❖ ब्रह्माण्ड सम्बन्धी जानकारी
- ब्रह्माण्ड सम्बन्धी अध्ययन गर्ने शास्त्र ⇒ Cosmology
- आकाशीय पिण्ड (अन्तरिक्ष) सम्बन्धी अध्ययन गर्ने शास्त्र ⇒ Astronomy
- ज्योतिष सम्बन्धी अध्ययन गर्ने शास्त्र ⇒ Astrology
❖ ब्रह्माण्डको उत्पत्ति सम्बन्धी सिद्धान्त प्रतिपादक
- Big Bang Theory (यो सृष्टिको उत्पत्ति संग सम्बन्धित छ)
- सन 1931 मा प्रतिपादन
- George Lemaitre (बेल्जियम)
❖ सूर्यबाट दूरीको आधारमा (नजिक बाट टाढाको ग्रहहरुको क्रम)
⇒ बुध, शुक्र, पृथ्वी, मंगल, बृहस्पति, शनि, अरुण, वरुण
नोट:
भित्री ग्रहहरु ⇒ बुध, शुक्र, पृथ्वी, मंगल
बाहिरी ग्रहहरु ⇒ बृहस्पति, शनि, अरुण, वरुण
❖ आकारको आधारमा (ठुलो बाट सानो ग्रहहरुको क्रम)
⇒ बृहस्पति, शनि, अरुण, वरुण, पृथ्वी, शुक्र, मंगल, बुध
❖ ग्रह सम्बन्धी विवरण
| क्र.सं. | ग्रहको नाम | उपग्रह | सूर्यलाई परिक्रमा समय | परिभ्रमण समय | सूर्यबाट दूरी | परिक्रमा गति |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | बुध | 0 | ८८ दिन | ५८ दिन | ५ करोड ७६ लाख | ४८ कि.मि. |
| 2 | शुक्र | 0 | २२५ दिन | २४३ दिन | १० करोड ८२ लाख | ३५ कि.मि. |
| 3 | पृथ्वी | 1 | ३६५ दिन | २३ घण्टा ५६ मिनेट | १४ करोड ९६ लाख | ३० कि.मि. |
| 4 | मंगल | 2 | ६८७ दिन | २४ घण्टा ३७ मिनेट | २२ करोड ८० लाख | २४ कि.मि. |
| 5 | बृहस्पति | ७९ | ११.९ वर्ष | ९ घण्टा ५५ मिनेट | ७७ करोड ७८ लाख | १३ कि.मि. |
| 6 | शनि | ८३ | २९.५ वर्ष | १० घण्टा १४ मिनेट | १ अर्ब ४३ करोड | १० कि.मि. |
| 7 | अरुण | २७ | ८४ वर्ष | १७ घण्टा १४ मिनेट | २ अर्ब ८७ करोड | ६.८ कि.मि. |
| 8 | वरुण | १४ | १६५ वर्ष | १६ घण्टा | ४ अर्ब ५० करोड | ५.६ कि.मि. |
| क्र.सं. | ग्रहको नाम | विशेषता |
|---|---|---|
| १ | बुध |
▪ सबैभन्दा सानो ग्रह ▪ सूर्यबाट नजिकको ग्रह ▪ वायुमण्डल नभएको ग्रह ▪ Messenger of Gods ▪ एकपटक तातो र अर्कोपटक चिसो हुने ग्रह ▪ बुध ग्रहलाई परिक्रमा गर्ने प्रथम यान Messenger हो ▪ सर्वप्रथम पठाइएको यान – मेरिनर १० (१९७३) |
| २ | शुक्र |
▪ पृष्ठभूमि Yellowish White ▪ तातो ग्रह (CO₂ ग्यास बढी भएकोले) ▪ लामो दिन हुने ग्रह ▪ चम्किलो ग्रह ▪ रहस्यमय ग्रह (Planet of Mystery) ▪ पृथ्वीको जुम्ल्याहा ग्रह (Sister Planet) ▪ Morning Star / Evening Star ▪ Goddess of love and beauty ▪ सर्वप्रथम पठाइएको यान – मेरिनर २ (१९६२) ▪ सूर्य पश्चिमबाट उदाएर पूर्वमा अस्ताउँछ |
| ३ | पृथ्वी |
▪ निलो ग्रह ▪ Gaia, Gaea, Terra, Tellus आदि उपनाम ▪ पृथ्वी आफ्नो अक्षमा 66½° झुकेको छ |
| ४ | मंगल |
▪ रातो ग्रह (Limonite and Iron Oxide का कारण) ▪ २ उपग्रह (Phobos र Deimos) ▪ सबैभन्दा अग्लो पर्वत – Olympus Mons ▪ God of War ▪ सर्वप्रथम पठाइएको यान – Viking 1 (1976) ▪ CO₂ ग्यास ९५% पाइन्छ |
| ५ | बृहस्पति |
▪ पृष्ठभूमि Orange and White Band ▪ सबैभन्दा छोटो दिन हुने ग्रह ▪ ग्रहहरुको राजा (King of God) ▪ God of Sky ▪ सबैभन्दा ठूलो ग्रह ▪ ठूलो उपग्रह – Ganymede ▪ आकारमा पृथ्वीभन्दा १३१५ गुणा ठूलो |
| क्र.सं. | ग्रह | विशेषता |
|---|---|---|
| ६ | शनि |
▪ Yellow / Golden Planet ▪ मुख्य चिन्ह – Rings (चक) ▪ ठूलो उपग्रह – Titan ▪ God of Agriculture ▪ NASA’s Pioneer 11 (1979) ▪ मुख्य ग्यास – Hydrogen 96% ▪ ५ वटा सुन्दर चक्र |
| ७ | अरुण |
▪ Green Planet ▪ खोज – William Herschel ▪ मुख्य ग्यास – Methane ▪ ठूलो उपग्रह – Titania ▪ सूर्य पश्चिमबाट उदाएर पूर्वमा अस्ताउँछ |
| ८ | वरुण |
▪ सबैभन्दा टाढाको ग्रह ▪ Sky Blue Planet ▪ खोज – John Galle (1846) ▪ Voyager-2 (1989) ▪ ठूलो उपग्रह – Triton |
🌙 चन्द्रमा सम्बन्धी जानकारी
▪ पहिलो चन्द्र अवतरण – Apollo 11 (1969 July 21)
▪ पहिलो व्यक्ति – Neil Armstrong
▪ प्रसिद्ध भनाइ:
“It’s one small step for man, one giant leap for mankind”
▪ पहिलो चन्द्र अवतरण – Apollo 11 (1969 July 21)
▪ पहिलो व्यक्ति – Neil Armstrong
▪ प्रसिद्ध भनाइ:
“It’s one small step for man, one giant leap for mankind”
🚀 NASA
स्थापना: July 29, 1958
Full Form: National Aeronautics and Space Administration
मुख्य कार्यालय: Washington D.C.
CEO: Robert M. Lightfoot Jr
स्थापना: July 29, 1958
Full Form: National Aeronautics and Space Administration
मुख्य कार्यालय: Washington D.C.
CEO: Robert M. Lightfoot Jr
👨🚀 प्रथम अन्तरिक्ष यात्री
पुरुष: Yuri Gagarin
महिला: Valentina Tereshkova
👣 पहिलो चन्द्रमा हिँड्ने व्यक्ति:
Neil Armstrong
🌌 पहिलो अन्तरिक्ष पर्यटक:
Dennis Tito
पुरुष: Yuri Gagarin
महिला: Valentina Tereshkova
👣 पहिलो चन्द्रमा हिँड्ने व्यक्ति:
Neil Armstrong
🌌 पहिलो अन्तरिक्ष पर्यटक:
Dennis Tito
🌌 ब्रह्माण्ड सम्बन्धी जानकारी
- सबैभन्दा ठूलो तारापुन्ज ➝ IC 1101
- Early Bird ➝ भू-उपग्रह संग सम्बन्धित
- अन्तरिक्षमा बसाउने प्रस्तावित शहर ➝ ओ'Neill
- ब्रह्माण्ड सम्बन्धी अध्ययन गर्ने विज्ञान ➝ Cosmology
- अन्तरिक्षको कोलम्बस ➝ युरी गागरिन
- सूर्यको अध्ययन गर्ने पहिलो मानवयुक्त यान ➝ स्काइल्याब
- सूर्यलाई हेर्न प्रयोग गरिने यन्त्र ➝ हेलियोस्कोप
- सूर्यको सतहलाई ➝ फोटोस्फियर भनिन्छ
- फुच्चे ग्रहबाट हटाइएको ग्रह ➝ यम (Pluto)
- IAU स्थापना ➝ 1919 (पेरिस, फ्रान्स)
- IAU पहिलो बैठक ➝ 1922 (रोम, इटाली)
- तारामण्डल ➝ 88 वटा
- तारापुन्जका प्रकार ➝ Elliptical, Spiral, Irregular
- हाम्रो तारापुन्ज ➝ Milky Way Galaxy
- सूर्यको सतहको बाहिरी भाग ➝ Penumbra
- सूर्यको गाढा भाग ➝ Umbra
🚀 अन्तरिक्ष सम्बन्धी जानकारी
- अन्तरिक्षमा पुग्ने पहिलो व्यक्ति ➝ युरी गागरिन (1961)
- अन्तरिक्षको कोलम्बस ➝ युरी गागरिन
- अन्तरिक्षमा जाने राष्ट्रहरूको क्रम ➝ रूस, अमेरिका, फ्रान्स, जापान, चीन
🌍 के तपाईंलाई थाहा छ ?
- मध्यरातमा सूर्य उदाउने देश ➝ नर्वे
- उदाउँदो सूर्यको देश ➝ जापान
- अस्ताउँदो सूर्यको देश ➝ ब्रिटेन
- सबैभन्दा पहिले सूर्यदय र सूर्यास्त हुने देश ➝ न्यूजील्याण्ड
🌕 चन्द्र ग्रहण
- चन्द्र ग्रहण ➝ सूर्य, पृथ्वी र चन्द्रमा
- कहिले लाग्छ ➝ पूर्णिमाको रात
- बढीमा कति रहन्छ ➝ ४ घण्टा
- पहिले पूर्व भाग ढाकिन्छ
🌞 सूर्य ग्रहण
- सूर्य ग्रहण ➝ सूर्य, चन्द्रमा र पृथ्वी
- कहिले लाग्छ ➝ औंशीको दिन
- बढीमा कति रहन्छ ➝ ८ मिनेट
- वर्षमा कति पटक ➝ २ पटक
- पहिले पश्चिम भाग ढाकिन्छ
- 1 AU ➝ सूर्य र पृथ्वीको दूरी (१४ करोड ८८ लाख कि.मी.)
☀ सूर्य
- सूर्य वरिपरि ग्रहहरू परिक्रमा गर्छन् भन्ने कुरा ➝ निकोलस कोपर्निकस (१५४३)
- सौर्यमण्डलमा धूमकेतु ➝ करिब १ लाख
- प्रकाशले १ वर्षमा पार गर्ने दूरी ➝ ९.५ खरब कि.मी.
- प्रकाशले १ सेकेण्डमा पार गर्ने दूरी ➝ ३ लाख कि.मी.
🌍 पृथ्वी
| विवरण | जानकारी |
|---|---|
| उत्पत्ति | 4.57 अर्ब वर्ष |
| पिण्ड | 6 × 10²⁴ kg |
| पानी | 70.8% (36 करोड 11 लाख वर्ग कि.मी.) |
| जमिन | 29.2% (14 करोड 89 लाख वर्ग कि.मी.) |
| भूमध्य रेखीय व्यास | 12756 KM |
| ध्रुवीय व्यास | 12714 KM |
| औसत व्यास | 12735 KM |
| सूर्यबाट दूरी | 14 करोड 88 लाख कि.मी. |
| परिक्रमा समय | 365 दिन 5 घण्टा 48 मिनेट |
| आफ्नो अक्षमा घुम्ने समय | 23 घण्टा 56 मिनेट 4 सेकेण्ड |
| Equinox | 21 March र 23 September |
| सबैभन्दा लामो दिन | जुन 21 |
| सबैभन्दा छोटो दिन | डिसेम्बर 21 |
| उत्पत्ति सिद्धान्त प्रतिपादक | Otto Schmidt |
tirthuprety नीति नियमको पालना गरी कमेन्ट गर्नुहोस् , प्रत्येक कमेन्ट समीक्षा गरिनेछ।
comment url