मध्यकाल

मध्यकाल

  • नेपाल सब्दको सुरुवातदेखि नेपाल एकिकरण बीचको समयावधि नै मध्यकाल हो । यसलाई मल्लकालको रूपमा पनि लिने गरिन्छ ।
  • वि.सं. १२६ कात्तिक २५ देखि १९२५सम्मको ७६२ वर्षको अवधि मध्यकाल हो।
  • राजा राघवदेवको पालामा शंखधर साख्वाले नेपाल सब्द सुरु गरेका हुन ।
  • वि.सं. २०५६ मंसिर २ गते १८ औं बिम्बन्तिको रूपमा शंखधर साख्वालाई राष्ट्रिय बिम्बन्ति घोषणा गरियो
  • वि.सं. २०६५ सालमा नेपाल संबतलाई राष्ट्रिय सब्दको मान्यता दिइयो ।
  • मल्लहरु भारतको कुशिनगरबाट शरणार्थीको रूपमा नेपाल आएका थिए ।
  • प्रथम मल्ल राजा को हुन ? ➜ अरिदेव मल्ल
  • संगठित मल्ल राज्यका अन्तिम राजा को हुन ? ➜ यक्ष मल्ल
  • मल्लकालमा एकिकृत उपत्यकाको राजधानी कहाँ थियो ? ➜ भक्तपुर
  • नेपालमा मुसलमानहरुको प्रवेश कसको पालामा भएको पाइन्छ ? ➜ रत्न मल्ल
  • उपत्यका विभाजन पछिका प्रथम र अन्तिम मल्ल राजा
कान्तिपुर रत्न मल्ल जयप्रकाश मल्ल
पाटन राण मल्ल तेजनरसिंह मल्ल
भक्तपुर यक्ष मल्ल रणजित मल्ल

मल्लकालीन राजाहरु

अभय मल्ल

  • भूकम्पमा परी मर्ने राजा
  • यिनको नेपाललाई बाईसे चौबीसे राज्यमा विभाजन
  • पशुपतिमा महास्नान गराउने राजा

यक्ष मल्ल

  • यिनको पालामा काठमाडौं उपत्यका विभाजन भएको
  • नेपाल मण्डलेश्वर धारण
  • भक्तपुरको दत्तात्रेय मन्दिर निर्माण
  • भक्तपुर दरबारलाई चारैतिर पर्खाले घेर्न लगाएका
  • एकिकृत उपत्यकाको अन्तिम राजा
  • पशुपतिमा भारतका भट्ट पुजारी राख्ने चलन चलाएका

महिन्द्र मल्ल

  • प्रजाले खाएपछि मात्र खाने राजा
  • महिन्द्रमल्लले मुद्रा चलाउने राजा
  • राजहंस र सिकारी बाज दिल्लीका बादशाहलाई उपहार चढाएका
  • काठमाण्डौको तलेजु मन्दिरको निर्माण
  • क्षेत्रविनायक जात्राको चलन

लक्ष्मी नरसिंह मल्ल

  • मल्लकालका बौलाहा राजाका नामले चिनिने राजा
  • काठमाण्डौको निर्माण गर्न लगाएका
  • मध्यस्तवको नामले समेत चिनिने काठमाण्डौको निर्माण विभेद नामक व्यक्तिले गरेका हुन् ।

जयस्थिति मल्ल

  • जग्गालाई ४ भाग अब्बल, दोयम, सीम र चाहारमा विभाजन
  • समाजलाई ४ वर्ण ३६ जातमा विभाजन
  • मानव न्यायशास्त्रका रचनाकार
  • अपराधीलाई आर्थिक सजाय दिने राजा

प्रताप मल्ल

  • कुविन्द्राबाट डोला झिकाई विवाह गर्ने राजा को हुन ? ➜ प्रताप मल्ल
  • रानीपोखरीको निर्माण कसले गरेका हुन ? ➜ प्रताप मल्ल वि.सं. १७३७ मा
  • प्रताप मल्ल कति भाषा का ज्ञाता थिए ? ➜ १५ भाषा
  • हनुमानढोकाको निर्माण कसले गरेका हुन ? ➜ प्रताप मल्ल वि.सं. १७०७ मा
  • सेतो मछिन्द्रनाथको रथयात्राको परम्परा कसले चलाएका हुन ? ➜ प्रताप मल्ल
  • दक्षिणकाली मन्दिर कसले स्थापना गरेका हुन ? ➜ प्रताप मल्ल
  • कुन राजाको पालादेखि राजाहरु बुढानीलकण्ठको दर्शन गर्न जान छोडेका हुन ? ➜ प्रताप मल्ल
  • आफ्नो नामको अगाडि कविन्द्र लेख्ने राजा को थिए ? ➜ प्रताप मल्ल

जयप्रकाश मल्ल

  • कुमारीको रथ जाने चलन चलाउने राजा को हुन ? ➜ जयप्रकाश मल्ल
  • बालाजुको २१ धारा बनाउने राजा को हुन ? ➜ जयप्रकाश मल्ल
  • जयप्रकाश मल्लले घोडेजात्राको चलन कसले चलाएको ठानिन्छ ? ➜ जयप्रकाश मल्ल
  • सुनको मुद्रा प्रचलनमा ल्याउने राजा को हुन ? ➜ जयप्रकाश मल्ल
  • मल्लकालका अभागी राजा भनेर कसलाई चिनिन्छ ? ➜ जयप्रकाश मल्ललाई
  • विश्वकै सबैभन्दा सानो जान मुद्रा निकाल्ने राजा को हुन ? ➜ जयप्रकाश मल्ल

सिद्धिनरसिंह मल्ल

  • गर्मीमा पछाडिन तानेर र जाडोमा चिसो ढुंगामा बस्ने राजा को हुन ? ➜ सिद्धिनरसिंह मल्ल
  • नेपालको इतिहासमा राजर्षि हुने पहिलो व्यक्ति को हुन ? ➜ सिद्धिनरसिंह मल्ल
  • पाटनको २१ गजुर भएको कृष्ण मन्दिर कसले बनाएका हुन ? ➜ सिद्धिनरसिंह मल्ल
  • कार्तिक नाचको प्रचलन कसले चलाएका हुन ? ➜ सिद्धिनरसिंह मल्ल
  • ठूलो मुद्रा प्रचलनमा ल्याउने राजा को हुन ? ➜ सिद्धिनरसिंह मल्ल
  • हरिसिद्धि र नरसिंह नाच कसले चलाएका हुन ? ➜ सिद्धिनरसिंह मल्ल

योगेन्द्र मल्ल

  • हालसम्म पनि जीवित रहेको मानिने राजा को हुन ? ➜ योगेन्द्र मल्ल
  • योगेन्द्र मल्लको मृत्यु हुँदा कति जना रानीहरु सती गएका थिए ? ➜ ३९ जना
  • तमाखुमा विष मिसाएर छद्मरूपमा मारिने राजा को हुन ? ➜ योगेन्द्र मल्ल

कुन मल्ल राजा कसरी मरे ?

  • अभय मल्ल ➜ भूकम्पमा परी
  • योगेन्द्र मल्ल ➜ तमाखु विष मिसाएर
  • भास्कर मल्ल ➜ प्लेग रोग लागेर
  • विजित मल्ल ➜ परस्त्रीसँग लागेको आरोपमा काटिएर
  • प्रताप मल्ल ➜ हरिसिद्धिको नाच हेर्दै

मल्लकालिन पद तथा निकायहरु

  • चौतारा ➜ प्रधान मन्त्री
  • अमात्य ➜ मन्त्रीसरको पद
  • विषय ➜ जिल्ला
  • थकाली ➜ पच्छको मुख्य व्यक्ति
  • भारदारि सभा ➜ राजसभा
  • भारदार ➜ पर्मान (काजी)
  • उमराव ➜ गाउँस्तरको प्रशासक
  • कोटायक ➜ किल्ला रक्षक
  • छरिदार ➜ दोहडा टोलीको अध्यक्ष
  • प्रजापति ➜ गाउँ वा नगरको शासक
  • महापाल ➜ स्थानीय शासक
  • उमय ➜ सैनिक अधिकारी
  • गणनायक ➜ राजदरबारका नोकरचाकरहरुको प्रमुख
  • भण्डेल नायक ➜ राज्यकोषको जिम्मा लिने व्यक्ति
  • छेमडेल ➜ राजाको भण्डार वा अन्यको व्यवस्था गर्ने
  • तालुका ➜ कुलो, नहर आदिको रेखदेख गर्ने अड्डा
  • पञ्चमुसवच ➜ साना तिना झैँडा हुने स्थानीय बुढापाकाको समूह
  • जिवाल ➜ प्रशासनिक कर्मचारी
  • भण्डारिक ➜ ढुकुटी हेर्ने
  • अधिकारी ➜ प्रशासन हेर्ने
  • राजगुरु ➜ राजपुरोहित
  • सेनाध्यक्ष ➜ राज्यको सुरक्षा हेर्ने
  • भण्डारनायक ➜ राजाको भण्डार हेर्ने
  • टक्सारी ➜ सिक्का छाप्ने
  • चरित्रदार ➜ अनुसन्धान अधिकृत
  • कोतवाल ➜ शान्ति सुरक्षा हेर्ने
  • ब्रो ➜ गाउँको देखरेख गर्ने प्रधान
  • खरिदार ➜ देशभित्र भ्रमण गरी न्याय दिने

कसले के चलाए ?

रातो मछिन्द्रनाथको रथयात्रा नेरेंद्रदेव विष्केट जात्रा जगज्योति मल्ल
सेतो मछिन्द्रनाथको रथयात्रा प्रताप मल्ल लाखे जात्रा गुणकामदेव
घोडेजात्रा जयप्रकाश मल्ल इन्द्रजात्रा नेरेंद्रदेव
गाईजात्रा जगज्योति मल्ल इन्द्रमा बुढा राख्ने रणजित मल्ल
इन्द्रजात्रा गुणकामदेव गुण सम्वत अंशुवर्मा

साथीहरूसँग यो पोस्ट सेयर गर्नुहोस्

अघिल्लो पोस्ट हेर्नुहोस् अर्को पोस्ट हेर्नुहोस्
यो पोस्टमा अहिलेसम्म कसैले कमेन्ट गरेको छैन
कमेन्ट गर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्

tirthuprety नीति नियमको पालना गरी कमेन्ट गर्नुहोस् , प्रत्येक कमेन्ट समीक्षा गरिनेछ।

comment url