❖ नेपालको भूगोल
|
नेपालको अक्षांश उत्तरी गोलार्धमा (३०°२६” देखि २६°२२”) ➤ नेपालको क्षेत्रफल = १४७५१६ वर्ग कि.मि.(५६,८२७ वर्ग माइल) ➤ नेपालको नयाँ क्षेत्रफल = १४७५१६ (५६,८२७ वर्ग माइल) ➤ १४७५१६ कायम ➜ वि.स. २०३६ चिनियाँ सम्झौता भएपछि ➤ नेपालको क्षेत्रफल विश्वमा=०.०३% एशियामा=०.३% सार्कमा=२.५% ➤ नेपाल रूसिया = ११६, चीन = ६५ र भारत = २२ गुणा सानो छ । ➤ नेपालको अन्तराष्ट्रिय सिमाना = २९२६(भारत १६९० र चीन १२३६) ➤ भारतसँग सिमानामा गाडिएको जंगे पिलर = ८५४ |
|
➤ वृहत नेपालको क्षेत्रफल ➜ ३,६,७,५५५ ➤ सुगौली सन्धि अघि नेपालको क्षेत्रफल ➜ २,०४,९१७ ➤ १४ अञ्चल ७५ जिल्ला घोषणा ➜ २०१८/११/१९ ➤ ४ विकास क्षेत्र घोषणा ➜ वि.स. २०२९ असार १३ ➤ ५ विकास क्षेत्र घोषणा ➜ वि.स. २०३७ असोज २६ ➤ भारतको कुन कुन प्रदेशले नेपाल छुन्छ ➜ ५ वटा उत्तराखण्ड, पश्चिम बंगाल, उत्तर प्रदेश, बिहार, सिक्किम ➤ नेपालबाट नजिकमा रहेको बन्दरगाह ➜ कोलकाता ➤ नेपालबाट सबैभन्दा नजिकको खाडी ➜ बंगालको खाडी |
➤ ७ प्रदेशको घोषणा ➜ २०७२ असोज ३ ➤ ७ प्रदेशमा उच्च अदालत ➜ २०७३ भाद्र २९ ➤ ७५३ स्थानीय तह कायम ➜ २०७४ श्रावण ३१ ➤ स्थानीय तह ऐन प्रकाशित ➜ २०७४ असार २९ ➤ ७७ जिल्लाको घोषणा ➜ २०७४/१२/१५ ➤ जिल्लालाई हिमाली जिल्ला ➜ २०७४/१२/२५ ➤ जिल्ला कार्यालय खारेज ➜ २०७५ चैत २८ ➤ जिल्लाको कार्यालय स्थानीयमा सारिएको ➜ २०७५/१०/१९ ➤ विकास क्षेत्र खारेज ➜ २०७५ चैत २८ |
|
प्रदेशले सिमाना छुने जानकारी भारत : २, ५ भारत र चीन : १, ३, ४, ७ चीन : ६ |
जिल्लाले सिमाना छुने जानकारी भारतलाई छुने जिल्ला : ५० वटा चिनलाई छुने जिल्ला : १३ वटा भारत र चीन दुबैलाई छुने : २ वटा |
|
❖ क्षेत्रफलको हिसाबले भित्री मधेशका जिल्लाहरू ➜ ७ पूर्वपश्चिम सहितको सूत्र: उर्सिम चिन दाङ १) पूर्वी मधेश: उदयपुर र सिन्धुली २) पश्चिम मधेश : दाङ र सुर्खेत ३) मध्य : चितवन, मकवानपुर र नवलपरासी |
- क्षेत्रफलको आधारमा महानगरपालिकाको क्रम
सूत्र: पोभ बिभि काल
⇒ पोखरा, भरतपुर, विरगंज, विराटनगर, काठमाडौं, ललितपुर - जनसंख्याको आधारमा महानगरपालिकाको क्रम
सूत्र: काले भल बिवि
⇒ काठमाडौं, लेखनाथ, भरतपुर, ललितपुर, विरगंज, विराटनगर - जिल्लाको आधारमा प्रदेशको क्रमको ⇒ २७६४५३१
- स्थानीय तहको आधारमा प्रदेशको क्रम ⇒ १३२५४७६
- गाउँपालिकाको आधारमा प्रदेशको क्रम ⇒ १३५२४६७
- नगरपालिकाको आधारमा प्रदेशको क्रम ⇒ २१३५७४६
| उपमहानगर | वडा | महानगर | वडा |
|---|---|---|---|
| हेटौंडा | १९ | विराटनगर | १९ |
| बुटवल | १९ | भरतपुर | २९ |
| तुलसीपुर | १९ | ललितपुर | २९ |
| घोराही | १९ | विरगंज | ३२ |
| धनगढी | १९ | काठमाडौं | ३२ |
| धरान | २० | पोखरा | ३३ |
| इटहरी | २० | ||
| नेपालगंज | २३ | ||
| जितपुर | २४ | ||
| जनकपुर | २५ | ||
| कलैया | २७ |
❖ उपमहानगरपालिका ⇒ ११
सुदुरपश्चिम ⇒ धनगढी
लुम्बिनी प्रदेश ⇒ नेपालगंज, तुलसीपुर, घोराही, बुटवल
बागमती ⇒ हेटौंडा
मधेश ⇒ जितपुर, कलैया, जनकपुर
प्रदेश १ ⇒ धरान, इटहरी
❖ नेपालको चार बिन्दुहरु
उत्तर ⇒ हुम्लाको च्याङ्ला भन्ज्याङ
दक्षिण ⇒ लोदाबरी, झापा
पूर्व ⇒ लिम्पियाधुरा
पश्चिम ⇒ ताप्लेजुङको ओलाङचुङगोला (लेपु)
| प्रदेश | क्षेत्रफल (वर्ग कि.मि.) | प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र | प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्र | समानुपातिक | जम्मा | ठूलो जिल्ला | सानो जिल्ला |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| १ | २५९०५ | २८ | ५६ | ३७ | ९३ | ताप्लेजुङ | तेह्रथुम |
| मधेश | ९६६१ | ३२ | ६४ | ४३ | १०७ | सर्लाही | महोत्तरी |
| बागमती | २०३०० | ३३ | ६६ | ४४ | ११० | सिन्धुली | भक्तपुर |
| गण्डकी | २१५०४ | १८ | ३६ | २४ | ६० | गोरखा | पर्वत |
| लुम्बिनी | १९७३७ | २६ | ५२ | ३५ | ८७ | दाङ | नवलपरासी पश्चिम |
| कर्णाली | ३०२११ | १२ | २४ | १६ | ४० | डोल्पा | रुकुम पश्चिम |
| सुदुरपश्चिम | १९५३९ | १६ | ३२ | २१ | ५३ | बझाङ | बैतडी |
| जम्मा | १४७५१६ | १६५ | ३३० | २२० | ३३० |
❖ क्षेत्रफल र जनसंख्याको आधारमा नेपालको ५ ठूलो जिल्ला र ५ सानो जिल्लाहरु
| सूत्र: डोल्हामुगु (ठूलो) | सूत्र: भलपकते (सानो) | सूत्र: कामो रुसुनु (ठूलो) | सूत्र: ममु डोलु (सानो) |
|---|---|---|---|
| १. डोल्पा | १. भक्तपुर | १. काठमाडौं | १. मनाङ |
| २. हुम्ला | २. ललितपुर | २. मोरङ | २. मुस्ताङ |
| ३. ताप्लेजुङ | ३. काठमाडौं | ३. रुपन्देही | ३. डोल्पा |
| ४. गोरखा | ४. पर्वत | ४. झापा | ४. रसुवा |
| ५. मुस्ताङ | ५. तेह्रथुम | ५. सुनसरी | ५. हुम्ला |
कोशी प्रदेश नामाकरण ⇒ २०७९ फागुन १७
| प्रदेश | प्रदेशको नयाँ नाम | राजधानी | घोषणा मिति | प्रदेश | जनसंख्या प्रतिशत |
|---|---|---|---|---|---|
| ६ नं. प्रदेश | कर्णाली प्रदेश | वीरेन्द्रनगर | २०७४/११/१२ | बागमती | २०.९७%(+२६६) |
| ४ नं. प्रदेश | गण्डकी प्रदेश | पोखरा | २०७५/३/१६,२२ | मधेश | २०.९७% |
| ७ नं. प्रदेश | सुदुरपश्चिम प्रदेश | गोदावरी | २०७५/६/१२ | लुम्बिनी | १७.५६% |
| १ नं. प्रदेश | १ प्रदेश | विराटनगर | २०७६/०१/२३ | कोशी | १७.०१% |
| ३ नं. प्रदेश | बागमती प्रदेश | हेटौडा | २०७६/०९/२७ | सुदुरपश्चिम | ९.२८% |
| ५ नं. प्रदेश | लुम्बिनी प्रदेश | दाङ | २०७७/०४/२० | गण्डकी | ८.४६% |
| २ नं. प्रदेश | मधेश प्रदेश | जनकपुर | २०७८/१०/३ | कर्णाली | ५.७९% |
कोशी प्रदेश नामाकरण ⇒ २०७९ फागुन १७
| क्र.स. | प्रदेश | हालका मुख्यमन्त्री | पहिलो मुख्यमन्त्री |
|---|---|---|---|
| 1. | कोशी | हिममत कुमार कार्की | शेरधन राई |
| 2. | मधेश | कृष्ण प्रसाद यादव | लालबाबु राउत |
| 3. | बागमती | ईन्द्र बहादुर वानियाँ | डोरमणी पौडेल |
| 4. | गण्डकी | सुरेन्द्रराज पाण्डे | पृथ्वी सुब्बा गुरुङ |
| 5. | लुम्बिनी | चेतनारायण आचार्य | शंकर पोखरेल |
| 6. | कर्णाली | यामलाल कँडेल | महेन्द्र बहादुर शाही |
| 7. | सुदुरपश्चिम | दीर्घ बहादुर सोडारी | त्रिलोचन भट्ट |
❖ पहिलो महिला मुख्यमन्त्री ⇒ अष्टलक्ष्मी शाक्य (बागमती प्रदेश)
❖ कार्यकाल ⇒ २०७८ भाद्र २ – २०७८ कार्तिक ११
| नेपालको आकार (क्षेत्रफलमा) | विश्वमा जोखिमको हिसाबले नेपालको स्थान |
|---|---|
|
➤ विश्वमा ⇒ ९३ औं स्थानमा ➤ एशियामा ⇒ ८ औं स्थानमा ➤ सार्कमा ⇒ ५ औं स्थानमा ➤ विश्वमा भू-परिवेष्ठित मुलुकमा ⇒ २९ औं स्थानमा |
➤ भूकम्प जोखिमको दृष्टिले ⇒ ११ औं स्थानमा ➤ जलजन्य प्रकोपको दृष्टिले ⇒ ३० औं स्थानमा ➤ जलवायु परिवर्तन जोखिमको दृष्टिले ⇒ ४ औं स्थानमा ➤ बहुप्रकोपीय जोखिमको दृष्टिले ⇒ २० औं स्थानमा |
❖ नेपालको प्रशासनिक विभाजन
- लिच्छवी कालमा ⇒ १३ क्षेत्र
- पृथ्वी नारायण शाहको पालामा ⇒ १२ क्षेत्र
- जंगबहादुर राणाले ⇒ ६९ एकाई
- प्रधानमन्त्री भीमसेन थापाको पालामा ⇒ ३९ जिल्लामा
- राणा शासन कालमा (वीरशमशेर) ⇒ ३५ जिल्लामा (तराई १२ र पहाड २३)
- १४ अञ्चल ७५ जिल्लामा ⇒ २०१८ बैशाख १ गते
- ४ विकास क्षेत्रमा ⇒ २०२९ असार १३ गते
- ५ विकास क्षेत्रमा ⇒ २०३७ असोज २६ मा
- ७ प्रदेशमा ⇒ २०७२ असोज ३ गते
- ७७ जिल्ला ⇒ २०७४/१२/१५
❖ नेपालमा स्थानीय तह
|
➤ संघीय सरकार ⇒ १ ➤ प्रदेश सरकार ⇒ ७ ➤ स्थानीय सरकार ⇒ ७५३ ➤ जम्मा सरकार ⇒ ७६१ ➤ जम्मा वडाको संख्या ६७४३ |
महानगरपालिका ⇒ ६ उपमहानगरपालिका ⇒ ११ नगरपालिका ⇒ २७६ गाउँपालिका ⇒ ४६० जम्मा स्थानीय तह ⇒ ७५३ |
❖ स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन २०७४
- स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन जारी ⇒ २०७४ असोज २९
- गाउँ गाउँपालिकामा वडा संख्या हुने व्यवस्था ⇒ कम्तीमा ५ र बढीमा २१ जना
- नगरपालिकामा वडा संख्या हुने व्यवस्था ⇒ कम्तीमा ९ र बढीमा ३५ जना
- ७५३ स्थानीय तह कायम ⇒ २०७४ श्रावण ३१
| नगरपालिका हुनको लागि | उपमहानगरपालिका हुनको लागि | महानगरपालिका हुनको लागि |
|---|---|---|
|
➤ जनसंख्याको मापदण्ड ● हिमाली जिल्लामा ⇒ १० हजार ● पहाडी जिल्लामा ⇒ ४० हजार ● भित्री मधेशमा ⇒ ५० हजार ● तराईमा ⇒ ७५ हजार ● काठमाडौं उपत्यका ⇒ १ लाख ➤ आयस्रोतको मापदण्ड ● हिमाली जिल्लामा पछिल्लो ५ वर्षमा १ करोड आयस्रोत हुनुपर्ने |
➤ जनसंख्याको मापदण्ड ● सबै जिल्लाको लागि ⇒ २ लाख ➤ आयस्रोतको मापदण्ड ● सबै जिल्लामा पछिल्लो ५ वर्षमा २५ करोड आयस्रोत हुनुपर्ने |
➤ जनसंख्याको मापदण्ड ● सबै जिल्लाको लागि ⇒ ५ लाख ➤ आयस्रोतको मापदण्ड ● सबै जिल्लामा पछिल्लो ५ वर्षमा १ अर्ब आयस्रोत हुनुपर्ने |
❖ स्थानीय तह निर्वाचन - २०७९ को खर्चको सिमा/जरिवाना
| महानगर | मेयर/उपमेयर | ७ लाख ५० हजार | वडाध्यक्ष/सदस्य | ३ लाख |
|---|---|---|---|---|
| उपमहानगर | मेयर/उपमेयर | ५ लाख ५० हजार | वडाध्यक्ष/सदस्य | २ लाख ५० हजार |
| नगरपालिका | मेयर/उपमेयर | ४ लाख ५० हजार | वडाध्यक्ष/सदस्य | २ लाख |
| गाउँपालिका | अध्यक्ष/उपाध्यक्ष | ३ लाख ५० हजार | वडाध्यक्ष/सदस्य | १ लाख ५० हजार |
❖ स्थानीय तह सम्बन्धी जानकारीहरु
- गाउँपालिका नभएको जिल्लाहरु ⇒ २ (काठमाडौं र भक्तपुर)
- नगरपालिका नभएको जिल्लाहरु ⇒ ५ (मनाङ, मुस्ताङ, रसुवा, हुम्ला र रुकुम पूर्व)
- धेरै नगरपालिका भएको जिल्ला ⇒ रौतहट (१६ ओटा)
- धेरै गाउँपालिका भएको जिल्ला ⇒ धादिङ (११ ओटा)
- सबै भन्दा बढी स्थानीय तह भएको जिल्ला ⇒ सर्लाही (२०)
- सबैभन्दा कम स्थानीय तह भएको जिल्ला ⇒ रुकुम पूर्व (३ ओटा)
- एक ओटा मात्र नगरपालिका भएको जिल्ला ⇒ ८ जिल्ला
- सबै भन्दा कान्छो जिल्ला ⇒ रुकुम
- नगरपालिकाबाट गाउँपालिकामा झरेको नगरपालिका ⇒ बन्दीपुर
- एकै नामले ४ जिल्लामा रहेको रहेको गाउँपालिका ⇒ सुनकोशी गाउँपालिका
- महानगरपालिका भएको तर उपमहानगर र नगरपालिका नभएको जिल्ला ⇒ कास्की
- महानगरपालिका नभएको प्रदेश ⇒ लुम्बिनी, कर्णाली र सुदुरपश्चिम
- उपमहानगरपालिका नभएको प्रदेश ⇒ गण्डकी र कर्णाली
- उपमहानगरपालिका धेरै भएको प्रदेश ⇒ लुम्बिनी (४ ओटा)
❖ क्षेत्रफल र जनसंख्याको आधारमा ठूलो र सानो स्थानीय तह
| क्र.स. | स्थानीय तह | क्षेत्रफलको आधारमा ठूलो | सानो | जनसंख्याको आधारमा ठूलो | सानो |
|---|---|---|---|---|---|
| १ | महानगरपालिका | पोखरेलोनाथ | ललितपुर | काठमाडौं | विराटनगर |
| २ | उपमहानगरपालिका | घोराही | नेपालगंज | जनकपुर | जितपुर सिमरा |
| ३ | नगरपालिका | सित्तंगा | भक्तपुर | मेचिनगर | ठुलो भेरी |
| ४ | गाउँपालिका | नाम्खा | परवानीपुर | बैजनाथ | नागी भूमि |
❖ प्रमाणिक समय
- प्रमाणिक समयको निर्धारण ⇒ वि.स. २०४२ बैशाख १
- आधार मानिएको देशान्तर ⇒ ८६ डिग्री १५ मिनेट
- आधार मानिएको हिमाल ⇒ दोलखा जिल्लामा रहेको गौरी शंकर हिमाल (हिमश्रृंखला: रोल्वालिङ)
- यो समय ग्रिनविच समय भन्दा ⇒ ५ घण्टा ४५ मिनेट छिटो छ ।
- गौरीशंकर हिमालको उचाई ⇒ ७१३४ मिटर
❖ नेपालको भौगोलिक विभाजन
भौगोलिक विभाजन
- हिमाल
- मुख्य
- भित्री
- सिमान्त
- पहाड
- मध्यभूमि
- महाभारत
- चुरे
- तराई
- भित्री मधेश
- भावर प्रदेश
- खास तराई
| प्रदेश | क्षेत्रफल | जनसंख्या | जिल्ला | स्थानीय तह | औसत परिवार | उचाई | ठूलो जिल्ला | सानो जिल्ला |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| हिमाली | २५.५% | ६.०५% | २१ | १६९ | ४.२७ | ३३५०–८८४८.८६ | डोल्पा | रुकुम पूर्व |
| पहाडी | ५०.५% | ४०.३१% | ३५ | ३०८ | ३.५४ | ६१०–३३५० | सिन्धुली | भक्तपुर |
| तराई | १७% | ५३.६१% | २१ | २७६ | ४.६५ | ५९–६१० | कैलाली | नवलपरासी पश्चिम |
❖ स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन २०७४ अनुसार जिल्लाको विवरण
- हिमाली जिल्ला ⇒ २१
- पहाडी जिल्ला ⇒ २८
- भित्री मधेशको जिल्ला ⇒ ७
- तराईको जिल्ला ⇒ १६
- काठमाडौं उपत्यकाको जिल्ला ⇒ ३
| प्रदेश | क्षेत्रफल | जनसंख्या |
|---|---|---|
| हिमाली | ३३९१६.४५ (२५.५%) | १७७३७४५ (६.०५%) |
| पहाडी | ८९०३२.५२ (५०.५%) | ११७५९६२९ (४०.३१%) |
| तराई | २५०७१ (१७%) | १५६३८००६ (५३.६१%) |
❖ क्षेत्रफल भएका जिल्ला, नगरपालिका र गाउँपालिका
- बराबर क्षेत्रफल भएका जिल्ला ⇒ रामेछाप र तनहुँ (१५४६ वर्ग कि.मी.)
- बराबर क्षेत्रफल भएका जिल्ला ⇒ डोटी र बर्दिया (२०२५ वर्ग कि.मी)
- बराबर क्षेत्रफल भएका नगरपालिका ⇒ बनेपा र धुलिखेल, काभ्रेपलाञ्चोक (५५ वर्ग कि.मी)
- बराबर क्षेत्रफल भएका गाउँपालिका ⇒ चम्पादेवी र चिशंखुगढी, ओखलढुंगा (१९६.१ वर्ग कि.मी)
❖ हिमाली प्रदेश
❖ मुख्य हिमाल
- ५,००० मिटरभन्दा अग्ला सबै हिमाली शृङ्खलाहरु पर्दछन् ।
- विश्वका १० सर्वोच्च शिखरहरुमध्ये नेपालको ८ वटा हिमशिखरहरु यसैमा पर्दछन्।
- पर्यटकको लागि आकर्षक गन्तव्य
❖ भित्री हिमाल
- मुख्य हिमालको उत्तरमा र तिब्बतीय सीमान्त प्रदेशको दक्षिणमा चौडाइतिर उच्च हिमशृङ्खलाले घेरिएका हिमाली उपत्यकाहरु
- नेपालको भोट प्रदेश पनि भनिन्छ ।
- २,४०० मिटरदेखि ५,००० मिटरसम्मको उचाईमा रहेका
- यहाँ हिमाली उपत्यकाहरु हुम्ला, मुगु, डोल्पा, थाकखोला, मनाङ, केरङ, रुसार, खुम्बु आदि पर्दछन्।
❖ सीमान्त हिमाल बाहिरी हिमाल
- मुख्य हिमालको उत्तर तिब्बती सीमाक्षेत्रको दक्षिण भागका अति उच्च हिम शिखरहरु भन्दा केही होचा मध्यमले उचाईका गुराँस, नालाकिर, चण्डी, गोखर, कान्जि गोतम, मुस्ताङ नामका भञ्ज्याङहरु रहेका छन् ।
❖ पहाडी प्रदेश
❖ चुरेपर्वत श्रेणी
- चुरे पर्वतको सबैभन्दा माथिल्लो भाग ⇒ चाँगी, कैलाली (१७८२ मि./५८४२ फिट)
- दक्षिणमा पूर्वदेखि पश्चिमसम्म ६१० मि. देखि १५७३ मि. उचाईसम्म फैलिएको
- चुरे संरक्षण दिवस कहिले मनाइन्छ ⇒ असार २
- Water Recharge in Terai भनेर चिनिने क्षेत्र कुन हो ⇒ चुरे क्षेत्र
- यसको बढी भाग कैलालीमा पर्छ र कम भाग ललितपुरमा पर्छ ।
- चुरे पर्वतमा पाइने हावापानी गरम हावापानी
- दाङ: देउखुरी क्षेत्रमा डुडुवा, बागमती नदी पूर्व भटवाना चुरे र कोशी नदी पूर्व चुलाचुली भनिन्छ ।
❖ चुरे श्रृंखला (Chure range)
- पश्चिममा पाकिस्तानको इन्डस नदी (Indus river) देखि पूर्वमा भारतको ब्रह्मपुत्र नदी सम्म फैलिएको चुरे शृङ्खला शिवालिक (Shiwalik) को भागबाट पनि चिनिने ।
- नेपालको 77 जिल्लाहरुमध्ये 37 जिल्लाहरुका केही भू-भाग ओगटी झण्डै 800 कि.मि क्षेत्रमा फैलिएको र कुल भू-भागको करिब 12.78% चुरे क्षेत्रमा पर्दछ ।
❖ महाभारत पर्वत
- महाभारत पर्वतको सबैभन्दा माथिल्लो भाग ⇒ सेलुङ, दोलखा (३४०० मि. उचाई)
- महाभारत पर्वतको अर्को नाम ⇒ Hill-Station of Nepal
- लघु हिमालय (Lesser Himalaya), मध्यम हिमालय (Middle Himalaya) पनि भनिन्छ ।
- समुद्री सतहदेखि १,५०० देखि ३,३४० मिटरसम्मको मोडदार पर्वतलाई महाभारत लेख भनिन्छ
- लुंग, त्याङ्के, जैयक, फुल्चोकी, शिवपुरी, छिम्केश्वरी, दामन, स्वर्गद्वारी, सकिने डाँडा, खोचे आदि यहाँका प्रमुख शिखरहरु हुन् ।
❖ मध्यमभूमि
- महाभारत पर्वत श्रेणी र हिमालय पर्वत श्रेणीहरुको विचमा रहेका ठूला-ठूला टार, बेँसी र उपत्यकाहरुलाई मध्यमभूमि भनिन्छ ।
- यस अन्तर्गत काठमाडौं, पोखरा, त्रिशुली, पाँचखाल, माडी जस्ता उपत्यकाहरु जरायोटार, सल्याटार पर्दछन्।
❖ तराई प्रदेश
❖ मुख्य तराई
- देशको सबैभन्दा दक्षिण भागमा दक्षिणतर्फ होचिंदै गएको भागलाई भावर क्षेत्र
- तराईको उत्तर चुरे पर्वतमालाको दक्षिणमा ३५० मिटरको उचाईसम्म फैलिएको साँघुरो पेटी भावर क्षेत्र हो
- यहाँ रोडा, ढुंगा, कंकड आदि खस्रो पदार्थबाट बनेका सानोतिना खोलाहरु यहाँ लुप हुन्छन्
- मुलुकको कुल क्षेत्रफलको ४५ प्रतिशत भाग ओगटेको छ ।
❖ भित्री मधेश
- चुरे र महाभारत पर्वत श्रेणीको बीचमा ६१० मिटरको उचाई स्थानसम्म चौडाइतिर पहाड पर्वतले घेरिएको फैलिएको विशाल फाँट
- ३२ देखि ४५ कि.मि. सम्म लम्बाई र १६ कि.मि. सम्म चौडाई भएको
- मुलुकको कुल क्षेत्रफलको ८.५% भूभाग समेटेको तराई जस्तै चार क्षेत्रमा बाँडिएको
- उदयपुर र सिन्धुली उपत्यकालाई पूर्वी भित्री मधेश, मकवानपुर, चितवन र नवलपरासीलाई मध्य भित्री र दाङदेउखुरीलाई पश्चिम भित्री मधेश र सुर्खेत उपत्यकालाई सुदुर पश्चिमी भित्री मधेश भनिन्छ ।
| नेपालको प्रसिद्ध चारधाम | |
|---|---|
| मुक्ति क्षेत्र | मुक्तिनाथ (मुस्ताङ) |
| रूरु क्षेत्र | रिडी (गुल्मी/पाल्पा) |
| पाशुपत क्षेत्र | पशुपतिनाथ (काठमाडौ) |
| बराह क्षेत्र | बराहक्षेत्र (सुनसरी) |
| नेपालको प्रसिद्ध धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थल | जिल्ला |
|---|---|
| ककनी | नुवाकोट |
| देवीघाट | नुवाकोट |
| देवघाट | तनहुँ |
| कालिका भगवती | बागलुङ |
| कालिन्चोक भगवती | दोलखा |
| सेनमेन | रुपन्देही |
| मैनामना | उदयपुर |
| बज्रबाराही | ललितपुर |
| बाज बाराह | रोल्पा |
| स्वर्गद्वारी | प्युठान |
| सिद्धकाली मन्दिर | खोटाङ |
| हलसी महादेव | खोटाङ |
| गुप्तेश्वर महादेव | पोखरा |
| बुढा सुब्बा | धरान (सुनसरी) |
| छिन्नमस्ता | सप्तरी |
| शैलेश्वरी | डोटी |
| उग्रतारा | डडेलधुरा |
| अजय मेरु कोट | डडेलधुरा |
| रामग्राम | नवलपरासी |
| तिलौराकोट | कपिलवस्तु |
| पालाञ्चोक भगवती | काभ्रे |
| नमोबुद्ध | काभ्रे |
| हेलम्बु | सिन्धुपाल्चोक |
| रामारोसन | अछाम |
| त्रिपुरा सुन्दरी | बैतडी |
| जगन्नाथ मन्दिर | बैतडी |
| रेसुंगा | गुल्मी |
| कमलामाई | सिन्धुली |
| मुक्तिनाथ | मुस्ताङ |
| गाईघाट | उदयपुर |
| मालिका अर्जुन | दार्चुला |
| बडी मालिका | बाजुरा |
| केवलाश्वर | रामेछाप |
| डोलेश्वर | भक्तपुर |
| लाटीकोइली | सुर्खेत |
| काके्र विहार | सुर्खेत |
| देउती बज्येको मन्दिर | सुर्खेत |
| हिल्सा | हुम्ला |
| दाना साँघु | जुम्ला |
| चन्दन नाथ | जुम्ला |
| कागबेनी | मुस्ताङ |
| विष्णुती मन्दिर | धनकुटा |
| डोङ्गा भएको शिवको मन्दिर | बाँके |
| लोमि पापि गुम्बा | जाजरकोट |
| Dho valley | डोल्पा |
| नेपालको केही सुन्दर ठाउँ | स्थान |
|---|---|
| नेपालको दर्जिलिङ | जुम्ला |
| नेपालको काश्मिर | जुम्ला |
| नेपालको नैनीताल | त्रिवेणी धाम (नवलपरासी) |
| श्रीनगर | पाल्पा |
| नेपालको बनारस | रिडी (पाल्पा) |
| नेपालको ताजमहल | रानीमहल (पाल्पा) |
| नेपालको बाबाधाम | टुटेधर (महोत्तरी) |
| नेपालको माउन्ट फुजी | मनास्लु |
| नेपालको फोकल्याण्ड | सुन्दर हरैंचा (मोरङ) |
| नेपालको श्रीलंका | कोशीटप्पु (सुनसरी) |
| पूर्वको रानी, लाहुरे शहर | धरान (सुनसरी) |
| पूर्वी नेपालको ढोका | चतरा, सुनसरी |
| नेपालको प्राचिन हरिद्वार | चतरा (सुनसरी) |
| काञ्ची नेपाल | सिलगढी डोटी |
| नेपालको स्वीजरल्याण्ड | जिरी (दोलखा) |
| नेपालको चेरापुन्जी | लुम्ले (कास्की) |
| नेपालको मरुभूमि | मुस्ताङ |
| आदिव्यग्राम धार्मिक स्थल | देवघाट |
| १. उष्ण प्रदेशीय सदाबहार |
➤ उचाइ ४५ देखि १,२०० मि. ➤ वनस्पति: साल, सिसौं, चाँप, खयर, सिमल, बर, पिपल ➤ पाइने वन्यजन्तु: पाटेबाघ, भालु, गैँडा, मृग, हाति |
| २. समशीतोष्ण पातझर |
➤ उचाइ: १२०० देखि २,१०० मि. ➤ वनस्पति: साज, कटुस, आँवल, चिलाउने, बर, पिपल, बाँस, सिमल, उत्तिस, पलाँस, लाकुरी ➤ पाइने वन्यजन्तु: हरिण, चितुवा, बँदेल |
| ३. समशीतोष्ण कोणधारी |
➤ उचाइ: २१०० देखि ३,३४० मि. ➤ वनस्पति: सल्ला, देवदार, कटुस, धूपी, सिमल, चिलाउने, वेतबाँस, उत्तिस, बाँस, गुराँस, भोजपत्र ➤ पाइने वन्यजन्तु: डाँफे, मुनाल |
| ४. लेकाली वनस्पति |
➤ उचाइ: ३३४० देखि ५००० मि. ➤ वनस्पति: गुराँस, निगालो, रुइबिरी, जडीबुटी तथा बुट्यान ➤ पाइने वन्यजन्तु: हिमाली मृग, हिमचितुवा, हिमाली मुसा |
| ५. टुन्ड्रा वनस्पति |
➤ उचाइ: ५००० देखि ८८४८.८६ मि. ➤ वनस्पति: काई, लेउ, झ्याउ |
नेपालमा जम्मा राष्ट्रिय निकुञ्ज
| नेपालमा जम्मा राष्ट्रिय निकुञ्ज | १३ ओटा |
| नेपालमा जम्मा मध्यवर्ती क्षेत्र | १४ ओटा |
| नेपालमा जम्मा संरक्षण क्षेत्र | ७ ओटा |
| नेपालमा जम्मा वन्यजन्तु आरक्षण | १ ओटा |
| नेपालमा जम्मा शिकार आरक्ष | १ ओटा |
| नेपालमा जम्मा सिमसार क्षेत्र | १० ओटा |
नेपालमा कति ओटा राष्ट्रिय निकुञ्ज छन् ?
| नेपालमा कति ओटा राष्ट्रिय निकुञ्ज छन् ? | १३ (अन्तिम: क्षेपाङघाट राष्ट्रिय निकुञ्ज) |
विश्व सम्पदामा सूचीकृत राष्ट्रिय निकुञ्ज
| सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज | सन् १९७९ |
| चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज | सन् १९८४ |
क्षेत्रफलको आधारमा नेपालको १३ राष्ट्रिय निकुञ्जको क्रम
| क्र.सं. | राष्ट्रिय निकुञ्ज | क्षेत्रफल | फैलिएको जिल्ला |
|---|---|---|---|
| १ | शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज | ३५५५ वर्ग कि.मि. | डोल्पा र मुगु |
| २ | लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज | १७१० वर्ग कि.मि. | रसुवा, नुवाकोट र सिन्धुपाल्चोक |
| ३ | मकालु राष्ट्रिय निकुञ्ज | १५०० वर्ग कि.मि. | संखुवासभा |
| ४ | सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज | ११४८ वर्ग कि.मि. | सोलुखुम्बु |
| ५ | बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज | ९६८ वर्ग कि.मि. | बर्दिया |
| ६ | चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज | ९५२.६३ वर्ग कि.मि. | चितवन, मकवानपुर र पर्सा |
| ७ | छ्यापनाथ राष्ट्रिय निकुञ्ज | ८४३ वर्ग कि.मि. | मुगु |
| ८ | पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज | ६२७.३९ वर्ग कि.मि. | चितवन, पर्सा र मकवानपुर |
| ९ | बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज | ५५० वर्ग कि.मि. | बाँके, दाङ र सल्यान |
| १० | शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्ज | ३०५ वर्ग कि.मि. | कञ्चनपुर |
| ११ | खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज | २२५ वर्ग कि.मि. | बझाङ, बाजुरा, डोटी, अछाम |
| १२ | शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्ज | १५९ वर्ग कि.मि. | काठमाडौं, नुवाकोट र सिन्धुपाल्चोक |
| १३ | रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज | १०६ वर्ग कि.मि. | मुगु र जुम्ला |
| राष्ट्रिय निकुञ्ज | क्षेत्रफल | फैलिएको जिल्ला |
|---|---|---|
| १. शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज | ३५५५ वर्ग कि.मि. | डोल्पा र मुगु |
| २. लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज | १७१० वर्ग कि.मि. | रसुवा, नुवाकोट र सिन्धुपाल्चोक |
| ३. मकालु राष्ट्रिय निकुञ्ज | १५०० वर्ग कि.मि. | संखुवासभा |
| ४. सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज | ११४८ वर्ग कि.मि. | सोलुखुम्बु |
| ५. बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज | ९६८ वर्ग कि.मि. | बर्दिया |
| ६. चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज | ९५२.६३ वर्ग कि.मि. | चितवन, मकवानपुर र पर्सा |
| ७. छ्यापनाथ राष्ट्रिय निकुञ्ज | ८४३ वर्ग कि.मि. | मुगु |
| ८. पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज | ६२७.३९ वर्ग कि.मि. | चितवन, पर्सा र मकवानपुर |
| ९. बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज | ५५० वर्ग कि.मि. | बाँके, दाङ र सल्यान |
| १०. शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्ज | ३०५ वर्ग कि.मि. | कञ्चनपुर |
| ११. खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज | २२५ वर्ग कि.मि. | बझाङ, बाजुरा, डोटी, अछाम |
| १२. शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्ज | १५९ वर्ग कि.मि. | काठमाडौं, नुवाकोट र सिन्धुपाल्चोक |
| १३. रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज | १०६ वर्ग कि.मि. | मुगु र जुम्ला |
| राष्ट्रिय निकुञ्ज | स्थापना | के को लागि प्रसिद्ध |
|---|---|---|
| १. चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज | वि.सं. २०३० | हिलेकावा चरा एकसिंङ्गे गैडा |
| २. सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज | वि.सं. २०३२ | |
| ३. बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज | वि.सं. २०३२ | बाघ, कृष्णसार |
| ४. लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज | वि.सं. २०३२ | हाब्रे (Rato Panda) |
| ५. रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज | वि.सं. २०३२ | |
| ६. शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज | वि.सं. २०४० | तिब्बती खरायो |
| ७. खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज | वि.सं. २०४२ | मृग |
| ८. मकालु राष्ट्रिय निकुञ्ज | वि.सं. २०४५ | दुर्लभ चरा |
| ९. शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्ज | वि.सं. २०५८ | ध्वाँसे चितुवा |
| १०. बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज | वि.सं. २०६७ | |
| ११. शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्ज | वि.सं. २०७३ | |
| १२. पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज | वि.सं. २०७४ | |
| १३. छ्यापनाथ राष्ट्रिय निकुञ्ज | निर्णय: २०८२/५/१३ | राजपत्रमा प्रकाशित: २०८२/६/२३ |
| क्र.सं | नाम | स्थापना मिति | क्षेत्रफल | जिल्ला | प्रख्यात |
|---|---|---|---|---|---|
| १. | कोशीटप्पु वन्यजन्तु आरक्ष | २०३२ | १७५ वर्ग कि. मि. | सुनसरी | अनिको लागि प्रसिद्ध |
| क्र.सं | नाम | स्थापना मिति | क्षेत्रफल | जिल्ला | विशेषता |
|---|---|---|---|---|---|
| १. | ढोरपाटन शिकार आरक्ष | २०४४ | १३२५ वर्ग कि. मि. | बाग्लुङ, रुकुम पूर्व र म्याग्दी | अनुमति प्राप्त व्यक्तिलाई शिकार खेल्न दिने |
| क्र.सं | नाम | स्थापना वि.सं | क्षेत्रफल वर्ग कि.मि | अवस्थिति |
|---|---|---|---|---|
| १ | अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र | २०४९ | ७६२९ | कास्की, लमजुङ, मनाङ, मुस्ताङ र म्याग्दी |
| २ | कञ्चनजंघा संरक्षण क्षेत्र | २०५४ | २०३५ | ताप्लेजुङ |
| ३ | मनास्लु संरक्षण क्षेत्र | २०५५ | १६६३ | गोरखा र मनाङ |
| ४ | कृष्णसार संरक्षण क्षेत्र | २०६५ | १६.९५ | बर्दिया |
| ५ | गौरिशंकर संरक्षण क्षेत्र | २०६६ | २१७९ | सिन्धुपाल्चोक, रामेछाप र दोलखा |
| ६ | अपिनाम्पा संरक्षण क्षेत्र | २०६७ | १९०३ | दार्चुला |
| ७ | गोदावरी | २०७७/३/३ | २११८ | ललितपुर र काभ्रे |
नेपालका मध्यवर्ती क्षेत्र (Buffer Zone)
✓ कति वटा – १४ वटा
✓ क्षेत्रफल- ५४६७.८७ वर्ग कि.मि
✓ कति वटा – १४ वटा
✓ क्षेत्रफल- ५४६७.८७ वर्ग कि.मि
| क्र.सं. | नाम | घोषित वर्ष(सन) | क्षेत्रफल | अवस्थिति |
|---|---|---|---|---|
| १ | चितवन | १९९६ | ७२९.३७ | चितवन, मकवानपुर र पर्सा |
| २ | बर्दिया | १९९६ | ५०७ | बर्दिया |
| ३ | लाङटाङ | १९९८ | ४२० | सिन्धुपाल्चोक, नुवाकोट र रसुवा |
| ४ | शे-फोक्सुण्डो | १९९८ | ११७२ | डोल्पा, मुगु |
| ५ | मकालु बरुण | १९९९ | ८३० | संखुवासभा |
| ६ | सगरमाथा | २००२ | २७५ | सोलुखुम्बु |
| ७ | शुक्लाफाँटा | २००४ | २४३.५ | कञ्चनपुर |
| ८ | कोशीटप्पु | २००४ | १७३ | सुनसरी |
| ९ | पर्सा | २००५ | २५४.३० | पर्सा |
| १० | रारा | २००६ | १९८ | मुगु |
| ११ | खप्तड | २००६ | २१६ | बझाङ, डोटी |
| १२ | बाँके | २०१० | ३४३ | दाङ, बाँके र सल्यान |
| १३ | शिवपुरी नागार्जुन | २०१६ | ११८.६१ | सिन्धुपाल्चोक, काठमाडौं, नुवाकोट र धादिङ |
| १४ | छायाँनाथ | २०२२/६/२३ | ११७ |
रामसार सूचीमा सूचिकृत नेपालको सिमसार क्षेत्रहरु
| १) कोशी टप्पु क्षेत्र (सुनसरी) | सन १९८७ |
| २) बिस हजारी ताल (चितवन) | सन २००३ |
| ३) घोडाघोडी ताल (कैलाली) | सन २००३ |
| ४) जगदिशपुर ताल (कपिलवस्तु) | सन २००३ |
| ५) रारा ताल (रारा र मुगु) | सन २००७ |
| ६) शे फोक्सुण्डो ताल (डोल्पा) | सन २००७ |
| ७) गोख्यो र वरिपरिका ताल (सोलु) | सन २००७ |
| ८) गोसाईकुण्ड र वरिपरिका ताल (रसुवा) | २००७ |
| ९) माईपोखरी (इलाम) | सन २००८ |
| १०) पोखरा उपत्यकाका ९ तालहरु | सन २०१६ Feb २ |
नेपालका संरक्षित वन्यजन्तुहरु
| संरक्षित पंक्षिहरु (९ वटा) | घस्रने जीवजन्तु (३ वटा) | स्तनधारी जन्तु (२६ वटा) |
|---|---|---|
|
१. कालो सारस २. सेतो सारस ३. सारस ४. मुनाल ५. खर मयुर ६. सानो खर मयुर ७. चिर ८. डाँफे ९. राज धनेश |
१. सुन गोहिरो २. घडियाल गोही ३. अजिङ्गर |
बाघ, हिमाली भालु, सौंर, चितुवा, आसामी रातो लिंक्स, हाती, बादर, सालक, ध्वाँसे चितुवा, बँदेल (पुंके), हिउँ चितुवा, याक, गैंडा, हुदार, कस्तुरी मृग, नायर, अर्ना, गौरी गाई, हाब्रे, चौका, कृष्णसार, खरायो (हिस्पिड), सिन्डु, चिर |
| शिकार गर्न पाइने जनावरहरु | शिकार गर्न पाइने पंक्षिहरु |
|---|---|
|
सुन: चौँज बनाइराखा चिल या १. च्याल २. घोड गधा ३. जरायो ४. बँदेल ५. नायर ६. झारल ७. रातो मृग ८. चितल ९. लगुना १०. थार |
सुन: च्यापिन लुका छुपा १. च्याखुरा २. परेवा ३. तित्रा ४. लुइँचे ५. कालिज ६. चखवा ७. ढुकुर ८. पानीहिस |
हावापानी आधारमा वर्गीकरण – ५ प्रकार (सुन: उच्च ठेउड)
| हावापानीको नाम | उचाई | विशेषता |
|---|---|---|
| उष्ण मनसुनी हावापानी | १२०० मि |
➤ तापक्रम १५ देखि ४० डिग्री सेन्टिग्रेडसम्म ➤ गर्मिमा सरदर वर्षाको मात्रा २०० से. मि. |
| न्यानो समशीतोष्ण हावापानी | १२००–२१०० मि. |
➤ गर्मिमा २४ देखि ३० डिग्री ➤ गर्मिको समयमा सरदर वर्षा १५५ से. मि. |
| ठण्डा समशीतोष्ण हावापानी | २१००–३३०० मि. |
➤ गर्मिमा १५ देखि २० डिग्री सेन्टिग्रेड ➤ गर्मिमा १०० से. मि. सम्म वर्षा हुन्छ । |
| लेकाली हावापानी | ३३००–५००० मि. |
➤ गर्मिमा १० देखि १५ डिग्री सेन्टिग्रेड ➤ हिउँदले ढाक्ने हुँदा वर्षा ४० से. मि. सम्म मात्र ➤ यस क्षेत्रमा यार्सागुम्बा, पाँचऔले, जटामसी जडिबुटी |
| टुण्ड्रा हावापानी | ५००० मि भन्दा माथि |
➤ ० डिग्री सेन्टिग्रेड भन्दा तल तापक्रम रहन्छ ➤ वर्षभरी हिउँ पर्ने |
नदिलाहरू
| नेपालमा विश्वको कुल जलस्रोतको कति भाग रहेको छ | २.२७% |
| नेपालको नदीहरुको जलभण्डार क्षमता | २ लाख २ हजार मिलियन क्यूबिक मिटर |
| नेपालमा साना र ठूला गरेर जम्मा नदी लगभग | ६००० भन्दा बढी |
| ११ कि भन्दा लामो नदी मि. | १०० ओटा |
| नेपालको नदीबाट कति हेक्टर जमिनमा सिंचाई सुविधा पुर्याउन सकिन्छ | १२ लाख ५२ हजार ४७५ हेक्टरमा |
| नेपालको कुल भू भागको कति भाग पानीले ढाकेको छ | ०.७ प्रतिशत |
| नेपालको अति तीव्र गति संग बग्ने नदी कुन हो | कर्णाली |
| अति हिमालबाट उत्पत्ति भएको नदी कुन हो | महाकाली |
| विश्वको सर्वोच्च स्थानबाट उत्पत्ति भएको नदी | अरुण |
| ओलाङचुङ्गोला घाटीबाट नेपाल प्रवेश गरेको एक मात्र नदी कुन हो ? | तमोर |
| नेपालको कुन नदीमा दुर्लभ प्राणी डल्फिन पाइन्छ | कर्णाली |
| सबैभन्दा साँघुरो गल्छी बनाउने नदी | सेती गण्डकी |
| सर्वोच्च हिमशिखर भएको नदी | दुधकोशी |
| पहिलो स्तरको नदी (हिमालयन पर्वत) | दोस्रो स्तरको नदी (महाभारत पर्वत) | तेस्रो स्तरको नदी (चुरे पर्वत) |
|---|---|---|
|
➤ कोशी ➤ गण्डकी ➤ कर्णाली |
मेची, त्रियुगा, कमला, मोहना, बागमती, राप्तीतिनाउ |
अर्जुन, शिपिया, जमुनी, हरिनाथ, रत्वा, बकिया, मनुस्मारा, मैनावती, तिलावे |
| नदी | जलविद्युत क्षमता | लम्बाई | जलप्रवाह | फैलावट |
|---|---|---|---|---|
| कोशी | २२,००० | ७२० कि.मि. | १५६४ | पूर्व कञ्चनजंघा देखि पश्चिम लामाटाङ सम्म |
| गण्डकी | २१,००० | ३३८ कि.मि. | १७१३ | पूर्व लामाटाङ देखि पश्चिम धौलागिरी सम्म |
| कर्णाली | ३२,००० | ५०७ कि.मि. | १३१६ | पूर्व धौलागिरी देखि पश्चिम व्यास हिमालसम्म |
| नदी | सहायक नदी | ठूलो र सानो सहायक नदी |
|---|---|---|
| कोशी |
तमोर, अरुण, दुधकोशी, लिकु, तामाकोशी, सुनकोशी, इन्द्रावती |
अरुण र लिकु (ठूलो) |
| गण्डकी |
त्रिशुली, बुढीगण्डकी, दरौंदी, मस्याङ्दी, मादी, सेती, कालीगण्डकी |
कालीगण्डकी र त्रिशुली (काली) |
| कर्णाली |
सानो भेरी, ठुली भेरी, मुगु कर्णाली, तिला, हुम्ला कर्णाली, बुढी गंगा, सेती |
हुम्ला कर्णाली र तिला (ठुली) |
➤ तमोर, अरुण, तामाकोशी, सुनकोशी, त्रिशुली, हुम्ला कर्णाली
भारत पुगेपछि कुन नदीलाई के नामले चिनिन्छ
| कनकाई | विरिड |
| महाकाली | शारदा |
| मेची | महानन्दा |
| बबई | सरयू |
| कोशी | दामोदर |
| कर्णाली | घाघरा |
नदी र तिनका उद्गम स्थल
| नदी | उद्गम स्थल | नदी | उद्गम स्थल |
|---|---|---|---|
| बागमती | बागद्वार | कमला | सिन्धुलीगढी |
| दुधकोशी | दुधकुण्ड | मेची | लाली खर्क |
| सेती (गण्डकी) | अन्नपूर्ण हिमाल | मस्याङ्दी | दामोदर |
| पश्चिम सेती | सैपाल हिमाल | दरौंदी | बुद्ध हिमाल |
| बुढीगण्डकी | गणेश हिमाल | इन्द्रावती | जुगाल हिमाल |
| कालीगण्डकी | मुस्ताङ लेक | विष्णुमती | सपनतीर्थ |
| महाकाली | अपि हिमाल | लिखु | रोल्वालिङ |
| मुगु कर्णाली | लखाड हिमाल | ठूलो भेरी | मुक्त हिमाल |
| हिमक | गोपुञ्जी प्युगन | सानो भेरी | धौलागिरी |
| कनकाई | महाभार | वागंगंगा | चुरेढाँड (अर्घाखाँची) |
नदी किनारमा रहेका प्रमुख स्थानहरु
| स्थान | नदीको नाम | स्थान | नदीको नाम |
|---|---|---|---|
| हिडला | अरुण | पुनर्तेखेत | आँधी खोला |
| ट्रिबेणीघाट | अरुण, तमोर | पोखरा | सेती |
| विराटनगर | बकाहा, केसलिया, सिंगिया | तौलिहवा | वाणगंगा |
| बराह क्षेत्र | कोशी, कोकाहा | बुटवल | तिनाउ |
| मन्थली | तामाकोशी | धनगढी | मोहना |
| धनुषा | हरिनाथ | दुने र चौताराही | ठूलो भेरी |
| बारा | लालबकैया | विरगञ्ज | निकास खोला |
| काठमाडौं | बागमती | महाकाली | महाकाली |
| पनौती | पुण्यमती, लिलावती | जोमसोम | कालीगण्डकी |
| दमौली | मादी | बेसी शहर | मस्याङ्दी |
| रामघाट | मुगु कर्णाली | तुल्सीपुर | पातुखोला |
| चामे | नारखोला, मस्याङ्दी | जुम्ली | तिला |
नेपालका सुन्दर नदीहरु
| विभिन्न नामले चिनिने नदीहरु | नदीको स्वरुपहरु | ||
|---|---|---|---|
| उपनाम | नदी | स्वरुप | नदीको |
| उत्तर वाहिनी | कर्मनाशा | बैशणी स्वरुप | सेती |
| उत्तर गंगा | सानो भेरी | गंगास्वरुप | कालीगण्डकी |
| एउटै नामले २ तिर बग्ने | रासी | कौमारी स्वरुप | मादी |
| विश्वकै उच्च स्थानबाट बग्ने | नदी अरुण | चक्राकार नदी | कालीगण्डकी |
| उत्तरगया भनेर चिनिने नदी | त्रिशुली | ||
नेपालका केही नदीहरुको पौराणिक नाम
सूत्र: अमा बामसामाले मसी कपमा लिएर दुर्भविवास र लुसरको सुषा बक्छौरे त्रिशुल्य त्रप्तिक्र गरि ।
सूत्र: अमा बामसामाले मसी कपमा लिएर दुर्भविवास र लुसरको सुषा बक्छौरे त्रिशुल्य त्रप्तिक्र गरि ।
| नदीको नाम | पौराणिक नाम | नदीको नाम | पौराणिक नाम |
|---|---|---|---|
| अरुण | महात्मा | धोबीखोला | रुपमती |
| वाणगंगा | भगीरथी | झिमरुक | धर्मवती |
| मादी | माण्डवी | रासी | अचिरवती |
| मर्स्याङ्दी | शीतात्मा | त्रिशुली | त्रिशुलगंगा, धर्मधारा, कर्मधारा |
| कर्णाली | पञ्चवेरी | सेतीगण्डकी | शुक्लगंगा, स्वर्णसरिता |
| लिखु | हेमगंगा | तमोर | दुख:धी |
| दुधकोशी | भगवती | बुढीगण्डकी | यशोधरा |
| दरौदी | विश्वधरा | कालीगण्डकी | कृष्णगण्डकी |
| तादी | सुर्यवती | मनहरा | मणिमती |
| इन्द्रावती | सरयवाहिनी | कुकुमती | कर्मनाश |
| सुनकोशी | शुभ्रभवा | नखुखोला | प्रभावती |
| बडीगाड | रुरुगंगा | चेपे | चम्पावती |
| मोदी | मंगला |
❖ नेपालको प्रमुख तालहरु: (हालसम्म पत्ता लागेको)
कुल तालको संख्या: ५३३८ हिमताल: २३३३ हिमनदी: ३२५२
| नाम | उत्पति स्थल | उचाइ | लम्बाई र चौडाइ | गहिराई | आकार | अन्य विशेषता | जिल्ला |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| रारा ताल (महेन्द्र ताल) 2020 चैत्र 13 |
खराब खौला | ३२००m | ५.१ कि.मि. २.४ कि.मि. १०.८ स्वायर कि.मि. |
१६७m | गाई गोरुको खुर आकारको कचौरा आकारको |
काजिरोगा हिमालको छाया देखिने विश्वकै अग्लो स्थानमा माछा पाइने |
मुगु |
| फोक्सुण्डो ताल (रिग्मो ताल) |
काजिरोगा हिमाल बाट आउने फोक्सुण्डोखोला, देउसु खौला |
३६१०m | ४.८ कि.मि. १.६ कि.मि. |
६५०m | Y आकारको | सिरतालापानी भनिने, निर्जन ताल, विश्वमै गहिरो ताल, सबैभन्दा गहिरो ताल |
डोल्पा |
| फेवालाल बेदाम ताल, बराह ताल |
मस्र्याङला हरिन खौला |
४.८ कि.मि. १.५ कि.मि. ५२३ हेक्टर क्षेत्रफल |
२८m | दोश्रो ठूलो ताल, अन्नपूर्ण र माछापुच्छ्रे को छाया देखिने |
कास्की | ||
| तिलिचो | ४९१९m | ४ कि.मि. १.२ कि.मि. |
२००m | मनाङ | |||
| घोडाघोडी ताल २० वटा ताल मिलेर बनेको |
कपिल ताल | ७६.९ हेक्टर | हत्तेकोला आकार | २४३ प्रजातिका चर,४५० थरिका वनस्पति, अजिङर, २१ प्रजातिका माछा, गोही, कछुवा |
कैलाली | ||
| इन्द्रसरोवर | निर्मित सबैभन्दा ठूलो ताल जलाशय |
७ कि. मि. लामो | कृत्रिम | जलविद्युतआयोजनाको निम्ति निर्माण मछ्यापालन र पर्यटकीय गतिविधिका लागि उपयोगी |
मकवान पुर |
➤ नेपालको सबैभन्दा ठूलो हिमताल ⇨ छ्याङ्ग्रिङ हिमताल
❖ कुन कुण्ड कहाँ पर्छ ?
| कुण्ड | जिल्ला | कुण्ड | जिल्ला |
|---|---|---|---|
| दुधकुण्ड | सोलुखुम्बु | गोसाइकुण्ड | रसुवा |
| शान्ति कुण्ड | कास्की | नागकुण्ड | रसुवा |
| नारद कुण्ड | ओखलढुंगा | गणेश कुण्ड | रसुवा |
| पाप कुण्ड | मुगु | सरस्वती कुण्ड | रसुवा |
| दामोदर कुण्ड | मुस्ताङ | भैरव कुण्ड | रसुवा |
| ज्ञान कुण्ड | धनुषा | पार्वती कुण्ड | रसुवा |
| अमृत कुण्ड | धनुषा | दुधकुण्ड | रसुवा |
| सूर्य कुण्ड | सुनसरी | सूर्यकुण्ड | रसुवा |
➤ कुण्डै कुण्डको जिल्ला भनेर चिनिने जिल्ला ⇨ रसुवा
❖ छुट्टै पहिचान भएका ठाउँ वा जिल्ला
| उपनाम | जिल्ला | उपनाम | जिल्ला |
|---|---|---|---|
| ७ कुण्डको जिल्ला | रसुवा | मन्दिरको शहर | काठमाडौँ |
| ७ तालको जिल्ला / तालैतालको जिल्ला | कास्की | पोखरीको शहर | जनकपुर |
| १२ बनडाल १८ खण्डालको जिल्ला | सुर्खेत | हलो आकारको जिल्ला | रामेछाप |
| १२ बनड १८ खण्डको जिल्ला | अछाम | नेपालको जस्तै नक्सा भएको देश | पोर्चुगल |
| ५२ पोखरी ७२ कुण्डको | जनकपुर | नेपालको पहिलो साइकल सिटी | धरान |
| ५२ पोखरी ५३ तालको जिल्ला | रुकुम | भारतको जस्तो आकृति भएको | संखुवासभा |
| १८ मोजा ३६ मोजा | रुपन्देही | ४ हजार पर्वतको जिल्ला | मुस्ताङ |
| १८६ वडा, वाही | पाटन | नेपाल नामक शहर भएको देश | जापान |
| नेपालको चलचित्र नगरी | डाँडागाउँ डाँडा,दोलेखा | चलचित्रको नगरी डाँडागाउँ डाँडा | दोलेखा |
| माटोको शहर | ल्हो-मान्थाङ, मुस्ताङ | एग बास्केट | चितवन |
| हिमाल पारिको जिल्ला | मनाङ र मुस्ताङ | नेपालको जस्तै आकृति भएको | बाग्लुङ |
| लाली गुराँसको राजधानी | मिलेके डाँडा (इलाम) | लोक्ताको जिल्ला | बाग्लुङ |
| भूकम्प नजाने शहर | पनौती (काभ्रे) | झुलुङ्गे पुलको जिल्ला | बाग्लुङ |
| कर्णालीको प्रवेशद्वार | वीरेन्द्रनगर (सुर्खेत) | ज्वालामुखीको चिन्ह भएको जिल्ला | दोलखा |
| उत्तर हिमालदेखि दक्षिण महाभारतसम्म फैलिएको जिल्ला | धादिङ | ||
| उत्तर हिमालदेखि दक्षिण चुरेक्षेत्रसम्म फैलिएको जिल्ला | सिन्धुपाल्चोक | ||
| नेपालको सबैभन्दा लामो जिल्ला | धादिङ | ||
| तिनतिरबाट नदीले सिमाना छुट्याएको जिल्ला | ओखलढुङ्गा | ||
| आफ्नो अञ्चलका जिल्लासँग मात्र सिमाना जोडिएका जिल्ला | ३ वटा ( नुवाकोट, भक्तपुर र लमजुङ ) | ||
| माथिल्लो सगरमाथा भनेर चिनिने जिल्ला | सोलुखुम्बु, ओखलढुङ्गा र खोटाङ | ||
| बढी नदी नाला भएको जिल्ला (१०%) | कैलाली | ||
| अग्लो स्थानमा भएको मानवबस्ती भएको जिल्ला | छाक्फोटे, डोल्पा | ||
| नयाँ नेपाल भनेर चिनिने जिल्ला | बाँके, बर्दिया, कैलाली र कञ्चनपुर | ||
❖ हिमनदी
| विश्वको सबैभन्दा उचाईमा रहेको हिमनदी | खुम्बु हिमनदी |
| नेपालको सबैभन्दा ठूलो हिमनदी | खुम्बु हिमनदी |
| नेपालको सबैभन्दा लामो हिमनदी | लामटाङ |
| आमाडब्लम हिमनदी | गोरखा |
| थ्याङ्गोली हिमनदी | अन्नपूर्ण हिमालको फेदीमा ५२०० मिटरको उचाइमा |
❖ नेपालमा अवस्थित कुन ताल कहाँ पर्छ ?
| ताल | जिल्ला | ताल | जिल्ला |
|---|---|---|---|
| रन्चे ताल | गोरखा | स्याङ्पु ताल | रुकुम |
| काल्चुमन ताल | गोरखा | चट्टे रोल्पा ताल | दोलखा |
| खप्तड ताल | डोटी | रानी ताल | कञ्चनपुर |
| गजेडी ताल | रुपन्देही | झिलमिला ताल | कञ्चनपुर |
| जलजले ताल | ताप्लेजुङ | सुनके ताल | पाल्पा |
| बुढैया ताल | बर्दिया | सत्यवती ताल | पाल्पा |
| रुद्र ताल | बाग्लुङ | बुलबुले ताल | सुर्खेत |
| जलपा ताल | बाग्लुङ | घोडाघोडी ताल | कैलाली |
| गनाउने नुइकुटा ताल | बाग्लुङ | भावलास्ने ताल | म्याग्दी |
| जाखिरा ताल | कपिलवस्तु | तिलिचो ताल | मनाङ |
| पातरी ताल | सिरहा | रारा ताल | मुगु |
| खरिबाह ताल | पर्वत | बिस हजार ताल | चितवन |
| बराह ताल | खोटाङ | १६ हजार ताल | चितवन |
| जागुल्ला ताल | डोल्पा | कसरा ताल | चितवन |
| शे फोक्सुण्डो ताल (रिसम ताल) | डोल्पा | नन्द भाउजु ताल | चितवन |
| बाहुने ताल | दाङ | मुगु ताल | चितवन |
| रेसुङ्गा ताल | दाङ | गडुवा ताल | चितवन |
नेपालमा ऋतुहरू ⇒ ६ (स्रोत: वागीश हेग्रो)
| ऋतु | महिना | अंग्रेजिका ४ वटा ऋतुहरू |
|---|---|---|
| १) वसन्त ऋतु | चैत्र - बैशाख | १) वसन्त ऋतु |
| २) ग्रीष्म ऋतु | जेठ - असार | २) ग्रीष्म ऋतु |
| ३) वर्षा ऋतु | श्रावण - भाद्र | ३) शरद ऋतु |
| ४) शरद ऋतु | असोज - कार्तिक | ४) शिशिर ऋतु |
| ५) हेमन्त ऋतु | मंसिर - पुष | |
| ६) शिशिर ऋतु | माघ - फाल्गुन |
❖ मुख्य ताल, कुण्ड र दहहरू सम्बन्धमा
| सल्यान | कुपिण्डे दह | भोजपुर | साल्पा पोखरी, बाराही पोखरी |
| डोटी | सुन दह | मुगु | ऋणमोक्ष दह, छायानाथ दह |
| रुकुम | रुक्मिणी दह | कपिलवस्तु | जगदीशपुर, लखनसागर |
| पाल्पा | प्रवास दह | डोल्पा | पुथा दह, खली दह, सुक दह |
| बारा | कामिनी दह | पाँचथर | जोर पोखरी, दूध पोखरी |
| बझाङ | सुम्नि सरोवर | सिराहा | पातरी ताल |
| इलाम | माईपोखरी | रामेछाप | दिमी पोखरी |
| मोरङ | भुलीपोखरी | तेह्रथुम | चिचिलिङ |
| अर्घाखाँची | ठाडा दह | जुम्ला | गिरी दह, शेव दह, बिठे दह (थर आउने सबै जुम्ला) |
| उदयपुर | जोगी दह, रोता पोखरी | रुपन्देही | लोस ताल, संग्रवा ताल |
| सुर्खेत | सिमी दह, मुरली दह | लमजुङ | देउपोखरी, इन्द्रपोखरी, दूध पोखरी |
| गोरखा | नाग दह, काल दह | रुकुम | स्यार्पु दह, रुक्मिणी दह, रुकुमकोट दह |
| सिन्धुपाल्चोक | तारा खसेको पोखरी, नारायण ताल, पाँच ताल, बहुला ताल, सिपा ताल | ||
| संखुवासभा | सिद्ध पोखरी, मच्छ पोखरी, गुफा ताल, रमा ताल | ||
| चितवन | तमोरखोला ताल, बिस हजारि ताल, सोह हजारि ताल, कसरा ताल, नन्द भाउजु ताल, चेपाङ ताल, गडुवा ताल, कमलताल, लामि ताल, गरुड ताल, देवी ताल | ||
| काठमाण्डौ | इन्द्र दह, कटुवाल दह, टौ दह, रानी पोखरी, पानी पोखरी, कमल पोखरी, नाग दह | ||
| कास्की | मैदी ताल, बेगनास ताल, रुपा ताल, खास्ते ताल, पन्चासे ताल, दिपाङ ताल, फेवा ताल, वैदाम ताल | ||
| दाङ | भोटे दह, बाहुने ताल, स्याउडाड दह, चिरीङ, किचकन्नी ताल, तस्कुण्ड | ||
| धनुषा | पुरन्दर सर, मुग्दन सर, अमृत कुण्ड, पञ्चधारा सर, सागरहरू | ||
| पर्सा | बसरी ताल, घडिअर्वा पोखरी, छपकैया पोखरी, मेदियाई पोखरी, वैष्णवमाई पोखरी, मानधिया पोखरी, लक्ष्मणवा नजुवा पोखरी | ||
| ताप्लेजुङ | सिम्बु ताल, याड्मा पोखरी, तुप्पु पोखरी, टिन पोखरी, लामपोखरी, जलजे पोखरी, सुके पोखरी, इनवा पोखरी | ||
| कञ्चनपुर | वेतकोटे ताल, बन्द ताल, बनरिया ताल, तमो ताल, लालकिया ताल, शोभा ताल | ||
❖ नेपालको प्रमुख झरनाहरू
| जिल्ला | झरना |
|---|---|
| ताप्लेजुङ | टिप्तालको झरना, इलामडाँडा झरना |
| ओखलढुंगा | पोखली झरना र रातोमाटे झरना |
| खोटाङ | दिपुङ झरना |
| तेह्रथुम | ह्याण्डु झरना |
| काभ्रेपलाञ्चोक | गुफाछ्याल झरना, भैरवकुण्ड झरना, सेती गंगा |
| अर्घाखाँची | शितखोलाको झरना |
| पर्वत | सहस्त्र खोलाको पर्वत |
| पाल्पा | छहरे खोला झरना, बैकुण्ठ झरना, सर्वत झरना |
| स्याङ्जा | रुस्से झरना |
| दाङ | पुर्णधारा झरना |
| मनाङ | चेपे नदीको झरना |
| नुवाकोट | फुफुफु |
| बझाङ | सेती नदीको झरना |
| धनकुटा | नमस्ते झरना |
| डोल्पा | सुलिगाड झरना |
| कालिकोट | पचाल झरना (नेपालको अग्लो 381) |
| धादिङ | गंगा जमुना |
❖ हिमालहरू
- नेपालमा कति ओटा हिमशृंखला छन् ➜ २८ ओटा
- नेपालको हिमालहरूको वैज्ञानिक मानचित्र बनाउने व्यक्ति ➜ मोरिस हर्गन (फ्रान्स)
- हालसम्म आरोहणका लागि खुल्ला गरिएको हिमाल ➜ ४१९
- नेपालमा सर्वप्रथम पर्वतारोहणका लागि खुल्ला गरिएको ➜ सन १९४९
- नेपालमा सर्व प्रथम पर्वतारोहण सुरुवात गर्ने ➜ सन १९५० अन्नपूर्ण प्रथम
- अन्नपूर्ण हिमाल सर्वप्रथम आरोहण गर्ने फ्रेन्च दल हो भने अन्नपूर्ण हिमालका प्रथम आरोही यसै दलका मोरिस हर्गन (फ्रान्स) थिए ।
- माछापुच्छ्रे हिमाल आरोहणमा रोक कहिले लगाइयो ➜ वि.सं. २०२० फागुन ५
- पर्वतारोहण क्षेत्रमा कति मिटर भन्दा माथिको उचाईलाई Death Zone भनिन्छ ➜ ७५००
❖ सगरमाथा
- सगरमाथा दिवस ➜ मे २९
- सगरमाथाको प्रवेशद्वार ➜ नाम्चे बजार ३४५० m
- सगरमाथाको आधार शिविरको उचाई ➜ ५३६४ m
- सगरमाथाको नयाँ उचाई ८८४८.८६ ➜ २०७७ मंसिर २३ (नेपाल र चिनले संयुक्त सार्वजनिक)
- सर्वप्रथम सगरमाथा आरोहणको प्रयास कहिले गरिएको थियो ➜ सन १९२१
- सगरमाथालाई Third Pole भनी नामाकरण गर्ने व्यक्ति ➜ माकल वर्ग
- सबैभन्दा धेरै पटक सगरमाथा आरोहण गर्ने कामिरिता शेर्पाले ➜ ३० औं पटक २०७९ जेठ ९
- सर्वप्रथम सगरमाथा आरोहण गर्ने व्यक्ति ➜ एडमन्ड हिलारी (New Zealand) र तेन्जिङ शेर्पा सन १९५३ मे २९
- सगरमाथा आरोहण गर्ने प्रथम नेपाली महिला ➜ पासाङ ल्हामु शेर्पा (२०५० बैशाख १०)
- हिम चितुवा भनेर चिनिने ➜ आङडिता शेर्पाको निधन २०७७ असोज ५
- सगरमाथाको नाम पहिले चुली राखिएको (Prak-XV) ➜ राधानाथ सिक्दर
- Mount Everest लाई नामाकरण ➜ सन १८६५ जर्ज एभरेष्टको नाममा
- Mount Everest लाई सगरमाथा भनी नामाकरण ➜ सन १९५६ मा बाबुराम आचार्यले
- ८००० मिटर भन्दा अग्ला १४ ओटे हिमाल आरोहण गर्ने प्रथम नेपाली ➜ मिङ्मा शेर्पा
- सबैभन्दा कम समयमा सगरमाथा आरोहण गर्ने ➜ पेमा डोर्जे शेर्पा
- सगरमाथाको बनावट के बाट भएको छ ➜ क्याल्सियम कार्बोनेट (चुनढुंगा)
- सगरमाथालाई वापर गर्ने प्रथम व्यक्ति ➜ आइ फुर्जी शेर्पा (नेपाल)
- ८००० मिटर भन्दा अग्ला १४ ओटे हिमाल छोटो समयमा आरोहण गर्ने व्यक्ति ➜ निर्मल पुर्जा (२०१९ अप्रिल २३ देखि अक्टोबर २९ सम्म १८९ दिन)
- पर्यटन मन्त्रालयले नेपालको पर्यटनका लागि विश्व सदभावना दूत नियुक्त कसलाई गर्यो ➜ निर्मल पुर्जा २०७८ फागुन १९
| सगरमाथा आरोहण गर्ने शुरुको ५ व्यक्ति | सगरमाथा आरोहण गर्ने शुरुको ५ महिला | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| क्र.स. | नाम र देश | मिति | क्र.स. | नाम र देश | मिति |
| १. | एडमण्ड हिलारी, न्यूजिल्याण्ड | सन १९५३ | १. | जुनको तावै, जापान | १९७५ मे १६ |
| २. | तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा, नेपाल | सन १९५३ | २. | कुमारी फान्तोङ, तिब्बत चीन | १९७५ मे २७ |
| ३. | इर्ने्ट सिम्ड, स्वीट्जरल्याण्ड | सन १९५६ | ३. | वान्डा रुट्किविज, पोल्याण्ड | १९७८ Oct १६ |
| ४. | जर्ज माउन्ट, स्वीट्जरल्याण्ड | सन १९५६ | ४. | हालेलोर स्कमाज, जर्मनी | १९८४ मे २३ |
| ५. | अडिल्फ रीस्स, स्वीट्जरल्याण्ड | सन १९५६ | ५. | बचेन्री पाल, भारत | |
| क्र.स. | हिमालको नाम | उचाई | पर्ने जिल्ला | हिमश्रृङ्खला | प्रदेश | हिमालको नाम | उचाई | हिमश्रृङ्खला |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| १ | सगरमाथा | ८८४८.८६ | सोलुखुम्बु | खुम्बु वा महालाङ्गुर | १ गण्डकी |
कुम्भकर्ण | ७७१० m | कञ्चनजंघा |
| २ | कञ्चनजंघा | ८५८६ m | ताप्लेजुङ | कञ्चनजंघा | लामटाङ | ७२३४ m | लामटाङ | |
| ३ | ल्होत्से | ८५१६ m | सोलुखुम्बु | खुम्बु वा महालाङ्गुर | गणेश | ७४१७ m | गणेश | |
| ४ | मकालु प्रथम | ८४६३ m | संखुवासभा | खुम्बु वा महालाङ्गुर | गौरीशंकर | ७१३४ m | रोल्वालिङ | |
| ५ | चोयु | ८२०१ m | सोलुखुम्बु | खुम्बु वा महालाङ्गुर | अपी | ७१३२ m | गुराँस | |
| ६ | धौलागिरी | ८१६७ m | म्याग्दी, मुस्ताङ | धौलागिरी | सैपाल | ७०३६ m | गुराँस | |
| ७ | मनास्लु | ८१६३ m | गोरखा | मनसिरी | माछापुच्छ्रे | ६९९३ m | अन्नपूर्ण | |
| ८ | अन्नपूर्ण | ८०९१ m | कास्की | अन्नपूर्ण | जैठ बहुरानी | गुराँस | ||
| नेपालमा ६ हजार मिटर भन्दा अग्ला हिमाल कति वटा छन् ? ➜ १३१० | ||||||||
| हिमालहरुको उपनाम | |
|---|---|
| हिमालको नाम | उपनामहरु |
| KN कञ्चनजंघा | नेपाल हिमाल, पाँच चुचुरो हिमाल |
| MK मनास्लु | किलर माउन्टेन, कटन हिमाल |
| SP सगरमाथा | तेश्रो ध्रुव, १५ औं चुचुरोको हिमाल, सगरकी आमा |
| UB उर्कमा पिक | बहिनी पाखेल |
| JP जासम्बा | पराङ्गल्हामु |
| AL आमादब्लम | लेडिज पिक, Technical हिमाल |
| धौलागिरी | सेतो हिमाल, ६ चुचुरोको हिमाल |
| मकालु वा कुम्भकर्ण | जडु हिमाल |
| S² सगर दोस्रो (पिक ३६) | शान्ति हिमाल |
| श्रीअन्तु डाँडा | दिपेन्द्र शिखर (इलाम) |
| अन्नपूर्ण | ५ चुचुरोको हिमाल |
| माछापुच्छ्रे | कुमारी हिमाल, Mother Horn of Nepal |
| जुगल डाँडा | भैरव टाकुरा |
| सिस्ने हिमाल | मुक्की हिमाल |
| लामटाङ दोस्रो | निर्मोही शान्ति पर्वत |
| पुमोरी हिमाल | सगरमाथाकी छोरी |
| मकालु हिमाल | कालो हिमाल |
| नेपालका भञ्ज्याङहरू | |
|---|---|
| ताप्लेजुङ | सिघ्रा चाटी खा, झिम्साह, धाङ्ला, चाङ्ला, टिप्ताला, खाङ्लो |
| गोरखा | ग्याला, थाला स्याँग, ग्याला, लोर्के, घाले, लाङ्जुङ, मेटाट, याङ्जेल |
| हुम्ला | चिला चालो सर्पे, चिमाला, लाछे, चाङ्ला, तोलुङ, सर्पे |
| संखुवासभा | उखुई भारा, उखुक, पोर्टी, छिङ्गोमा, भाटभेटी, रागला |
| मुस्ताङ | छापा पचा, छ्याङ, फाडुक, पञ्चग्राम, चाडुम्बी |
| डोल्पा | आम कापि, आइस, मारी, काङ्गु, पिण्डु, मेहडु, ग्याला |
| मुगु | नाज्जा |
| बझाङ | उराड |
| सोलुखुम्बु | नाङ्पा |
| सिन्धुली | इमा |
| दोलखा | ठाङ्ला |
| दार्चुला | टिंकर |
❖ पूर्वदेखि पश्चिमको हिमालको क्रम
सूत्र: क कुम्लो बोकी सगरमाथा अनि चौँगोला गम्म फसे अन्य स्यपाल अपि
कञ्चनजंघा, कुम्भकर्ण, मकालु, ल्होत्से, सगरमाथा, चोयु, गौरीशंकर, लामटाङ, गणेश, मनास्लु, माछापुच्छ्रे, अन्नपूर्ण, धौलागिरी, स्यपाल, अपि
सूत्र: क कुम्लो बोकी सगरमाथा अनि चौँगोला गम्म फसे अन्य स्यपाल अपि
कञ्चनजंघा, कुम्भकर्ण, मकालु, ल्होत्से, सगरमाथा, चोयु, गौरीशंकर, लामटाङ, गणेश, मनास्लु, माछापुच्छ्रे, अन्नपूर्ण, धौलागिरी, स्यपाल, अपि
| नेपालका भञ्ज्याङहरू | ||
|---|---|---|
| ताप्लेजुङ | झिग्रा चाटी खा | झिम्साह, धाङ्ला, चाङ्ला, टिप्ताला, खाङ्लो |
| गोरखा | ग्याला, थाला स्याँग | ग्याला, लोर्के, घाले, लाङ्जुङ, मेटाट, याङ्जेल |
| हुम्ला | चिला चालो सर्पे | चिमाला, लाछे, चाङ्ला, तोलुङ, सर्पे |
| संखुवासभा | उखुई भारा | उखुक, पोर्टी, छिङ्गोमा, भाटभेटी, रागला |
| मुस्ताङ | छापा पचा | छ्याङ, फाडुक, पञ्चग्राम, चाडुम्बी |
| डोल्पा | आमा कापि | आइस, मारी, काङ्गु, पिण्डु, मेहडु, ग्याला |
| मुगु | नाज्जा | |
| बझाङ | उराड | |
| सोलुखुम्बु | नाङ्पा | |
| सिन्धुली | इमा | |
| दोलखा | ठाङ्ला | |
| दार्चुला | टिंकर | |
❖ नेपालका प्रमुख उपत्यकाहरू
➤ अरुण उपत्यका (सबैभन्दा होचो उपत्यका ४५७ मिटर) ⇒ भोजपुरमा
➤ मुग्लन उपत्यका (मेलम्ची खानेपानीबाट प्रभावित) ⇒ काभ्रेपलाञ्चोक
➤ जोगबुडा उपत्यका (नेपालकै कान्छो उपत्यका) ⇒ डडेलधुरा
➤ दाङ उपत्यका (एशियाको दोस्रो ठूलो उपत्यका) ⇒ दाङ
➤ देउखुरी उपत्यका ⇒ दाङ
➤ सिञ्जा उपत्यका ⇒ जुम्ला
➤ लिमि उपत्यका ⇒ हुम्ला
➤ पाटन उपत्यका ⇒ जुम्ला
➤ पोखरा उपत्यका ⇒ कास्की
➤ सुर्खेत उपत्यका ⇒ सुर्खेत
➤ कमला उपत्यका ⇒ सिन्धुली
➤ झिमरुक उपत्यका ⇒ प्युठान
➤ नुव्री उपत्यका ⇒ गोरखा
➤ व्यास उपत्यका ⇒ दार्जिला
➤ राप्ती उपत्यका ⇒ तनहुँ र चितवन
➤ अरुण उपत्यका (सबैभन्दा होचो उपत्यका ४५७ मिटर) ⇒ भोजपुरमा
➤ मुग्लन उपत्यका (मेलम्ची खानेपानीबाट प्रभावित) ⇒ काभ्रेपलाञ्चोक
➤ जोगबुडा उपत्यका (नेपालकै कान्छो उपत्यका) ⇒ डडेलधुरा
➤ दाङ उपत्यका (एशियाको दोस्रो ठूलो उपत्यका) ⇒ दाङ
➤ देउखुरी उपत्यका ⇒ दाङ
➤ सिञ्जा उपत्यका ⇒ जुम्ला
➤ लिमि उपत्यका ⇒ हुम्ला
➤ पाटन उपत्यका ⇒ जुम्ला
➤ पोखरा उपत्यका ⇒ कास्की
➤ सुर्खेत उपत्यका ⇒ सुर्खेत
➤ कमला उपत्यका ⇒ सिन्धुली
➤ झिमरुक उपत्यका ⇒ प्युठान
➤ नुव्री उपत्यका ⇒ गोरखा
➤ व्यास उपत्यका ⇒ दार्जिला
➤ राप्ती उपत्यका ⇒ तनहुँ र चितवन
| नेपालका खनिज पदार्थ पाइने प्रमुख स्थानहरु | |
|---|---|
| सोना | सल्यान र डोटी |
| नुन | मुस्ताङको थाकखोला |
| गेरु | सिन्धुपाल्चोक चौतारा |
| सिसेधुन, विसेधुन | रसुवा, स्याप्रुबेशी |
| मार्बल | गोदावरी, महाभारत पर्वत |
| फलाम | फुल्चोकी, कुलेखानी, ठोसे (रामेछाप), फुस्रेभिर (नुवाकोट), बन्दीपुर |
| तामा | कुलेखानी, बुढेखोला, बाह्रबिसे, बन्दीपुर |
| सुन | सुनकोशी, कालिगण्डकी, बुढीगंगा, रिखखोला किनार |
| चाँदी | बाग्लुङ, चिसापानी गढी, फुल्चोकी |
| जस्ता (जिङ्क) | गणेश हिमाल, फुल्चोकी, माजरेखोला, नाम्चा खोला |
| सीसा | गणेश हिमाल, फुल्चोकी, गोल्कोट (बाग्लुङ) |
| कोइला | दाङ, सल्यान, कैलाली, कञ्चनपुर, चुरे पर्वतको भित्री भाग |
| पेट्रोलियम | कोइलावास (दाङ), नेपालगञ्ज, धनगढी, दैलेख, मुस्ताङ, प्युठान, मुक्तिनाथ |
| गन्धक | चिसापानी, गोसाईकुण्ड र बराहक्षेत्र |
| खरी | भोजपुर, खोटाङ र सिन्धुपाल्चोक |
| चुनढुङ्गा | गोदावरी, चौभार, भैसे (मकवानपुर), हेटौडा, पाल्पा, जोगीमारा |
| अभ्रक | भोजपुर, डोटी, चैनपुर, सुन्दरीजल, च्यामिरे (काठमाडौं) |
| कोबाल्ट | धनकुटा, गुल्मी, अर्घाखाँची, पाल्पा |
| निकेल | रामेछापको भोंर्ले र सिन्धुपाल्चोकको नाम्फा, धनकुटा |
| म्याग्नेसाइट | दोलखा, कञ्चनपुर (उदयपुर), बाग्लुङ |
| स्लेट | बन्दीपुर, बागमती, लुम्बिनी, गण्डकी र जनकपुर |
| नियोनाइट | गोरखा, डडेलधुरा, पालुङ |
❖ नेपालका प्रमुख व्यापारिक नाकाहरु
➤ जम्मा नाका ⇒ ३६
➤ चीनसँगको नाका ⇒ १०
➤ भारतसँगको नाका ⇒ २६
➤ साझा नाका ⇒ १ अन्तर्राष्ट्रिय विमान स्थल
➤ जम्मा नाका ⇒ ३६
➤ चीनसँगको नाका ⇒ १०
➤ भारतसँगको नाका ⇒ २६
➤ साझा नाका ⇒ १ अन्तर्राष्ट्रिय विमान स्थल
❖ चीन र भारतसँगका नाकाहरु
| ❖ चीनसँगका नाकाहरु | ❖ भारतसँगका नाकाहरु | ||
|---|---|---|---|
| नाक | अवस्थित जिल्ला | नाक | अवस्थित जिल्ला |
| ओलाङ्चुङगोला | ताप्लेजुङ | सुखिया पोखरी | पशुपतिनगर (इलाम) |
| किमाथाङ्का | संखुवासभा | जोगबनी | विराटनगर (मोरङ) |
| कोदारी | सिन्धुपाल्चोक | लोकाहा | धनुषा |
| कुति वा केरुङ | रसुवा | भिट्ठामोड | जलेश्वर (महोत्तरी) |
| लोकेम्ब्याङ | गोरखा | बरगोनिया | रोहतट |
| नड्पा, दिङ्गा | दोलखा | रक्सौल | बिरगंज |
| लोमान्थाङ | मुस्ताङ | नौतनवा | सुनौली/भैरवा (रुपन्देही) |
| नाज्जा घाँटी | मुगु | रुपैडिया | नेपालगञ्ज (बाँके) |
| हिल्सा | हुम्ला | गौरिफन्टा | धनगढी (कैलाली) |
| टिकर | दार्चुला | बनवासा | गड्डाचौकी (कञ्चनपुर) |
❖ सम्पदा सूचीमा सूचिकृत नेपालका सम्पदाहरु—१० वटा
| क्र.सं. | नाम | घोषणा वर्ष | ठाउँ | महत्वपूर्ण कारण |
|---|---|---|---|---|
| 1. | हनुमान ढोका दरबार | सन १९७९ | काठमाडौं उपत्यका | ऐतिहासिक दरबार |
| 2. | पाटन दरबार क्षेत्र | सन १९७९ | काठमाडौं उपत्यका | ऐतिहासिक दरबार |
| 3. | भक्तपुर दरबार क्षेत्र | सन १९७९ | भक्तपुर | ऐतिहासिक दरबार |
| 4. | स्वयम्भूनाथ | सन १९७९ | काठमाडौं उपत्यका | पुरानो मन्दिर |
| 5. | बौद्धनाथ | सन १९७९ | काठमाडौं उपत्यका | पुरानो मन्दिर |
| 6. | पशुपतिनाथ | सन १९७९ | काठमाडौं | हिन्दूका महान आराध्यदेव |
| 7. | चाँगुनारायणको मन्दिर | सन १९७९ | भक्तपुर | पुरानो मन्दिर |
| 8. | सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज | सन १९७९ | सोलुखुम्बु | दुर्लभ वन्यजन्तु |
| 9. | चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज | सन १९८४ | चितवन, मकवानपुर, पर्सा | दुर्लभ वन्यजन्तु |
| 10. | लुम्बिनी | सन १९९७ | रुपन्देही | गौतम बुद्धको जन्मस्थल |
❖ राष्ट्रिय विभूतिहरु
- १) गौतम बुद्ध
- २) अंशुवर्मा
- ३) सीता
- ४) जनक
- ५) अरनिको
- ६) रामशाह
- ७) अमरसिंह थापा
- ८) पृथ्वीनारायण शाह
- ९) भानुभक्त आचार्य
- १०) भीमसेन थापा
- ११) बलभद्र कुंवर
- १२) श्री ५ त्रिभुवन
- १३) मोतिराम भट्ट
- १४) शङ्खधर साख्वा
- १५) पासाङ ल्हामु शेर्पा
- १६) महागुरु फाल्गुनन्द
- १७) भक्त थापा
- १८) जयपृथ्वीबहादुर सिंह (२००७/३/६)
- ❖ पाटन दरबारमा भएका मुख्य चौक: केशवनारायणचोक, मूलचोक र सुन्दरीचोक ।
- ❖ हनुमान ढोका दरबारमा भएका चौकहरु: मोहन चौक, सुन्दर चौक(रानीका लागि), नासल चौक (सबभन्दा ठूलो), मूल चौक, त्रिशुल चौक, दशैं चौक, लोह चौक, दास चौक, मसाल चौक, हुल्झे चौक र वायु चौक ।
- ❖ काठमाडौं उपत्यकाका चार प्रमुख नारायणहरु १) चाँगु नारायण, भक्तपुर २) इचंगु नारायण, हल्चोक, काठमाडौं ३) शेष नारायण, फर्पिङ, काठमाडौं ४) विष्णु नारायण, ललितपुर
❖ माटोको प्रकार
➤ पांगो माटो
- तराई र बेसीमा पाइने
- झारपात कुहिएर बनेको माटो
- चुन, फस्फोरस, पोटास भएको माटो
- कृषिको लागि उत्तम
- धान, सनपाट, उखु, उब्जाउ हुने राम्रो माटो
- भावर भित्र मधेश, चुरे पहाडमा पाइने बलौटे पत्थरिलो माटो
- बालुवा, कंकर मिसिएर बनेको माटो हो यो
- यसमा माटोको मात्रा कम तथा पानी नअडिने माटो रातो फुस्रो माटो
- महाभारतको भिरालो ठाउँबाट मौसमी परिवर्तनबाट टुक्रिएका, सडेगलेका झारपात मिलेर बनेको माटो
- रातो फुस्रो माटोमा, चुन, नाइट्रोजन र फस्फोरस जस्ता खनिज कम हुने
- यस प्रकारको माटोमा अल्प फलफूल जस्ता खनिज तत्व हुने हुनाले फलफूल, चिया, आलु, मकै, कोदोको खेती गर्न यो उपयोगी हुन्छ ।
- उपत्यकामा ताल सुकेर बनेको माटो तल्लो माटो हो
- यसमा प्रशस्त सडेगलेका झारपात मिलेको हुँदा माटोको रंग कालो हुन्छ
- जैविक पदार्थ प्रशस्त हुने हुँदा कृषिको लागि उपयुक्त माटो हो
- खासगरी यो माटोमा धान, गहुँ सागपात राम्ररी सप्रिन्छ
- हिमनदीले थुपारेको माटो, बालुवा, कंकड मिलेर बनेको हिमाली माटो
- हावापानी ठण्डा र शुष्क हुने
- जैविक पदार्थ कम हुने हुँदा यसको उर्वर शक्ति न्युन हुन्छ
- मकै, जौ, आलु, फापर जस्ता पाखे बालीको लागि मात्र उपयुक्त
❖ भूमिको किसिम
➤ रैकर
- रै करको शाब्दिक अर्थ राज्य र कर हो
- राज्यलाई बुझाउने कर हो
- सरकारी स्वामित्वको जग्गा भोगचलन गर्ने व्यक्तिले मालपोत तिर्ने जग्गालाई रैकर भूमि भनिन्छ ।
- कुनै व्यक्ति मुलुकको शासनको दृष्टिमा राम्रो साबित भएमा उसलाई पुरस्कार स्वरुप दिने भूमिलाई बिर्ता भूमि भनिन्छ ।
- ब्राह्मणलाई दान स्वरुप प्रदान गरिने जग्गालाई कुश बिर्ता, कुनै सरकारी कर्मचारीलाई राम्रो काम गरे वापत प्रदान गरिने जग्गालाई फिकदर बिर्ता, युद्ध गर्दा गर्दै मरेको सैनिकको परिवारलाई भूमिलाई सरपट बिर्ता भनिन्छ
- राणाकालमा करिब ३५% कृषि भूमि बिर्ताको रुपमा वितरण गरिएको
- वि.स. २०१६ सालमा बिर्ता उन्मूलन ऐन जारी गरी सम्पूर्ण बिर्ता जग्गाहरूलाई रैकरमा परिवर्तन गरियो ।
- कुनै विशेष सार्वजनिक वा सामूहिक उद्देश्य पुरा गर्नको लागि ट्रस्टको रुपमा प्रयोग गरिएको जग्गालाई गुठी भूमि भनिन्छ ।
- यसको शाब्दिक अर्थ परिषद् हो ।
- नेपालमा विशेषगरी पशुपतिनाथ मन्दिर, ज्वालामुखी का धेरै मठमन्दिरहरू गुठी भूमिहरू छन् ।
- गुठी भूमिलाई व्यवस्थापन गर्नको लागि नेपालमा सार्वजनिक संस्थाको रुपमा गुठी संस्थानको स्थापना गरिएको छ ।
- नेपालमा भूमि सुधार ऐन २०२१ जारी
- गुठी संस्थाको स्थापना २०२१
- गुठी संस्थाको ऐन जारी २०३३
- जनताले सरकारलाई आवश्यक परेको बखत सहयोग गर्ने शर्तमा राजाहरूबाट कर तिर्नु नपर्ने गरी जनतालाई दिइएको भूमिलाई किपट भूमि भनिन्छ ।
- यो परम्परागत रूपमा मध्यपश्चिम क्षेत्रमा, शेर्पाहरूलाई प्रदान गरिएको थियो ।
- भूमि सुधार ऐन २०२१ लागू भएपछि रैकरमा परिवर्तन भयो ।
❖ कुन गुफा कहाँ पर्छ
| चमेरो गुफा ⇒ दाङ | गणेश गुफा ⇒ कालिकोट | महेंद्र गुफा ⇒ कास्की |
| भुमेश्वर गुफा ⇒ जाजरकोट | शिव गुफा ⇒ सल्यान | चमेरो गुफा ⇒ कास्की |
| पाताल भुमेश्वर गुफा ⇒ बैतडी | शिवजी गुफा ⇒ भोजपुर | शीतल गुफा ⇒ कास्की |
| विचित्र गुफा ⇒ गुल्मी | गौँमुखी गुफा ⇒ तेह्रथुम | गुप्तेश्वर गुफा ⇒ कास्की |
| चाँदनी साततले गुफा ⇒ सल्यान | साततले गुफा ⇒ अर्घाखाँची | गुप्तेश्वर गुफा ⇒ पर्वत |
| तिला गुफा ⇒ कालिकोट | हलेसी गुफा ⇒ खोटाङ | अलौकिक गुफा ⇒ पर्वत |
| भोटे गुफा ⇒ दैलेख | पाण्डु गुफा ⇒ जुम्ला | व्यास गुफा ⇒ तनहुँ |
| बुडेश्वर गुफा ⇒ खोटाङ | सिद्ध गुफा ⇒ तनहुँ | |
| हलेसी गुफा ⇒ खोटाङ | सिद्ध गुफा ⇒ पाल्पा | |
| सिद्धकाली गुफा ⇒ भोजपुर |
- नेपालको सबैभन्दा ठूलो र एसियाको दोस्रो ठूलो गुफा कुन हो ? ⇒ सिद्ध गुफा
- गुफाको बारेमा अध्ययन गर्ने शास्त्रलाई के भनिन्छ ? ⇒ Speleology
- गुफाको खोजि गर्ने व्यक्तिलाई के भनिन्छ ? ⇒ Speleologist
- विश्वको सबैभन्दा ठूलो प्राकृतिक गुफा ⇒ भियतनामको सोन डुंग केभ
➤ कुन प्रदेशमा कति वडा छन्
| कोशी | ११५७ |
| मधेश | १२७१ बढी वडा भएको |
| बागमती | ११२१ |
| गण्डकी | ७५९ |
| लुम्बिनी | ९८३ |
| कर्णाली | ७१८ कम वडा भएको |
| सुदूरपश्चिम | ७३४ |
❖ नेपालको भौगोलिक अवस्थासम्बन्धी सोध्न सक्ने महत्वपूर्ण प्रश्नहरू
| नेपालको ज्वालामुखीको चिन्ह कुन ठाउँमा पाइन्छ ? | दैलेखको दुल्लु |
| नेपालको सबैभन्दा जाडो हुने स्थान कहाँ पर्दछ ? | मुस्ताङ |
| नेपालको सबैभन्दा होचो स्थानमा अवस्थित जिल्ला सदरमुकाम कुन हो ? | जलेश्वर, महोत्तरी |
| काठमाडौंबाट सबैभन्दा नजिकको दूरीमा रहेको सार्क राष्ट्रसमूहको राजधानी कुन हो ? | थिम्पु, भुटान |
| काठमाडौंबाट सबैभन्दा टाढाको दूरीमा रहेको सार्क राष्ट्रसमूहको राजधानी कुन हो ? | माले |
| नेपाल अधिराज्यको सबैभन्दा बढी हिमाल देखिने ग्रामीण पर्यटकीय स्थान कुन हो ? | पचौरि डाँडा, स्याङ्जा |
| नेपालको सबैभन्दा पुरानो राजमार्ग कुन हो ? | त्रिभुवन राजमार्ग |
| नेपाल हिमाल भनेर चिनिने हिमाल कुन हो ? | कञ्चनजङ्घा |
| हाल नेपालको साइतेदारी वनसम्बन्धी नमुना कार्यक्रम कति वटा जिल्लामा सञ्चालन गरिएको छ ? | ९ जिल्ला |
| नेपालको सबैभन्दा ठूलो तामाखानी कुन क्षेत्रमा पर्दछ ? | बुढाखोला, बन्दीपुर |
| नेपालमा हालसम्म युरेनियम कुन नदीको किनारमा पाइन्छ ? | भेरी |
| नेपालमा हालसम्म पर्वतारोहणका लागि खुला गरिएका हिम शिखरहरू कति रहेका छन् ? | ४३० वटा |
| नेपालको सबैभन्दा बढी उचाइमा रहेको होटल कुन हो ? | होटल एभरेष्ट भ्यू, ३८८० m (१३,००० ft) |
| बराबर क्षेत्रफल भएका नेपालको दुई अञ्चल कुन हुन् ? | कोशी र जनकपुर (६६६६ वर्ग कि.मि.) |
| भक्तपुर जिल्लाको तुलनामा डोल्पा जिल्ला कति ठूलो रहेको छ ? | ६६ गुणा |
| नेपालको सबैभन्दा बढी र कम पानी पर्ने स्थान कुन कुन हुन् ? | लुम्ले, कास्की र मुस्ताङ |
| कोइला खानीको प्रसिद्ध स्थान कुन हो ? | चतरा, सुनसरी |
| काग्यो छालाको प्रसिद्ध नेपालको जिल्ला कुन हो ? | दैलेख |
| नेपालको स्विजरल्यान्ड भनेर कुन स्थानलाई बुझिन्छ ? | जिरी |
| नेपालमा सदर कति वटा पहाड छन् ? | ६३५ |
| भित्री मधेशको सबैभन्दा ठूलो उपत्यका कुन हो ? | दाङ |
| नेपालको सबैभन्दा अग्लो स्थानमा रहेको जिल्ला सदरमुकाम कुन हो ? | सिमिकोट, हुम्ला (२९१६ मि.) |
| नेपालको सबैभन्दा कान्छो जिल्ला कुन हो ? | पूर्वी रुकुम |
| नेपालको सबैभन्दा कान्छो अञ्चल कुन थियो ? | राप्ती |
| स्वच्छ वातावरणका लागि कति प्रतिशत वनजंगल आवश्यक पर्दछ ? | ४३ प्रतिशत |
| नेपालमा सबैभन्दा बढी प्रयोगमा आएको खनिज पदार्थ कुन हो ? | चुनढुंगा |
| नेपालमा कति प्रजातिका सरिसृप पाइन्छन् ? | ८५ प्रजाति |
| नेपालबाट तिब्बतको ल्हासासम्मको दूरी कति रहेको छ ? | ६४० कि.मि. |
| नेपालको सर्वोच्च हिमस्रोत भएको नदी कुन हो ? | दूधकोशी |
| टेप्लाको वनस्पतिसँग मिल्दोजुल्दो जिल्ला बागलुङ हो भने नेपालको वनस्पतिसँग मिल्दोजुल्दो देश कुन हो ? | पोर्चुगल |
| गुल्मी जिल्लालाई कहिले कफी क्षेत्र घोषणा गरियो ? | २०५७ वि.स |
| नेपालको सबैभन्दा ठूलो उपत्यका कुन हो ? | दाङ उपत्यका |
| टेप्लाको वनस्पतिसँग मिल्दोजुल्दो जिल्ला बागलुङ हो भने नेपालको वनस्पतिसँग मिल्दोजुल्दो देश कुन हो ? | पोर्चुगल |
| गुल्मी जिल्लालाई कहिले कफी क्षेत्र घोषणा गरियो ? | २०५७ वि.स |
| नेपालको सबैभन्दा ठूलो उपत्यका कुन हो ? | दाङ उपत्यका |
| नेपालको सबैभन्दा गहिरो उपत्यका कुन हो ? | अरुण उपत्यका, ४५७ मिटर |
| नेपालको कुन ठाउँमा ग्रेफाइटको खानी पत्ता लागेको छ ? | सिन्धुपाल्चोक र पाल्पा |
| नेपालको सबैभन्दा ठूलो फलाम खानी कहाँ छ ? | फुल्चोकी |
| नेपालको कुन जिल्लामा सबैभन्दा बढी टिम्बुर फल्दछ ? | सल्यान |
| नेपालमा २८ वटा हिमश्रृंखलामा कति वटा हिमचुचुरोहरू रहेका छन् ? | १३१० |
| निजी क्षेत्रबाट सञ्चालन भएको नेपालको पहिलो जलविद्युत आयोजना कुन हो ? | खिम्ती जलविद्युत आयोजना (६० मेगावाट) |
| नेपालको हालसम्मकै सबैभन्दा ठूलो निर्माणाधीन जलविद्युत आयोजना कुन हो ? | माथिल्लो तामाकोशी, दोलखा |
| धादिङ जिल्लाको कुन स्थानलाई सुनको टापु उपनामले चिनिन्छ ? | स्याउडल |
| प्रसिद्ध पर्यटकीय स्थल अन्तुडाँडा कुन जिल्लामा पर्दछ ? | इलाम (७८३७ फिट) |
| विश्वको सबैभन्दा ठूलो लालीगुराँस इलाम जिल्लाको कति मिटर उचाइमा फुल्छ ? | १८२५ मिटर |
| काठमाडौ उपत्यकाको अग्लो पहाड फुल्चोकीको उचाइ कति रहेको छ ? | २७६५ मिटर |
| नेपालमा १ डिग्रीभन्दा कम भिरालो समतल जग्गा कति छ ? | १३.६ प्रतिशत |
tirthuprety नीति नियमको पालना गरी कमेन्ट गर्नुहोस् , प्रत्येक कमेन्ट समीक्षा गरिनेछ।
comment url