विज्ञानका केही प्रमुख वैज्ञानिक आविष्कारहरू

• जन्म कहिले भयो ? ➜ ई.पू. २८७
• कहाँ भयो ? ➜ ग्रीसको सिसिलिया
• मृत्यु कहिले भयो ? ➜ ई.पू. २१२ मा ७५ वर्षको उमेरमा
• उनीलाई प्रयोगात्मक विज्ञानका पिता भनिन्छ।
• उनी पेशाले वैज्ञानिक तथा गणितज्ञ थिए।
• “Give me a place to stand and I will move the earth” भन्ने वैज्ञानिक।
• ऐनाको प्रयोग गरी सूर्यको प्रकाशले शत्रुको जहाज जलाइदिएका थिए।
• रोम सरकारका सैनिकले उनलाई भाले रोपे हताएका थिए।
• उनको जीवनी लेख्ने व्यक्ति Heracleides हुन्।

उनले गरेका प्रमुख कार्यहरू

• π (पाई) को मान 22/7 हुन्छ भन्ने पत्ता लगाए
• Water Screw को आविष्कार गरे
• Law of Floating पत्ता लगाए
• Optics सम्बन्धी शक्तिशाली Lens को गुण पत्ता लगाए

उनले प्रतिपादन गरेका प्रमुख सिद्धान्तहरू

• पेचको सिद्धान्त
• सापेक्ष घनत्वको सिद्धान्त
• लिभरको सिद्धान्त

उनका महत्वपूर्ण कृतिहरू

• Sphere & Cylinders
• Floating Bodies
• Measurement of the Circle
• The Sand Reckoner
• Method of Mechanical Theorem
• Spirals
• Equilibrium of Planes
• Quadrature of the Parabola

• जन्म कहिले भयो ? ➜ १५ फेब्रुअरी १५६४
• कहाँ भयो ? ➜ इटालीको पिसामा
• मृत्यु कहिले भयो ? ➜ ८ जनवरी १६४२ मा
• उनीलाई आधुनिक खगोल विज्ञानका पिता भनेर चिनिन्छ।

उनले के पत्ता लगाए ?

• चन्द्रमाको आफ्नै प्रकाश नभएको पत्ता लगाए
• सूर्य स्थिर छ र पृथ्वी लगायतका ग्रहहरू सूर्यको वरिपरि घुम्छन् भन्ने पत्ता लगाए
• बृहस्पति ग्रहका उपग्रहहरू पत्ता लगाए
• कोपरनिकसको सूर्य केन्द्र सिद्धान्तलाई समर्थन गरे

के आविष्कार गरे ?

• दूरदर्शक यन्त्र (Telescope)
• तापक्रम मापन गर्ने यन्त्र (थर्मोमिटरको प्रारम्भिक रूप)
• ज्यामितीय कम्पास
• पानीको सतह बढाउने यन्त्र
• गुरुत्व बल सम्बन्धी महत्वपूर्ण प्रयोगहरू

उनले लेखेका कृतिहरू

• Little Balance
• “Nevertheless it Moves” नामक रचना

• जन्म कहिले भयो ? ➜ सन १६४२ जनवरी ५, बेलायतको लिंकोनशायर
• मृत्यु कहिले भयो ? ➜ सन १७२७ मार्च २०
• उनीलाई कदर गर्दै ‘Sir’ उपाधि दिइएको थियो।

उनले के गरे ?

• गुरुत्वाकर्षणको सिद्धान्त पत्ता लगाए
• सूर्यको प्रकाशमा सात रंग हुन्छन् भन्ने पत्ता लगाए (प्रिज्म प्रयोग)
• Corpuscles Theory प्रतिपादन गरे
• चालका नियमहरू सन् १६८७ मा प्रस्तुत गरे
• Law of Gravitation को सिद्धान्त प्रतिपादन गरे

उनका प्रमुख कृतिहरू

• Optics (अंग्रेजी भाषामा, सन् १७०४)
• Principia (ल्याटिन भाषामा)

• जन्म कहिले भयो ? ➜ सन १७६६ सेप्टेम्बर ६ (इङ्गल्याण्ड)
• मृत्यु कहिले भयो ? ➜ २७ जुलाई १८४४
• उनी रसायनशास्त्र तथा भौतिकशास्त्रसँग सम्बन्धित वैज्ञानिक हुन्।
• “My head is full of Triangles, chemicals Properties & electrical experiments…” भन्ने प्रसिद्ध कथनका लागि चिनिन्छन्।

उनले के प्रतिपादन गरे ?

• Aurora Borealis सम्बन्धी अध्ययन
• आणविक सिद्धान्त (Atomic Theory)
• पदार्थ अणुहरूबाट बनेको हुन्छ भन्ने पत्ता लगाए
• Multiple Proportion को नियम प्रतिपादन गरे
• अणु चालको नियम
• मौसम तथा जलवायु विज्ञान सम्बन्धी अनुसन्धान सन् १७९३ मा प्रकाशित गरे

• जन्म कहिले भयो ? ➜ सन १७९१ सेप्टेम्बर २२, बेलायत
• मृत्यु कहिले भयो ? ➜ सन १८६७ अगस्ट २५
• उनीलाई विद्युतका पिता भनिन्छ
• “Prince of Experiment” का नामले चिनिन्छन्

के आविष्कार गरे ?

• बेन्जिन, कार्बन क्लोराइड, व्यासायनेटिज्म र डायाम्याग्नेटिज्म सम्बन्धी खोज
• विद्युत मोटर, जनरेटर र विद्युत चुम्बकीय प्रेरण सिद्धान्त
• ग्यासलाई तरल बनाउने प्रयोग

• जन्म कहिले भयो ? ➜ सन १८०९ फेब्रुअरी १२, बेलायत
• मृत्यु कहिले भयो ? ➜ सन १८८२ अप्रिल १९
• उनीलाई विकासवादी प्रकृतिशास्त्री भनिन्छ

उनले के गरे ?

• Survival of the Fittest सिद्धान्त प्रतिपादन गरे
• उनका सहयोगी वैज्ञानिक मित्र अल्फ्रेड रसेल वाल्स थिए
• Theory of Natural Selection सन् १८५९ मा प्रकाशित
• Theory of Evolution प्रतिपादन गरे
• The Origin of Species नामक प्रसिद्ध पुस्तक लेखे
• मानव जातिको पुर्खा बाँदर नै हो भन्ने ठहर गरे
• जीव र प्रकृतिको अध्ययनका लागि समुद्रमा ६ वर्ष बिताए
• २० वर्ष अध्ययन अनुसन्धानपछि विकासवादी सिद्धान्त प्रतिपादन गरे
• HMS Beagle नामक जहाजबाट सन् १८३१–१८३६ सम्म विश्व भ्रमण गरे
• गालापागोस टापुमा बसेर गहिरो अनुसन्धान गरे
• उनको विवादास्पद पुस्तक Descent of Man सन् १८७१ मा प्रकाशित भयो

• जन्म कहिले भयो ? ➜ २७ डिसेम्बर १८२२, फ्रान्स
• मृत्यु कहिले भयो ? ➜ सन १८९५

के गरे ?

• सन १८८५ मा रेबीज रोग विरुद्धको सुई आविष्कार गरे
• ९ वर्षका बालक जोसेफ मेस्टरलाई पहिलो सफल रेबीज सुई दिए
• ४५°C तापक्रममा आधा घण्टा तताई हानिकारक जीवाणु मार्ने पाश्चराइजेसन विधि विकास गरे
• पाश्चराइजेसन विधि पहिलो पटक सन १८६५ मा प्रयोग गरे
• घाउ पाक्ने कारण जीवाणु हो भन्ने कुरा प्रमाणित गरे
• Germ Theory (रोगको जीवाणु सिद्धान्त) विकास गरे
• हाइड्रोफोबिया रोग पत्ता लगाउने वैज्ञानिक पनि हुन्
• उनको सम्मानमा फ्रान्समा स्थापना गरिएको संस्थाको नाम Pasteur Institute हो

• जन्म कहिले भयो ? ➜ ११ फेब्रुअरी १८४७, अमेरिका
• मृत्यु कहिले भयो ? ➜ १८ अक्टोबर १९३१
• उनीलाई “The Wizard of Menlo Park” नामले चिनिन्छ
• धेरै वैज्ञानिक आविष्कार गर्ने व्यक्ति, उनले १००० भन्दा बढी आविष्कार गरे

के गरे ?

• Grand Trunk Herald नामक पत्रिका रेलमै छापेर बेच्थे
• सन १८७७ मा ग्रामोफोन आविष्कार गरे
• टेलिफोनमा “Hello” शब्दको प्रयोग लोकप्रिय बनाए
• “Genius is 1% Inspiration and 99% Perspiration” भन्ने प्रसिद्ध कथन
• शारीरिक रूपमा बहिरा थिए
• मिमियोग्राफ, रेटिनेटर, डायाफ्रेट, लाउडस्पिकर जस्ता उपकरण विकास गरे
• बिजुलीको चिम (Light Bulb) विकास गरे
• चिम आविष्कारको ५० वर्ष पुगेपछि Lights Golden Jubilee मनाइयो
• उनले ग्रामोफोनमा “Marry Had a Little Lamb” गीत रेकर्ड गरेका थिए

• जन्म कहिले भयो ? ➜ सन १८५६, अष्ट्रियामा
• मृत्यु कहिले भयो ? ➜ सन १९३९ (८३ वर्षको उमेरमा)

उनका महत्वपूर्ण रचनाहरू

• Studies on Hysteria (१८९५)
• The Interpretation of Dreams (१९००)
• Freud and Religion
• On Narcissism (१९१४)
• The Ego and the Id (१९२३)
• Totem and Taboo (१९१३)
• Introduction to Psychoanalysis (१९१७)

• पूरा नाम ➜ Max Karl Ernst Ludwig Planck
• जन्म कहिले भयो ? ➜ २३ अप्रिल १८५८, जर्मनी
• मृत्यु कहिले भयो ? ➜ ४ अक्टोबर १९४७, जर्मनी

उनले गरेका प्रमुख कार्यहरू

• Quantum Theory को विकास गरे
• सन १९१८ मा भौतिकशास्त्रको नोबेल पुरस्कार प्राप्त गरे

• जन्म कहिले भयो ? ➜ ७ नोभेम्बर १८६७, पोल्याण्डको राजधानी वार्सा
• मृत्यु कहिले भयो ? ➜ ४ जुलाई १९३४ (Blood Cancer का कारण)

के गरिन् ?

• पति पियर क्युरीसँग मिलेर पोलोनियम पत्ता लगाइन्
• रेडियम पत्ता लगाएपछि सन १९०३ मा भौतिकशास्त्रको नोबेल पुरस्कार प्राप्त गरिन्
• सन १९११ मा रसायन शास्त्रको नोबेल पुरस्कार प्राप्त गरिन्
• रेडियम र पोलोनियम पिचब्लेन्ड नामक पदार्थबाट निकालिन्छ
• नोबेल पुरस्कार पाउने पहिलो महिला वैज्ञानिक हुन्
• क्युरी परिवारले कुल पाँच पटक नोबेल पुरस्कार पाएको छ
• छोरी आइरीन जूलियट क्युरीले पनि नोबेल पुरस्कार प्राप्त गरिन्

• जन्म कहिले भयो ? ➜ १४ मार्च १८७९
• कहाँ जन्मे ? ➜ जर्मनीको उल्म शहर
• मृत्यु कहिले भयो ? ➜ १८ अप्रिल १९५५
• १९३३ देखि जर्मनीको नागरिकता त्यागी अमेरिकामा बसे
• इजरायलको राष्ट्रपति बन्ने प्रस्ताव अस्वीकार गरेका थिए
• उनको मस्तिष्क अमेरिकाको प्रिन्सटन अस्पतालमा सुरक्षित राखिएको छ

उनले गरेका प्रमुख कार्यहरू

• सन १९०५ मा Theory of Relativity विकास गरे
• सन १९१६ मा General Theory of Relativity विकास गरे
• पदार्थ–ऊर्जा सम्बन्धलाई E = mc² सूत्रबाट स्पष्ट गरे
• सापेक्षताको सिद्धान्त, फोटोइलेक्ट्रिक प्रभाव, ब्राउनियन गति, विशिष्ट तापमा योगदान
• Photoelectric Effect का लागि सन १९२१ मा नोबेल पुरस्कार प्राप्त गरे

• जन्म कहिले भयो ? ➜ ८ जनवरी १९४२, इङ्ग्ल्याण्ड
• मृत्यु कहिले भयो ? ➜ १४ मार्च २०१८
• ALS (Amyotrophic Lateral Sclerosis) रोगबाट पीडित भए पनि विज्ञानमा निरन्तर योगदान
• आइज्याक न्यूटन र अल्बर्ट आइन्स्टाइनपछि भौतिकशास्त्रका विशिष्ट वैज्ञानिक मानिन्छन्

उनका चर्चित पुस्तकहरू

• १९८८ — A Brief History of Time
• १९९३ — Black Holes and Baby Universes and Other Essays
• २००१ — The Universe in a Nutshell
• २००२ — On the Shoulders of Giants
• २००५ — God Created the Integers
• २०१० — The Grand Design