लीका बादशाहले दिएका
गोरखाका शाहवंशी राजाहरू
| क्रम | राजा |
|---|---|
| १ | द्रव्य शाह |
| २ | पुरन्दर शाह |
| ३ | छत्र शाह |
| ४ | राम शाह |
| ५ | डम्बर शाह |
| ६ | श्रीकृष्ण शाह |
| ७ | रुद्र शाह |
| ८ | पृथ्वीपति शाह |
| ९ | नरभूपाल शाह |
| १० | पृथ्वीनारायण शाह |
द्रव्य शाह वि.सं. १६१६ भदौ २५ गते गोरखाका राजा भएका थिए।
एकीकरण पछिका शाहवंशी राजा
| क्रम | राजा | शासन अवधि |
|---|---|---|
| १ | पृथ्वीनारायण शाह | वि.सं. १८२५–१८३१ |
| २ | प्रतापसिंह शाह | वि.सं. १८३१–१८३४ |
| ३ | रणबहादुर शाह | वि.सं. १८३४–१८५५ |
| ४ | गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह | वि.सं. १८५५–१८७३ |
| ५ | राजेन्द्र विक्रम शाह | वि.सं. १८७३–१९०४ |
| ६ | सुरेन्द्र विक्रम शाह | वि.सं. १९०४–१९३८ |
| ७ | पृथ्वी वीर विक्रम शाह | त्रैलोक्यका छोरा |
| ८ | त्रिभुवन वीर विक्रम शाह | वि.सं. १९६८–२००७ |
| ९ | महेन्द्र वीर विक्रम शाह | वि.सं. २०११–२०२८ |
| १० | वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह | वि.सं. २०२८–२०५८ |
| ११ | दीपेन्द्र वीर विक्रम शाह | वि.सं. २०५८ |
| १२ | ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाह | वीरेन्द्रका भाइ |
पृथ्वीनारायण शाह
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| जन्म | वि.सं. १७७९ पौष २७ |
| माता-पिता | कौशल्यावती र नरभूपाल शाह |
| शासन अवधि | ३२ वर्ष |
| शासन समय | वि.सं. १७९९–१८३१ |
| निधन | वि.सं. १८३१ माघ १ गते, नुवाकोटको देवीघाटमा |
| मीत | वीरनरसिंह मल्ल |
| छोराहरू | प्रतापसिंह शाह र बहादुर शाह |
| छोरी | विलासकुमारी |
| मावल | पाल्पा |
पृथ्वीनारायण शाहका विवाह
| विवाह | रानी | सम्बन्ध | वि.सं. |
|---|---|---|---|
| पहिलो | इन्द्रकुमारी | मकवानपुरका राजा हेमकर्ण सेनकी छोरी | १७९४ |
| दोस्रो | नरेन्द्रलक्ष्मी | काशीका राजपूत अभिमान सिंहकी छोरी | १७९५ |
पृथ्वीनारायण शाहका महत्वपूर्ण कार्यहरू
- नेपाल एकीकरण अभियानको सुरुवात गरेका।
- काठमाडौंलाई नेपालको राजधानी घोषणा गरेका।
- काठमाडौंलाई राजधानी घोषणा गरेको मिति वि.सं. १८२६ चैत्र १० हो।
- पहिलो आक्रमण नुवाकोटमा गरेका।
- १२ वर्षे पूजा परम्पराको थालनी गरेका।
- बसन्तपुरको नौतले दरबार निर्माण गरेका।
- लालमोहर लगाउने प्रचलन चलाएका।
- राष्ट्रिय झण्डा प्रचलनमा ल्याएका।
- खरिदार पदको चलन चलाएका।
Exam Focus:
पृथ्वीनारायण शाहको जन्म = वि.सं. १७७९ पौष २७
निधन = वि.सं. १८३१ माघ १, देवीघाट
पृथ्वीनारायण शाहको जन्म = वि.सं. १७७९ पौष २७
निधन = वि.सं. १८३१ माघ १, देवीघाट
पृथ्वीनारायण शाहले जितेका प्रमुख राज्य
| राज्य | वि.सं. |
|---|---|
| नुवाकोट | १८०१ |
| मकवानपुर | १८१९ |
| कीर्तिपुर | १८२२ |
| काठमाडौं | १८२५ |
| पाटन | १८२५ |
| भक्तपुर | १८२६ |
पृथ्वीनारायण शाहका भनाइ / दिव्योपदेश
- नेपाल दुई ढुंगाबीचको तरुल हो।
- घूस लिन्या र दिन्या दुवै राष्ट्रका शत्रु हुन्।
- प्रजा मोटा भए दरबार बलियो हुन्छ।
- खानी भएको ठाउँमा गाउँ भए पनि गाउँ सार्नू।
- न्याय निसाफ बिगार्ने भनेको घूस दिने र घूस खाने हुन्।
- विदेशी कपडा लगाउन नदिनू, स्वदेशी कपडा लगाउनू।
- देशका महाजनहरूलाई देशमै राख्नू।
लोकसेवा/TSC का लागि महत्वपूर्ण:
दिव्योपदेशमा पृथ्वीनारायण शाहको राजनीति, अर्थनीति, कूटनीति र प्रशासनिक सोच देखिन्छ।
दिव्योपदेशमा पृथ्वीनारायण शाहको राजनीति, अर्थनीति, कूटनीति र प्रशासनिक सोच देखिन्छ।
प्रतापसिंह शाह
- पृथ्वीनारायण शाहपछि राजा भएका।
- छोटो समय शासन गरेका।
- उनका छोरा रणबहादुर शाह थिए।
रणबहादुर शाह
- प्रतापसिंह शाहपछि राजा भएका।
- गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाहका पिता।
- नेपालको शाहकालीन इतिहासमा महत्वपूर्ण तर विवादास्पद राजा मानिन्छन्।
गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह
- डेढ वर्षको सानो उमेरमा राजा भएका।
- शाहवंशका सबैभन्दा सानो उमेरमा राजा हुने व्यक्ति।
- वीर विक्रम उपाधि पाउने प्रथम शाहवंशी राजा।
- उनको निधन शीतला रोगका कारण भएको थियो।
- हनुमानढोकाको नगरा निर्माण गराउन लगाएका।
राजेन्द्र विक्रम शाह
- राजेन्द्र विक्रम शाहले ३१ वर्ष शासन गरे।
- उनको शासन अवधि वि.सं. १८७३–१९०४ हो।
- पनातिको पनि राज्यारोहण देख्ने राजा हुन्।
- जंगबहादुरले राजगद्दीबाट पदच्युत गरी बन्दी बनाएका राजा।
- अलौ पर्वलाई राजाले घटाएको पर्व भनिन्छ।
सुरेन्द्र विक्रम शाह
- सुरेन्द्र विक्रम शाहले १८ वर्ष शासन गरे।
- उनको शासन अवधि वि.सं. १९०४–१९३८ हो।
- जंगबहादुरलाई श्री ३ को पदवी दिने राजा हुन्।
- नेपालको इतिहासमा “बहुला युवराज” भनेर चिनिन्छन्।
- पहिलो मुलुकी ऐन उनको पालामा वि.सं. १९१० मा जारी भएको थियो।
One Liner Revision
✔ शाहवंशको पुख्र्यौली थलो = चित्तौडगढ, राजस्थान
✔ शाहवंशी पहिलो राजा = कुलमण्डन खाँ
✔ गोरखाका पहिलो शाह राजा = द्रव्य शाह
✔ द्रव्य शाह गोरखाका राजा = वि.सं. १६१६ भदौ २५
✔ पृथ्वीनारायण शाहको जन्म = वि.सं. १७७९ पौष २७
✔ पृथ्वीनारायण शाहका पिता = नरभूपाल शाह
✔ पृथ्वीनारायण शाहकी माता = कौशल्यावती
✔ पृथ्वीनारायण शाहको निधन = वि.सं. १८३१ माघ १
✔ निधन स्थान = देवीघाट, नुवाकोट
✔ पहिलो आक्रमण = नुवाकोट
✔ काठमाडौं राजधानी घोषणा = वि.सं. १८२६ चैत्र १०
✔ पहिलो मुलुकी ऐन = वि.सं. १९१०
✔ शाहवंशी पहिलो राजा = कुलमण्डन खाँ
✔ गोरखाका पहिलो शाह राजा = द्रव्य शाह
✔ द्रव्य शाह गोरखाका राजा = वि.सं. १६१६ भदौ २५
✔ पृथ्वीनारायण शाहको जन्म = वि.सं. १७७९ पौष २७
✔ पृथ्वीनारायण शाहका पिता = नरभूपाल शाह
✔ पृथ्वीनारायण शाहकी माता = कौशल्यावती
✔ पृथ्वीनारायण शाहको निधन = वि.सं. १८३१ माघ १
✔ निधन स्थान = देवीघाट, नुवाकोट
✔ पहिलो आक्रमण = नुवाकोट
✔ काठमाडौं राजधानी घोषणा = वि.सं. १८२६ चैत्र १०
✔ पहिलो मुलुकी ऐन = वि.सं. १९१०
Important MCQ
1. शाहवंशका पहिलो राजा को हुन्?
A. द्रव्य शाह
B. कुलमण्डन खाँ
C. नरभूपाल शाह
D. पृथ्वीनारायण शाह
उत्तर: B. कुलमण्डन खाँ
A. द्रव्य शाह
B. कुलमण्डन खाँ
C. नरभूपाल शाह
D. पृथ्वीनारायण शाह
उत्तर: B. कुलमण्डन खाँ
2. द्रव्य शाह कहिले गोरखाका राजा भए?
A. वि.सं. १६१६ भदौ २५
B. वि.सं. १७७९ पौष २७
C. वि.सं. १८०१
D. वि.सं. १८२५
उत्तर: A. वि.सं. १६१६ भदौ २५
A. वि.सं. १६१६ भदौ २५
B. वि.सं. १७७९ पौष २७
C. वि.सं. १८०१
D. वि.सं. १८२५
उत्तर: A. वि.सं. १६१६ भदौ २५
3. पृथ्वीनारायण शाहको जन्म कहिले भएको हो?
A. वि.सं. १७९९
B. वि.सं. १७७९ पौष २७
C. वि.सं. १८३१ माघ १
D. वि.सं. १८२६ चैत्र १०
उत्तर: B. वि.सं. १७७९ पौष २७
A. वि.सं. १७९९
B. वि.सं. १७७९ पौष २७
C. वि.सं. १८३१ माघ १
D. वि.सं. १८२६ चैत्र १०
उत्तर: B. वि.सं. १७७९ पौष २७
4. पृथ्वीनारायण शाहको पहिलो आक्रमण कहाँ भएको थियो?
A. कीर्तिपुर
B. काठमाडौं
C. नुवाकोट
D. मकवानपुर
उत्तर: C. नुवाकोट
A. कीर्तिपुर
B. काठमाडौं
C. नुवाकोट
D. मकवानपुर
उत्तर: C. नुवाकोट
5. पहिलो मुलुकी ऐन कसको पालामा जारी भयो?
A. पृथ्वीनारायण शाह
B. गीर्वाणयुद्ध शाह
C. राजेन्द्र विक्रम शाह
D. सुरेन्द्र विक्रम शाह
उत्तर: D. सुरेन्द्र विक्रम शाह
A. पृथ्वीनारायण शाह
B. गीर्वाणयुद्ध शाह
C. राजेन्द्र विक्रम शाह
D. सुरेन्द्र विक्रम शाह
उत्तर: D. सुरेन्द्र विक्रम शाह
नेपालको इतिहास
Part 5 : नेपाल एकीकरण, बहादुर शाह, अङ्ग्रेज–नेपाल युद्ध र सुगौली सन्धि
नेपाल एकीकरण अभियान
- नेपाल एकीकरण अभियानका नायक पृथ्वीनारायण शाह हुन्।
- एकीकरण अभियानको प्रारम्भ नुवाकोट विजयबाट भएको मानिन्छ।
- नुवाकोट विजय वि.सं. १८०१ असोज १५ गते भएको थियो।
- काठमाडौं विजय वि.सं. १८२५ इन्द्रजात्राको दिन भएको थियो।
- पाटन विजय वि.सं. १८२५ आश्विन २५ गते भएको थियो।
- भक्तपुर विजय वि.सं. १८२६ मंसिर १ गते भएको थियो।
- उपत्यका विजयपछि काठमाडौंलाई राजधानी बनाइयो।
Exam Focus:
नुवाकोट विजय = वि.सं. १८०१ असोज १५
काठमाडौं विजय = वि.सं. १८२५
नुवाकोट विजय = वि.सं. १८०१ असोज १५
काठमाडौं विजय = वि.सं. १८२५
बहादुर शाह
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| पहिचान | नेपाल एकीकरणका दोस्रो नायक |
| सम्बन्ध | पृथ्वीनारायण शाहका कान्छा छोरा |
| भूमिका | राजप्रतिनिधि (Regent) |
| योगदान | नेपालको भूभाग विस्तार |
- बहादुर शाहले नेपालको पश्चिम र पूर्व दुवैतर्फ विस्तार अभियान चलाएका थिए।
- कुमाउँ, गढवाल, कांगडा लगायतका क्षेत्रमा नेपाली प्रभाव विस्तार भएको थियो।
- नेपालको क्षेत्रफल सबैभन्दा ठूलो बहादुर शाहको पालामा पुगेको मानिन्छ।
स्मरणीय:
नेपाल एकीकरणका प्रथम नायक = पृथ्वीनारायण शाह
नेपाल एकीकरणका दोस्रो नायक = बहादुर शाह
नेपाल एकीकरणका प्रथम नायक = पृथ्वीनारायण शाह
नेपाल एकीकरणका दोस्रो नायक = बहादुर शाह
भीमसेन थापा
- नेपालका प्रथम मुख्तियार (Prime Minister equivalent) मानिन्छन्।
- वि.सं. १८६३ देखि १८९४ सम्म शक्तिशाली मुख्तियार थिए।
- नेपालको इतिहासमा सबैभन्दा लामो समय शासन गर्ने मुख्तियार हुन्।
- धरहरा निर्माण गराएका।
- बाग दरबार निर्माण गराएका।
- सैनिक शक्ति वृद्धि गरेका।
| निर्माण | व्यक्ति |
|---|---|
| धरहरा | भीमसेन थापा |
| बाग दरबार | भीमसेन थापा |
| सुन्धारा | भीमसेन थापा |
अङ्ग्रेज–नेपाल युद्ध (1814–1816)
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| युद्ध अवधि | 1814–1816 AD |
| नेपाली पक्ष | भीमसेन थापा |
| अङ्ग्रेज पक्ष | East India Company |
| परिणाम | सुगौली सन्धि |
युद्धका प्रमुख नेपाली सेनापति
- अमरसिंह थापा
- भक्ति थापा
- बलभद्र कुँवर
- रणजोर सिंह थापा
- उजीरसिंह थापा
Exam Focus:
नालापानी युद्धका नायक = बलभद्र कुँवर
नालापानी युद्धका नायक = बलभद्र कुँवर
अमरसिंह थापा
- बडाकाजी अमरसिंह थापा भनेर चिनिन्छन्।
- नेपालका राष्ट्रिय विभूति हुन्।
- पश्चिम नेपालका प्रमुख सेनापति थिए।
- अङ्ग्रेज–नेपाल युद्धका प्रमुख कमाण्डर थिए।
भक्ति थापा
- नेपालका राष्ट्रिय विभूति हुन्।
- अङ्ग्रेजसँग लड्दा वीरगति प्राप्त गरेका।
- नेपालका सबैभन्दा वृद्ध शहीद सेनापति मानिन्छन्।
- देउथल युद्धमा वीरगति प्राप्त गरेका।
बलभद्र कुँवर
- नालापानी युद्धका नायक।
- खुकुरी युद्धका लागि प्रसिद्ध।
- नेपाली वीरताको प्रतीक मानिन्छन्।
- नालापानी किल्लाको रक्षा गरेका।
सुगौली सन्धि (1816)
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| मिति | 1816 March 4 |
| स्थान | सुगौली (बिहार) |
| पक्षहरू | नेपाल र East India Company |
| परिणाम | नेपालले ठूलो भूभाग गुमायो |
नेपालले गुमाएका क्षेत्र
- कुमाउँ
- गढवाल
- दार्जिलिङ
- सिक्किमका केही भाग
- तराईका केही भूभाग
सुगौली सन्धिपछि
- मेची नदी पूर्वी सीमा बन्यो।
- महाकाली नदी पश्चिमी सीमा बन्यो।
- नेपालमा बेलायती रेजिडेन्ट राखियो।
Exam Focus:
सुगौली सन्धि = 1816 March 4
पश्चिमी सीमा = महाकाली नदी
पूर्वी सीमा = मेची नदी
सुगौली सन्धि = 1816 March 4
पश्चिमी सीमा = महाकाली नदी
पूर्वी सीमा = मेची नदी
नालापानी युद्ध
- अङ्ग्रेज–नेपाल युद्धको सबैभन्दा प्रसिद्ध युद्ध।
- नेपाली सेनाको नेतृत्व बलभद्र कुँवरले गरेका थिए।
- नालापानी किल्ला देहरादुनमा रहेको छ।
- नेपाली वीरताको विश्वप्रसिद्ध उदाहरण मानिन्छ।
One Liner Revision
✔ नेपाल एकीकरणका नायक = पृथ्वीनारायण शाह
✔ दोस्रो नायक = बहादुर शाह
✔ प्रथम मुख्तियार = भीमसेन थापा
✔ धरहरा निर्माण = भीमसेन थापा
✔ अङ्ग्रेज–नेपाल युद्ध = 1814–1816
✔ नालापानी युद्धका नायक = बलभद्र कुँवर
✔ देउथलका वीर = भक्ति थापा
✔ बडाकाजी = अमरसिंह थापा
✔ सुगौली सन्धि = 1816 March 4
✔ पश्चिमी सीमा = महाकाली नदी
✔ पूर्वी सीमा = मेची नदी
✔ दोस्रो नायक = बहादुर शाह
✔ प्रथम मुख्तियार = भीमसेन थापा
✔ धरहरा निर्माण = भीमसेन थापा
✔ अङ्ग्रेज–नेपाल युद्ध = 1814–1816
✔ नालापानी युद्धका नायक = बलभद्र कुँवर
✔ देउथलका वीर = भक्ति थापा
✔ बडाकाजी = अमरसिंह थापा
✔ सुगौली सन्धि = 1816 March 4
✔ पश्चिमी सीमा = महाकाली नदी
✔ पूर्वी सीमा = मेची नदी
Important MCQ
1. नेपाल एकीकरणका दोस्रो नायक को हुन्?
A. भीमसेन थापा
B. बहादुर शाह
C. अमरसिंह थापा
D. रणबहादुर शाह
उत्तर: B. बहादुर शाह
A. भीमसेन थापा
B. बहादुर शाह
C. अमरसिंह थापा
D. रणबहादुर शाह
उत्तर: B. बहादुर शाह
2. प्रथम मुख्तियार को हुन्?
A. जंगबहादुर राणा
B. भीमसेन थापा
C. बहादुर शाह
D. रणबहादुर शाह
उत्तर: B. भीमसेन थापा
A. जंगबहादुर राणा
B. भीमसेन थापा
C. बहादुर शाह
D. रणबहादुर शाह
उत्तर: B. भीमसेन थापा
3. नालापानी युद्धका नायक को हुन्?
A. भक्ति थापा
B. अमरसिंह थापा
C. बलभद्र कुँवर
D. रणजोर सिंह थापा
उत्तर: C. बलभद्र कुँवर
A. भक्ति थापा
B. अमरसिंह थापा
C. बलभद्र कुँवर
D. रणजोर सिंह थापा
उत्तर: C. बलभद्र कुँवर
4. सुगौली सन्धि कहिले भएको हो?
A. 1814
B. 1815
C. 1816 March 4
D. 1817
उत्तर: C. 1816 March 4
A. 1814
B. 1815
C. 1816 March 4
D. 1817
उत्तर: C. 1816 March 4
5. नेपालको पश्चिमी सीमा कुन नदी बन्यो?
A. कोशी
B. गण्डकी
C. कर्णाली
D. महाकाली
उत्तर: D. महाकाली
A. कोशी
B. गण्डकी
C. कर्णाली
D. महाकाली
उत्तर: D. महाकाली
नेपालको इतिहास
Part 6 : राणाकाल, कोतपर्व, जंगबहादुर राणा र राणा शासन
राणाकाल
- नेपालमा राणा शासन वि.सं. १९०३ असोज २ गतेदेखि सुरु भएको मानिन्छ।
- राणा शासनको संस्थापक जंगबहादुर राणा हुन्।
- राणा शासन १०४ वर्षसम्म कायम रह्यो।
- राणा शासनको अन्त्य वि.सं. २००७ फागुन ७ गते भयो।
- राणाहरूले "श्री ३ महाराज" पदवी धारण गर्थे।
Exam Focus:
राणा शासन अवधि = १०४ वर्ष
संस्थापक = जंगबहादुर राणा
राणा शासन अवधि = १०४ वर्ष
संस्थापक = जंगबहादुर राणा
कोतपर्व
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| मिति | वि.सं. १९०३ असोज २ |
| स्थान | काठमाडौंको कोत |
| कारण | गगनसिंह खवासको हत्या |
| परिणाम | जंगबहादुर शक्तिशाली बने |
- गगनसिंह खवासको हत्या भएपछि कोतमा सभा बोलाइएको थियो।
- सभामा ठूलो नरसंहार भयो।
- यस घटनापछि जंगबहादुर नेपालको शक्तिशाली व्यक्ति बने।
भण्डारखाल पर्व
- कोतपर्वपछि भएको अर्को महत्वपूर्ण घटना भण्डारखाल पर्व हो।
- जंगबहादुरका विरोधीहरूको हत्या गरिएको थियो।
- यसले जंगबहादुरको शक्ति अझ बलियो बनायो।
अलौ पर्व
- वि.सं. १९०४ मा भएको घटना।
- राजा राजेन्द्र विक्रम शाहका समर्थकहरूलाई पराजित गरिएको थियो।
- यसपछि जंगबहादुर पूर्ण रूपमा शक्तिशाली बने।
स्मरणीय:
कोतपर्व → भण्डारखाल पर्व → अलौ पर्व
कोतपर्व → भण्डारखाल पर्व → अलौ पर्व
जंगबहादुर राणा
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| जन्म | वि.सं. १८७४ असार ५ |
| पिता | बलनरसिंह कुँवर |
| माता | गणेशकुमारी |
| पहिलो नाम | वीर नरसिंह कुँवर |
| उपाधि | जंगबहादुर राणा |
- बेलायत भ्रमण गर्ने पहिलो नेपाली शासक।
- फ्रान्स भ्रमण गर्ने पहिलो नेपाली शासक।
- श्री ३ महाराज पदवी प्राप्त गर्ने पहिलो व्यक्ति।
- राणा शासनका संस्थापक।
जंगबहादुरका प्रमुख कार्यहरू
- वि.सं. १९१० मा मुलुकी ऐन जारी गरे।
- युरोप भ्रमण गरे।
- राणा शासनको आधार तयार गरे।
- थापाथली दरबार निर्माण गरे।
- प्रशासनिक सुधार लागू गरे।
| कार्य | वर्ष |
|---|---|
| युरोप भ्रमण | वि.सं. १९०६ |
| मुलुकी ऐन | वि.सं. १९१० |
मुलुकी ऐन १९१०
- नेपालको पहिलो लिखित कानुन।
- जंगबहादुरले जारी गरेका।
- जातीय आधारमा समाजलाई वर्गीकरण गरिएको थियो।
- कानुनी व्यवस्थालाई व्यवस्थित बनाउने प्रयास गरिएको थियो।
Exam Focus:
नेपालको पहिलो लिखित कानुन = मुलुकी ऐन १९१०
नेपालको पहिलो लिखित कानुन = मुलुकी ऐन १९१०
राणा प्रधानमन्त्रीहरूको क्रम
| क्रम | प्रधानमन्त्री |
|---|---|
| १ | जंगबहादुर राणा |
| २ | रणोद्दीप सिंह |
| ३ | वीर शमशेर |
| ४ | देव शमशेर |
| ५ | चन्द्र शमशेर |
| ६ | भीम शमशेर |
| ७ | जुद्ध शमशेर |
| ८ | पद्म शमशेर |
| ९ | मोहन शमशेर |
देव शमशेर
- गोरखापत्र प्रकाशन सुरु गर्ने प्रधानमन्त्री।
- सुधारवादी राणा प्रधानमन्त्री।
- छोटो समय शासन गरेका।
| कार्य | वर्ष |
|---|---|
| गोरखापत्र प्रकाशन | वि.सं. १९५८ |
चन्द्र शमशेर
- दासप्रथा अन्त्य गर्ने प्रधानमन्त्री।
- त्रिचन्द्र कलेज स्थापना गर्ने।
- सिंहदरबार निर्माण गर्ने।
- सतीप्रथा अन्त्य गर्ने प्रयास गरेका।
| कार्य | वर्ष |
|---|---|
| दासप्रथा अन्त्य | वि.सं. १९८१ |
| त्रिचन्द्र कलेज स्थापना | वि.सं. १९७५ |
| सिंहदरबार निर्माण | वि.सं. १९६० |
भीम शमशेर
- धरहरा पुनर्निर्माण गराएका।
- सडक र पुल निर्माणमा जोड दिएका।
- आधुनिक पूर्वाधार विकासलाई प्राथमिकता दिएका।
जुद्ध शमशेर
- वि.सं. १९९० को भूकम्पका बेला प्रधानमन्त्री थिए।
- पुनर्निर्माण अभियान सञ्चालन गरे।
- नेपाल बैंक स्थापना गरियो।
| कार्य | वर्ष |
|---|---|
| नेपाल बैंक स्थापना | वि.सं. १९९४ |
पद्म शमशेर
- नेपालको पहिलो संविधान जारी गर्ने प्रधानमन्त्री।
- वि.सं. २००४ मा नेपाल सरकार वैधानिक कानुन जारी गरेका।
मोहन शमशेर
- अन्तिम राणा प्रधानमन्त्री।
- वि.सं. २००७ को क्रान्तिपछि राणा शासनको अन्त्य भयो।
- राजा त्रिभुवनसँग सम्झौता गरी प्रजातन्त्रको मार्ग खुला भयो।
One Liner Revision
✔ राणा शासन संस्थापक = जंगबहादुर राणा
✔ कोतपर्व = वि.सं. १९०३ असोज २
✔ गगनसिंह खवासको हत्या पछि = कोतपर्व
✔ पहिलो लिखित कानुन = मुलुकी ऐन १९१०
✔ बेलायत जाने पहिलो नेपाली शासक = जंगबहादुर
✔ गोरखापत्र सुरु = देव शमशेर
✔ त्रिचन्द्र कलेज = चन्द्र शमशेर
✔ दासप्रथा अन्त्य = चन्द्र शमशेर
✔ नेपाल बैंक स्थापना = जुद्ध शमशेर
✔ पहिलो संविधान = पद्म शमशेर
✔ अन्तिम राणा प्रधानमन्त्री = मोहन शमशेर
✔ कोतपर्व = वि.सं. १९०३ असोज २
✔ गगनसिंह खवासको हत्या पछि = कोतपर्व
✔ पहिलो लिखित कानुन = मुलुकी ऐन १९१०
✔ बेलायत जाने पहिलो नेपाली शासक = जंगबहादुर
✔ गोरखापत्र सुरु = देव शमशेर
✔ त्रिचन्द्र कलेज = चन्द्र शमशेर
✔ दासप्रथा अन्त्य = चन्द्र शमशेर
✔ नेपाल बैंक स्थापना = जुद्ध शमशेर
✔ पहिलो संविधान = पद्म शमशेर
✔ अन्तिम राणा प्रधानमन्त्री = मोहन शमशेर
Important MCQ
1. राणा शासनका संस्थापक को हुन्?
A. चन्द्र शमशेर
B. जुद्ध शमशेर
C. जंगबहादुर राणा
D. मोहन शमशेर
उत्तर: C. जंगबहादुर राणा
A. चन्द्र शमशेर
B. जुद्ध शमशेर
C. जंगबहादुर राणा
D. मोहन शमशेर
उत्तर: C. जंगबहादुर राणा
2. कोतपर्व कहिले भएको थियो?
A. वि.सं. १९०४
B. वि.सं. १९०३ असोज २
C. वि.सं. १९१०
D. वि.सं. २००७
उत्तर: B. वि.सं. १९०३ असोज २
A. वि.सं. १९०४
B. वि.सं. १९०३ असोज २
C. वि.सं. १९१०
D. वि.सं. २००७
उत्तर: B. वि.सं. १९०३ असोज २
3. नेपालको पहिलो लिखित कानुन कुन हो?
A. संविधान २००४
B. मुलुकी ऐन १९१०
C. नेपाल ऐन २००७
D. नागरिक ऐन
उत्तर: B. मुलुकी ऐन १९१०
A. संविधान २००४
B. मुलुकी ऐन १९१०
C. नेपाल ऐन २००७
D. नागरिक ऐन
उत्तर: B. मुलुकी ऐन १९१०
4. गोरखापत्र सुरु गर्ने प्रधानमन्त्री को हुन्?
A. चन्द्र शमशेर
B. देव शमशेर
C. भीम शमशेर
D. जुद्ध शमशेर
उत्तर: B. देव शमशेर
A. चन्द्र शमशेर
B. देव शमशेर
C. भीम शमशेर
D. जुद्ध शमशेर
उत्तर: B. देव शमशेर
5. अन्तिम राणा प्रधानमन्त्री को हुन्?
A. पद्म शमशेर
B. जुद्ध शमशेर
C. मोहन शमशेर
D. चन्द्र शमशेर
उत्तर: C. मोहन शमशेर
A. पद्म शमशेर
B. जुद्ध शमशेर
C. मोहन शमशेर
D. चन्द्र शमशेर
उत्तर: C. मोहन शमशेर
नेपालको इतिहास
Part 7 : प्रजातन्त्र, राजा त्रिभुवन, २००७ सालको क्रान्ति र आधुनिक नेपालको सुरुवात
राजा त्रिभुवन
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| पूरा नाम | त्रिभुवन वीर विक्रम शाह |
| जन्म | वि.सं. १९६३ असार १७ |
| राज्यारोहण | वि.सं. १९६८ |
| मृत्यु | वि.सं. २०११ फागुन ३० |
| उपाधि | नेपालका जनप्रिय राजा |
- राणा शासन अन्त्य गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका राजा।
- नेपालमा प्रजातन्त्र स्थापना गर्न सहयोग गरेका।
- भारतीय दूतावासमा शरण लिने पहिलो नेपाली राजा।
- २००७ सालको परिवर्तनका मुख्य पात्र।
Exam Focus:
राणा शासन अन्त्यसँग सम्बन्धित राजा = त्रिभुवन
राणा शासन अन्त्यसँग सम्बन्धित राजा = त्रिभुवन
नेपाल प्रजा परिषद्
- नेपालको पहिलो राजनीतिक दल।
- स्थापना: वि.सं. १९९३ जेठ २०
- संस्थापक: टंकप्रसाद आचार्य
- राणा शासनको विरोध गर्ने पहिलो राजनीतिक संगठन।
| संस्थापकहरू |
|---|
| टंकप्रसाद आचार्य |
| धर्मभक्त माथेमा |
| दशरथ चन्द |
| गंगालाल श्रेष्ठ |
नेपालका चार शहीद
| शहीद | योगदान |
|---|---|
| शुक्रराज शास्त्री | प्रजातान्त्रिक आन्दोलन |
| धर्मभक्त माथेमा | राणा विरोधी आन्दोलन |
| दशरथ चन्द | प्रजातन्त्र आन्दोलन |
| गंगालाल श्रेष्ठ | प्रजातन्त्र आन्दोलन |
स्मरणीय:
नेपालका चार शहीद = शुक्रराज, धर्मभक्त, दशरथ, गंगालाल
नेपालका चार शहीद = शुक्रराज, धर्मभक्त, दशरथ, गंगालाल
नेपाली कांग्रेस
- नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेस र नेपाल लोकतान्त्रिक कांग्रेस मिलेर नेपाली कांग्रेस बनेको हो।
- स्थापना: वि.सं. २००६ चैत २७
- स्थापना स्थान: कलकत्ता
- संस्थापक नेता: बी.पी. कोइराला, मातृका प्रसाद कोइराला, सुवर्ण शमशेर आदि।
२००७ सालको क्रान्ति
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| सुरुवात | वि.सं. २००७ |
| उद्देश्य | राणा शासन अन्त्य |
| नेतृत्व | नेपाली कांग्रेस |
| समर्थन | राजा त्रिभुवन |
| परिणाम | प्रजातन्त्र स्थापना |
- २००७ फागुन ७ गते राणा शासनको अन्त्य भयो।
- नेपालमा प्रजातन्त्र स्थापना भयो।
- राजा त्रिभुवन पुनः सत्तामा फर्किए।
- मोहन शमशेर राणा प्रधानमन्त्री रहे तर शक्ति बाँडफाँट भयो।
दिल्ली सम्झौता (२००७)
- नेपालको राजनीतिक संकट समाधान गर्न गरिएको सम्झौता।
- पक्षहरू:
- राजा त्रिभुवन
- नेपाली कांग्रेस
- राणा सरकार
- भारतको नयाँ दिल्लीमा भएको थियो।
Exam Focus:
दिल्ली सम्झौता = राजा + कांग्रेस + राणा
दिल्ली सम्झौता = राजा + कांग्रेस + राणा
२००७ सालपछि बनेको मन्त्रिमण्डल
| प्रधानमन्त्री | विशेषता |
|---|---|
| मोहन शमशेर | संयुक्त सरकार प्रमुख |
| मातृका प्रसाद कोइराला | प्रजातन्त्रपछिका प्रधानमन्त्री |
बी.पी. कोइराला
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| पूरा नाम | विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला |
| पहिचान | नेपालका प्रथम निर्वाचित प्रधानमन्त्री |
| निर्वाचन | वि.सं. २०१५ |
- नेपालको पहिलो आम निर्वाचनपछि प्रधानमन्त्री बने।
- नेपाली कांग्रेसका प्रमुख नेता।
- लोकतन्त्रका महान अभियन्ता मानिन्छन्।
२०१५ सालको निर्वाचन
- नेपालको पहिलो आम निर्वाचन।
- वि.सं. २०१५ फागुन ७ मा सम्पन्न।
- नेपाली कांग्रेस विजयी भएको थियो।
- बी.पी. कोइराला प्रधानमन्त्री बने।
राजा महेन्द्र
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| पूरा नाम | महेन्द्र वीर विक्रम शाह |
| शासन अवधि | वि.सं. २०११–२०२८ |
| विशेषता | पञ्चायती व्यवस्था लागू गर्ने |
- वि.सं. २०१७ पुस १ मा संसद् विघटन गरे।
- बी.पी. कोइरालालाई गिरफ्तार गरियो।
- दलविहीन पञ्चायती व्यवस्था लागू गरियो।
Exam Focus:
२०१७ पुस १ = “कु” (Royal Coup)
२०१७ पुस १ = “कु” (Royal Coup)
One Liner Revision
✔ नेपाल प्रजा परिषद् = पहिलो राजनीतिक दल
✔ स्थापना = वि.सं. १९९३ जेठ २०
✔ चार शहीद = शुक्रराज, धर्मभक्त, दशरथ, गंगालाल
✔ नेपाली कांग्रेस स्थापना = वि.सं. २००६ चैत २७
✔ प्रजातन्त्र स्थापना = २००७ फागुन ७
✔ दिल्ली सम्झौता = राजा + कांग्रेस + राणा
✔ पहिलो आम निर्वाचन = २०१५
✔ पहिलो निर्वाचित प्रधानमन्त्री = बी.पी. कोइराला
✔ २०१७ पुस १ = संसद् विघटन
✔ पञ्चायती व्यवस्था लागू = राजा महेन्द्र
✔ स्थापना = वि.सं. १९९३ जेठ २०
✔ चार शहीद = शुक्रराज, धर्मभक्त, दशरथ, गंगालाल
✔ नेपाली कांग्रेस स्थापना = वि.सं. २००६ चैत २७
✔ प्रजातन्त्र स्थापना = २००७ फागुन ७
✔ दिल्ली सम्झौता = राजा + कांग्रेस + राणा
✔ पहिलो आम निर्वाचन = २०१५
✔ पहिलो निर्वाचित प्रधानमन्त्री = बी.पी. कोइराला
✔ २०१७ पुस १ = संसद् विघटन
✔ पञ्चायती व्यवस्था लागू = राजा महेन्द्र
Important MCQ
1. नेपालको पहिलो राजनीतिक दल कुन हो?
A. नेपाली कांग्रेस
B. नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी
C. नेपाल प्रजा परिषद्
D. राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
उत्तर: C. नेपाल प्रजा परिषद्
A. नेपाली कांग्रेस
B. नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी
C. नेपाल प्रजा परिषद्
D. राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
उत्तर: C. नेपाल प्रजा परिषद्
2. नेपालको पहिलो निर्वाचित प्रधानमन्त्री को हुन्?
A. मातृका प्रसाद कोइराला
B. बी.पी. कोइराला
C. टंकप्रसाद आचार्य
D. गणेशमान सिंह
उत्तर: B. बी.पी. कोइराला
A. मातृका प्रसाद कोइराला
B. बी.पी. कोइराला
C. टंकप्रसाद आचार्य
D. गणेशमान सिंह
उत्तर: B. बी.पी. कोइराला
3. २००७ सालको क्रान्तिको परिणाम के भयो?
A. राणा शासन सुरु
B. राजतन्त्र अन्त्य
C. प्रजातन्त्र स्थापना
D. पञ्चायत सुरु
उत्तर: C. प्रजातन्त्र स्थापना
A. राणा शासन सुरु
B. राजतन्त्र अन्त्य
C. प्रजातन्त्र स्थापना
D. पञ्चायत सुरु
उत्तर: C. प्रजातन्त्र स्थापना
4. २०१७ पुस १ मा के भयो?
A. संविधान जारी
B. संसद् विघटन
C. निर्वाचन भयो
D. प्रजातन्त्र स्थापना भयो
उत्तर: B. संसद् विघटन
A. संविधान जारी
B. संसद् विघटन
C. निर्वाचन भयो
D. प्रजातन्त्र स्थापना भयो
उत्तर: B. संसद् विघटन
5. चार शहीदमध्ये एक को हुन्?
A. बी.पी. कोइराला
B. पुष्पलाल श्रेष्ठ
C. दशरथ चन्द
D. गणेशमान सिंह
उत्तर: C. दशरथ चन्द
A. बी.पी. कोइराला
B. पुष्पलाल श्रेष्ठ
C. दशरथ चन्द
D. गणेशमान सिंह
उत्तर: C. दशरथ चन्द
नेपालको इतिहास
Part 8 : पञ्चायती व्यवस्था, २०३६ जनमत संग्रह, जनआन्दोलन र गणतन्त्र
पञ्चायती व्यवस्था
- राजा महेन्द्रले वि.सं. २०१७ पुस १ गते संसद् विघटन गरी पञ्चायती व्यवस्था लागू गरेका थिए।
- पञ्चायती व्यवस्था दलविहीन शासन प्रणाली थियो।
- पञ्चायत व्यवस्थाको संविधान वि.सं. २०१९ सालमा जारी गरिएको थियो।
- राष्ट्रिय पञ्चायत यसको केन्द्रीय व्यवस्थापिका संस्था थियो।
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| सुरुवात | वि.सं. २०१७ पुस १ |
| संविधान | वि.सं. २०१९ |
| प्रणाली | दलविहीन |
| समाप्ति | वि.सं. २०४६ |
राजा वीरेन्द्र
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| पूरा नाम | वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह |
| शासन अवधि | वि.सं. २०२८–२०५८ |
| पिता | राजा महेन्द्र |
| माता | इन्द्रराज्य लक्ष्मी |
- नेपाललाई शान्ति क्षेत्र (Zone of Peace) घोषणा गर्ने प्रस्ताव राखेका।
- उनको पालामा २०३६ सालको जनमत संग्रह भएको थियो।
- उनको पालामा २०४६ सालको जनआन्दोलन सफल भएको थियो।
२०३६ सालको जनमत संग्रह
- वि.सं. २०३६ जेठ १० गते घोषणा गरिएको।
- विद्यार्थी आन्दोलनपछि जनमत संग्रह घोषणा गरिएको थियो।
- जनतालाई दुई विकल्प दिइएको थियो:
| विकल्प | विवरण |
|---|---|
| सुधारित पञ्चायत | दलविहीन व्यवस्था |
| बहुदलीय व्यवस्था | राजनीतिक दलसहित |
परिणाम:
सुधारित पञ्चायतले बहुमत प्राप्त गर्यो।
सुधारित पञ्चायतले बहुमत प्राप्त गर्यो।
२०४६ सालको जनआन्दोलन
- वि.सं. २०४६ सालमा जनआन्दोलन भयो।
- नेपाली कांग्रेस र वामपन्थी दलहरूको संयुक्त आन्दोलन थियो।
- राजा वीरेन्द्रले बहुदलीय व्यवस्था पुनःस्थापना गरे।
- पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य भयो।
| परिणाम | विवरण |
|---|---|
| पञ्चायत अन्त्य | दलविहीन शासन समाप्त |
| बहुदल | पुनःस्थापना |
| संविधान | २०४७ सालको संविधान |
नेपालको संविधान २०४७
- वि.सं. २०४७ कात्तिक २३ गते जारी।
- संवैधानिक राजतन्त्रको व्यवस्था गरिएको।
- बहुदलीय प्रजातान्त्रिक शासन व्यवस्था स्थापित।
- मौलिक हकहरूको व्यवस्था गरिएको।
Exam Focus:
२०४७ संविधान = संवैधानिक राजतन्त्र + बहुदलीय प्रजातन्त्र
२०४७ संविधान = संवैधानिक राजतन्त्र + बहुदलीय प्रजातन्त्र
जनयुद्ध (२०५२–२०६३)
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| सुरुवात | वि.सं. २०५२ फागुन १ |
| नेतृत्व | नेकपा (माओवादी) |
| समाप्ति | वि.सं. २०६३ |
- माओवादी जनयुद्ध १० वर्षसम्म सञ्चालन भयो।
- राजनीतिक परिवर्तनको प्रमुख आधार बन्यो।
- २०६३ को शान्ति प्रक्रियामा टुंगियो।
दरबार हत्याकाण्ड (२०५८)
- वि.सं. २०५८ जेठ १९ गते भएको।
- राजा वीरेन्द्र, रानी ऐश्वर्य लगायत धेरै सदस्यको निधन भयो।
- दीपेन्द्र राजा घोषित भए।
- पछि ज्ञानेन्द्र शाह राजा बने।
Exam Focus:
दरबार हत्याकाण्ड = २०५८ जेठ १९
दरबार हत्याकाण्ड = २०५८ जेठ १९
राजा ज्ञानेन्द्र
- राजा वीरेन्द्रका भाइ।
- २०५८ सालपछि राजा बने।
- २०६१ माघ १९ मा प्रत्यक्ष शासन लागू गरे।
- उनको शासनकालमा दोस्रो जनआन्दोलन भयो।
दोस्रो जनआन्दोलन (२०६२/६३)
- सात दल र माओवादीको संयुक्त आन्दोलन।
- राजतन्त्रविरुद्ध जनआन्दोलन।
- लोकतन्त्र पुनःस्थापना भयो।
- संसद् पुनःस्थापना गरियो।
गणतन्त्र स्थापना
| विषय | जानकारी |
|---|---|
| घोषणा | वि.सं. २०६५ जेठ १५ |
| निर्णय | संविधान सभा |
| परिणाम | राजतन्त्र अन्त्य |
| नयाँ व्यवस्था | संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र |
महत्वपूर्ण:
२०६५ जेठ १५ = नेपाल गणतन्त्र घोषणा
२०६५ जेठ १५ = नेपाल गणतन्त्र घोषणा
संविधान सभा
- पहिलो संविधान सभा निर्वाचन वि.सं. २०६४ मा सम्पन्न।
- दोस्रो संविधान सभा निर्वाचन वि.सं. २०७० मा सम्पन्न।
- नेपालको संविधान २०७२ जारी गरियो।
नेपालको संविधान २०७२
- वि.सं. २०७२ असोज ३ गते जारी।
- नेपाल संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषित।
- ७ प्रदेशको व्यवस्था।
- संघ, प्रदेश र स्थानीय तहको संरचना।
- समावेशी लोकतन्त्रको व्यवस्था।
| संविधान | जारी मिति |
|---|---|
| नेपालको संविधान २०४७ | वि.सं. २०४७ कात्तिक २३ |
| नेपालको संविधान २०७२ | वि.सं. २०७२ असोज ३ |
One Liner Revision
✔ पञ्चायत सुरु = २०१७ पुस १
✔ पञ्चायत संविधान = २०१९
✔ २०३६ जनमत संग्रह = सुधारिएको पञ्चायत विजयी
✔ २०४६ जनआन्दोलन = बहुदल पुनःस्थापना
✔ संविधान २०४७ = कात्तिक २३
✔ जनयुद्ध सुरु = २०५२ फागुन १
✔ दरबार हत्याकाण्ड = २०५८ जेठ १९
✔ २०६१ माघ १९ = ज्ञानेन्द्रको प्रत्यक्ष शासन
✔ दोस्रो जनआन्दोलन = २०६२/६३
✔ गणतन्त्र घोषणा = २०६५ जेठ १५
✔ संविधान २०७२ = असोज ३
✔ पञ्चायत संविधान = २०१९
✔ २०३६ जनमत संग्रह = सुधारिएको पञ्चायत विजयी
✔ २०४६ जनआन्दोलन = बहुदल पुनःस्थापना
✔ संविधान २०४७ = कात्तिक २३
✔ जनयुद्ध सुरु = २०५२ फागुन १
✔ दरबार हत्याकाण्ड = २०५८ जेठ १९
✔ २०६१ माघ १९ = ज्ञानेन्द्रको प्रत्यक्ष शासन
✔ दोस्रो जनआन्दोलन = २०६२/६३
✔ गणतन्त्र घोषणा = २०६५ जेठ १५
✔ संविधान २०७२ = असोज ३
Important MCQ
1. २०३६ सालको जनमत संग्रहमा कुन पक्ष विजयी भयो?
A. बहुदल
B. गणतन्त्र
C. सुधारिएको पञ्चायत
D. राजतन्त्र अन्त्य
उत्तर: C. सुधारिएको पञ्चायत
A. बहुदल
B. गणतन्त्र
C. सुधारिएको पञ्चायत
D. राजतन्त्र अन्त्य
उत्तर: C. सुधारिएको पञ्चायत
2. २०४६ सालको आन्दोलनपछि के पुनःस्थापित भयो?
A. राणा शासन
B. बहुदलीय व्यवस्था
C. गणतन्त्र
D. पंचायत
उत्तर: B. बहुदलीय व्यवस्था
A. राणा शासन
B. बहुदलीय व्यवस्था
C. गणतन्त्र
D. पंचायत
उत्तर: B. बहुदलीय व्यवस्था
3. दरबार हत्याकाण्ड कहिले भयो?
A. २०५२ फागुन १
B. २०५८ जेठ १९
C. २०६५ जेठ १५
D. २०७२ असोज ३
उत्तर: B. २०५८ जेठ १९
A. २०५२ फागुन १
B. २०५८ जेठ १९
C. २०६५ जेठ १५
D. २०७२ असोज ३
उत्तर: B. २०५८ जेठ १९
4. नेपाल गणतन्त्र कहिले घोषणा भयो?
A. २०६३ बैशाख ११
B. २०६४ चैत २८
C. २०६५ जेठ १५
D. २०७२ असोज ३
उत्तर: C. २०६५ जेठ १५
A. २०६३ बैशाख ११
B. २०६४ चैत २८
C. २०६५ जेठ १५
D. २०७२ असोज ३
उत्तर: C. २०६५ जेठ १५
5. नेपालको वर्तमान संविधान कहिले जारी भयो?
A. २०४७ कात्तिक २३
B. २०७० मंसिर ४
C. २०७२ असोज ३
D. २०६५ जेठ १५
उत्तर: C. २०७२ असोज ३
A. २०४७ कात्तिक २३
B. २०७० मंसिर ४
C. २०७२ असोज ३
D. २०६५ जेठ १५
उत्तर: C. २०७२ असोज ३
नेपालको इतिहास
Part 9 : Ultimate Revision | लोकसेवा, TSC, खरिदार, नासु Special
नेपालका प्रमुख वंशहरू (क्रम अनुसार)
| क्रम | वंश | प्रथम राजा | अन्तिम राजा |
|---|---|---|---|
| 1 | गोपाल | भुक्तमान | यक्ष गुप्त |
| 2 | महिषपाल | वरसिंह | भुवनसिंह |
| 3 | किराँत | यलम्बर | गस्ती |
| 4 | सोमवंश | निमिष | भास्कर वर्मा |
| 5 | लिच्छवि | जयदेव प्रथम | जयकामदेव |
| 6 | मल्ल | अरिदेव मल्ल | यक्ष मल्ल |
| 7 | शाह | द्रव्य शाह (गोरखा) | ज्ञानेन्द्र शाह |
नेपालको इतिहासका पहिलो (First in Nepal History)
| विषय | उत्तर |
|---|---|
| नेपालको पहिलो वंश | गोपाल वंश |
| नेपालको पहिलो राजा | भुक्तमान |
| नेपालको पहिलो प्रामाणिक राजा | मानदेव |
| नेपालको पहिलो पर्यटक | सम्राट अशोक |
| नेपालको पहिलो राजनीतिक दल | नेपाल प्रजा परिषद् |
| नेपालको पहिलो संविधान | नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४ |
| नेपालको पहिलो निर्वाचित प्रधानमन्त्री | बी.पी. कोइराला |
| नेपालको पहिलो लिखित कानुन | मुलुकी ऐन १९१० |
| नेपालको पहिलो बैंक | नेपाल बैंक |
| नेपालको पहिलो कलेज | त्रिचन्द्र कलेज |
| नेपालको पहिलो पत्रिका | सुधासागर |
| नेपालको पहिलो दैनिक पत्रिका | गोरखापत्र |
नेपालका चार शहीद
✔ शुक्रराज शास्त्री
✔ धर्मभक्त माथेमा
✔ दशरथ चन्द
✔ गंगालाल श्रेष्ठ
✔ धर्मभक्त माथेमा
✔ दशरथ चन्द
✔ गंगालाल श्रेष्ठ
नेपालका राष्ट्रिय विभूति
- गौतम बुद्ध
- राजा जनक
- अर्निको
- अमरसिंह थापा
- भानुभक्त आचार्य
- शंखधर साख्वा
- महागुरु फाल्गुनन्द
- पृथ्वीनारायण शाह
- पशुपतिनाथ
- सीता
- मोतीराम भट्ट
- बलभद्र कुँवर
महत्वपूर्ण आन्दोलन र वर्ष
| घटना | वर्ष |
|---|---|
| कोतपर्व | १९०३ |
| मुलुकी ऐन | १९१० |
| नेपाल प्रजा परिषद् | १९९३ |
| गोरखापत्र | १९५८ |
| दासप्रथा अन्त्य | १९८१ |
| २००७ सालको क्रान्ति | २००७ |
| पहिलो आम निर्वाचन | २०१५ |
| २०१७ पुस १ | राजा महेन्द्रको कदम |
| जनमत संग्रह | २०३६ |
| जनआन्दोलन | २०४६ |
| जनयुद्ध | २०५२ |
| दरबार हत्याकाण्ड | २०५८ |
| दोस्रो जनआन्दोलन | २०६२/६३ |
| गणतन्त्र घोषणा | २०६५ जेठ १५ |
| संविधान २०७२ | असोज ३ |
100 One-Liner Revision (Top Important)
✔ नेपालको पहिलो वंश = गोपाल
✔ पहिलो किराँती राजा = यलम्बर
✔ पहिलो प्रामाणिक राजा = मानदेव
✔ पहिलो पर्यटक = सम्राट अशोक
✔ चाँगुनारायण अभिलेख = मानदेव
✔ भृकुटी = अंशुवर्माकी छोरी
✔ कान्तिपुरका संस्थापक = गुणकामदेव
✔ नेपाल संवत = शंखधर साख्वा
✔ प्रथम मल्ल राजा = अरिदेव मल्ल
✔ रानीपोखरी = प्रताप मल्ल
✔ मानव न्यायशास्त्र = जयस्थिति मल्ल
✔ नेपाल एकीकरण = पृथ्वीनारायण शाह
✔ दोस्रो नायक = बहादुर शाह
✔ धरहरा = भीमसेन थापा
✔ कोतपर्व = १९०३
✔ राणा शासन = १०४ वर्ष
✔ गोरखापत्र = देव शमशेर
✔ त्रिचन्द्र कलेज = चन्द्र शमशेर
✔ दासप्रथा अन्त्य = चन्द्र शमशेर
✔ नेपाल बैंक = जुद्ध शमशेर
✔ चार शहीद = शुक्रराज, धर्मभक्त, दशरथ, गंगालाल
✔ नेपाल प्रजा परिषद् = पहिलो दल
✔ बी.पी. = पहिलो निर्वाचित प्रधानमन्त्री
✔ २०४६ = बहुदल पुनःस्थापना
✔ २०६५ = गणतन्त्र
✔ पहिलो किराँती राजा = यलम्बर
✔ पहिलो प्रामाणिक राजा = मानदेव
✔ पहिलो पर्यटक = सम्राट अशोक
✔ चाँगुनारायण अभिलेख = मानदेव
✔ भृकुटी = अंशुवर्माकी छोरी
✔ कान्तिपुरका संस्थापक = गुणकामदेव
✔ नेपाल संवत = शंखधर साख्वा
✔ प्रथम मल्ल राजा = अरिदेव मल्ल
✔ रानीपोखरी = प्रताप मल्ल
✔ मानव न्यायशास्त्र = जयस्थिति मल्ल
✔ नेपाल एकीकरण = पृथ्वीनारायण शाह
✔ दोस्रो नायक = बहादुर शाह
✔ धरहरा = भीमसेन थापा
✔ कोतपर्व = १९०३
✔ राणा शासन = १०४ वर्ष
✔ गोरखापत्र = देव शमशेर
✔ त्रिचन्द्र कलेज = चन्द्र शमशेर
✔ दासप्रथा अन्त्य = चन्द्र शमशेर
✔ नेपाल बैंक = जुद्ध शमशेर
✔ चार शहीद = शुक्रराज, धर्मभक्त, दशरथ, गंगालाल
✔ नेपाल प्रजा परिषद् = पहिलो दल
✔ बी.पी. = पहिलो निर्वाचित प्रधानमन्त्री
✔ २०४६ = बहुदल पुनःस्थापना
✔ २०६५ = गणतन्त्र
Super Important MCQ Set
1. नेपालको पहिलो राजनीतिक दल कुन हो?
A. नेपाली कांग्रेस
B. नेपाल प्रजा परिषद्
C. नेकपा
D. राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
उत्तर: B. नेपाल प्रजा परिषद्
A. नेपाली कांग्रेस
B. नेपाल प्रजा परिषद्
C. नेकपा
D. राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
उत्तर: B. नेपाल प्रजा परिषद्
2. नेपालको पहिलो निर्वाचित प्रधानमन्त्री को हुन्?
A. टंकप्रसाद आचार्य
B. बी.पी. कोइराला
C. मातृका प्रसाद कोइराला
D. गणेशमान सिंह
उत्तर: B. बी.पी. कोइराला
A. टंकप्रसाद आचार्य
B. बी.पी. कोइराला
C. मातृका प्रसाद कोइराला
D. गणेशमान सिंह
उत्तर: B. बी.पी. कोइराला
3. नेपाल गणतन्त्र कहिले घोषणा भयो?
A. २०६३ बैशाख ११
B. २०६५ जेठ १५
C. २०७२ असोज ३
D. २०५८ जेठ १९
उत्तर: B. २०६५ जेठ १५
A. २०६३ बैशाख ११
B. २०६५ जेठ १५
C. २०७२ असोज ३
D. २०५८ जेठ १९
उत्तर: B. २०६५ जेठ १५
4. नेपालको पहिलो संविधान कुन हो?
A. २०१९ को संविधान
B. २०४७ को संविधान
C. नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४
D. २०७२ को संविधान
उत्तर: C. नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४
A. २०१९ को संविधान
B. २०४७ को संविधान
C. नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४
D. २०७२ को संविधान
उत्तर: C. नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४
5. चार शहीदमध्ये एक को हुन्?
A. भानुभक्त आचार्य
B. मोतीराम भट्ट
C. दशरथ चन्द
D. लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा
उत्तर: C. दशरथ चन्द
A. भानुभक्त आचार्य
B. मोतीराम भट्ट
C. दशरथ चन्द
D. लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा
उत्तर: C. दशरथ चन्द
Exam Booster Formula
गोपाल → महिषपाल → किराँत → सोमवंश → लिच्छवि → मल्ल → शाह → राणा → प्रजातन्त्र → पञ्चायत → बहुदल → गणतन्त्र
नेपालको इतिहास
Part 10 : 100+ MCQ Mega Practice Set | Loksewa • TSC • Kharidar • Nayab Subba
MCQ Practice Set (1–25)
1. नेपालको पहिलो वंश कुन हो?
A. किराँत
B. गोपाल
C. लिच्छवि
D. सोमवंश
उत्तर: B. गोपाल
A. किराँत
B. गोपाल
C. लिच्छवि
D. सोमवंश
उत्तर: B. गोपाल
2. गोपाल वंशका प्रथम राजा को हुन्?
A. यक्ष गुप्त
B. भुक्तमान
C. वरसिंह
D. यलम्बर
उत्तर: B. भुक्तमान
A. यक्ष गुप्त
B. भुक्तमान
C. वरसिंह
D. यलम्बर
उत्तर: B. भुक्तमान
3. महिषपाल वंशका प्रथम राजा को हुन्?
A. वरसिंह
B. भुवनसिंह
C. निमिष
D. गस्ती
उत्तर: A. वरसिंह
A. वरसिंह
B. भुवनसिंह
C. निमिष
D. गस्ती
उत्तर: A. वरसिंह
4. किराँत वंशका प्रथम राजा को हुन्?
A. गस्ती
B. हुमती
C. यलम्बर
D. जितेदास्ती
उत्तर: C. यलम्बर
A. गस्ती
B. हुमती
C. यलम्बर
D. जितेदास्ती
उत्तर: C. यलम्बर
5. नेपालको पहिलो पर्यटक को मानिन्छ?
A. फाहियान
B. सम्राट अशोक
C. ह्वेनसाङ
D. बुद्ध
उत्तर: B. सम्राट अशोक
A. फाहियान
B. सम्राट अशोक
C. ह्वेनसाङ
D. बुद्ध
उत्तर: B. सम्राट अशोक
6. नेपालको पहिलो प्रामाणिक राजा को हुन्?
A. मानदेव
B. जयदेव
C. अंशुवर्मा
D. नरेन्द्रदेव
उत्तर: A. मानदेव
A. मानदेव
B. जयदेव
C. अंशुवर्मा
D. नरेन्द्रदेव
उत्तर: A. मानदेव
7. चाँगुनारायण अभिलेख कसको हो?
A. अंशुवर्मा
B. जयदेव
C. मानदेव
D. गुणकामदेव
उत्तर: C. मानदेव
A. अंशुवर्मा
B. जयदेव
C. मानदेव
D. गुणकामदेव
उत्तर: C. मानदेव
8. भृकुटी कसकी छोरी हुन्?
A. मानदेव
B. नरेन्द्रदेव
C. अंशुवर्मा
D. जयदेव
उत्तर: C. अंशुवर्मा
A. मानदेव
B. नरेन्द्रदेव
C. अंशुवर्मा
D. जयदेव
उत्तर: C. अंशुवर्मा
9. कान्तिपुर शहरको स्थापना कसले गरेका?
A. मानदेव
B. गुणकामदेव
C. अंशुवर्मा
D. जयस्थिति मल्ल
उत्तर: B. गुणकामदेव
A. मानदेव
B. गुणकामदेव
C. अंशुवर्मा
D. जयस्थिति मल्ल
उत्तर: B. गुणकामदेव
10. नेपाल संवत् कसले सुरु गरेका?
A. अरिदेव मल्ल
B. प्रताप मल्ल
C. शंखधर साख्वा
D. जयस्थिति मल्ल
उत्तर: C. शंखधर साख्वा
A. अरिदेव मल्ल
B. प्रताप मल्ल
C. शंखधर साख्वा
D. जयस्थिति मल्ल
उत्तर: C. शंखधर साख्वा
11. प्रथम मल्ल राजा को हुन्?
A. अरिदेव मल्ल
B. यक्ष मल्ल
C. प्रताप मल्ल
D. जयप्रकाश मल्ल
उत्तर: A. अरिदेव मल्ल
A. अरिदेव मल्ल
B. यक्ष मल्ल
C. प्रताप मल्ल
D. जयप्रकाश मल्ल
उत्तर: A. अरिदेव मल्ल
12. रानीपोखरी कसले निर्माण गरेका?
A. यक्ष मल्ल
B. जयप्रकाश मल्ल
C. प्रताप मल्ल
D. महेन्द्र मल्ल
उत्तर: C. प्रताप मल्ल
A. यक्ष मल्ल
B. जयप्रकाश मल्ल
C. प्रताप मल्ल
D. महेन्द्र मल्ल
उत्तर: C. प्रताप मल्ल
13. मानव न्यायशास्त्रका रचनाकार को हुन्?
A. यक्ष मल्ल
B. जयस्थिति मल्ल
C. रणजीत मल्ल
D. अरिदेव मल्ल
उत्तर: B. जयस्थिति मल्ल
A. यक्ष मल्ल
B. जयस्थिति मल्ल
C. रणजीत मल्ल
D. अरिदेव मल्ल
उत्तर: B. जयस्थिति मल्ल
14. नेपाल एकीकरणका नायक को हुन्?
A. बहादुर शाह
B. पृथ्वीनारायण शाह
C. भीमसेन थापा
D. अमरसिंह थापा
उत्तर: B. पृथ्वीनारायण शाह
A. बहादुर शाह
B. पृथ्वीनारायण शाह
C. भीमसेन थापा
D. अमरसिंह थापा
उत्तर: B. पृथ्वीनारायण शाह
15. पृथ्वीनारायण शाहको जन्म कहिले भएको हो?
A. १७७९ पौष २७
B. १८०१ असोज १५
C. १८२५
D. १८३१ माघ १
उत्तर: A. १७७९ पौष २७
A. १७७९ पौष २७
B. १८०१ असोज १५
C. १८२५
D. १८३१ माघ १
उत्तर: A. १७७९ पौष २७
16. नेपाल एकीकरणका दोस्रो नायक को हुन्?
A. अमरसिंह थापा
B. बहादुर शाह
C. भीमसेन थापा
D. बलभद्र कुँवर
उत्तर: B. बहादुर शाह
A. अमरसिंह थापा
B. बहादुर शाह
C. भीमसेन थापा
D. बलभद्र कुँवर
उत्तर: B. बहादुर शाह
17. नेपालको प्रथम मुख्तियार को हुन्?
A. जंगबहादुर
B. बहादुर शाह
C. भीमसेन थापा
D. रणबहादुर शाह
उत्तर: C. भीमसेन थापा
A. जंगबहादुर
B. बहादुर शाह
C. भीमसेन थापा
D. रणबहादुर शाह
उत्तर: C. भीमसेन थापा
18. नालापानी युद्धका नायक को हुन्?
A. भक्ति थापा
B. बलभद्र कुँवर
C. अमरसिंह थापा
D. रणजोर सिंह थापा
उत्तर: B. बलभद्र कुँवर
A. भक्ति थापा
B. बलभद्र कुँवर
C. अमरसिंह थापा
D. रणजोर सिंह थापा
उत्तर: B. बलभद्र कुँवर
19. सुगौली सन्धि कहिले भएको हो?
A. 1814
B. 1815
C. 1816
D. 1817
उत्तर: C. 1816
A. 1814
B. 1815
C. 1816
D. 1817
उत्तर: C. 1816
20. राणा शासनका संस्थापक को हुन्?
A. चन्द्र शमशेर
B. मोहन शमशेर
C. जंगबहादुर राणा
D. देव शमशेर
उत्तर: C. जंगबहादुर राणा
A. चन्द्र शमशेर
B. मोहन शमशेर
C. जंगबहादुर राणा
D. देव शमशेर
उत्तर: C. जंगबहादुर राणा
21. नेपालको पहिलो लिखित कानुन कुन हो?
A. संविधान २००४
B. मुलुकी ऐन १९१०
C. संविधान २०१९
D. संविधान २०४७
उत्तर: B. मुलुकी ऐन १९१०
A. संविधान २००४
B. मुलुकी ऐन १९१०
C. संविधान २०१९
D. संविधान २०४७
उत्तर: B. मुलुकी ऐन १९१०
22. गोरखापत्र कसको पालामा सुरु भयो?
A. चन्द्र शमशेर
B. देव शमशेर
C. भीम शमशेर
D. जुद्ध शमशेर
उत्तर: B. देव शमशेर
A. चन्द्र शमशेर
B. देव शमशेर
C. भीम शमशेर
D. जुद्ध शमशेर
उत्तर: B. देव शमशेर
23. त्रिचन्द्र कलेज कसले स्थापना गरेका?
A. जुद्ध शमशेर
B. देव शमशेर
C. चन्द्र शमशेर
D. पद्म शमशेर
उत्तर: C. चन्द्र शमशेर
A. जुद्ध शमशेर
B. देव शमशेर
C. चन्द्र शमशेर
D. पद्म शमशेर
उत्तर: C. चन्द्र शमशेर
24. नेपाल प्रजा परिषद् कहिले स्थापना भयो?
A. १९९३ जेठ २०
B. २००७ फागुन ७
C. २०१५ फागुन ७
D. २००६ चैत २७
उत्तर: A. १९९३ जेठ २०
A. १९९३ जेठ २०
B. २००७ फागुन ७
C. २०१५ फागुन ७
D. २००६ चैत २७
उत्तर: A. १९९३ जेठ २०
25. नेपालको पहिलो राजनीतिक दल कुन हो?
A. नेपाली कांग्रेस
B. नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी
C. नेपाल प्रजा परिषद्
D. राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
उत्तर: C. नेपाल प्रजा परिषद्
A. नेपाली कांग्रेस
B. नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी
C. नेपाल प्रजा परिषद्
D. राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
उत्तर: C. नेपाल प्रजा परिषद्
History Memory Trick
गोपाल → महिषपाल → किराँत → सोमवंश → लिच्छवि → मल्ल → शाह → राणा → प्रजातन्त्र → पञ्चायत → बहुदल → गणतन्त्र
Rapid Fire Revision
✔ पहिलो राजा = भुक्तमान
✔ पहिलो प्रामाणिक राजा = मानदेव
✔ पहिलो पर्यटक = सम्राट अशोक
✔ कान्तिपुर = गुणकामदेव
✔ नेपाल संवत = शंखधर साख्वा
✔ नेपाल एकीकरण = पृथ्वीनारायण शाह
✔ दोस्रो नायक = बहादुर शाह
✔ प्रथम मुख्तियार = भीमसेन थापा
✔ राणा शासन = जंगबहादुर
✔ चार शहीद = शुक्रराज, धर्मभक्त, दशरथ, गंगालाल
✔ पहिलो निर्वाचित प्रधानमन्त्री = बी.पी. कोइराला
✔ गणतन्त्र = २०६५ जेठ १५
✔ पहिलो प्रामाणिक राजा = मानदेव
✔ पहिलो पर्यटक = सम्राट अशोक
✔ कान्तिपुर = गुणकामदेव
✔ नेपाल संवत = शंखधर साख्वा
✔ नेपाल एकीकरण = पृथ्वीनारायण शाह
✔ दोस्रो नायक = बहादुर शाह
✔ प्रथम मुख्तियार = भीमसेन थापा
✔ राणा शासन = जंगबहादुर
✔ चार शहीद = शुक्रराज, धर्मभक्त, दशरथ, गंगालाल
✔ पहिलो निर्वाचित प्रधानमन्त्री = बी.पी. कोइराला
✔ गणतन्त्र = २०६५ जेठ १५
tirthuprety नीति नियमको पालना गरी कमेन्ट गर्नुहोस् , प्रत्येक कमेन्ट समीक्षा गरिनेछ।
comment url