राष्ट्रिय जनगणना २०७८ विशेष जानकारी
📊 राष्ट्रिय जनगणना २०७८ : विशेष जानकारी
राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अन्तिम प्रतिवेदन
- ➡️ सार्वजनिक मिति : वि.सं. २०७९ चैत्र १० गते
- ➡️ सार्वजनिक गर्ने निकाय : राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालय
- ➡️ कतिऔँ जनगणना : बाह्रौँ
- ➡️ संघीय प्रणाली पश्चातको पहिलो जनगणना
- ➡️ कुल जनसंख्या : २,९१,९२,४८० जना
- ➡️ पुरुषको जनसंख्या : ४८.९६%
- ➡️ महिलाको जनसंख्या : ५१.०४%
- ➡️ लैङ्गिक अनुपात : ९५.९१
- ➡️ अन्य लिङ्गी जनसंख्या : २,२८० जना (०.०२%)
- ➡️ जनसंख्या वृद्धिदर : ०.९२ प्रतिशत
- ➡️ सबैभन्दा बढी जनसंख्या वृद्धिदर भएको जिल्ला : भक्तपुर (३.३५%)
- ➡️ सबैभन्दा कम जनसंख्या वृद्धिदर भएको जिल्ला : रामेछाप (-१.५७%)
📌 जनघनत्व
- ➡️ जनघनत्व : १९८ जना प्रति वर्ग किलोमिटर
- ➡️ तराई क्षेत्र : ४६० जना प्रति वर्ग कि.मि.
- ➡️ हिमाली क्षेत्र : ३४ जना प्रति वर्ग कि.मि.
- ➡️ सबैभन्दा बढी जनघनत्व भएको जिल्ला : काठमाडौँ (५,२६६)
- ➡️ सबैभन्दा कम जनघनत्व भएको जिल्ला : मनाङ (३)
- ➡️ सबैभन्दा बढी जनघनत्व भएको प्रदेश : मधेश प्रदेश (६३२)
- ➡️ सबैभन्दा कम जनघनत्व भएको प्रदेश : कर्णाली प्रदेश (६०)
- ➡️ दोस्रो र तेस्रो धेरै जनघनत्व भएका प्रदेश : बागमती र लुम्बिनी
📌 उमेर समूह अनुसार जनसंख्या
- ➡️ १५–५९ वर्ष उमेर समूह : ६१.९६%
- ➡️ १४ वर्ष वा सोभन्दा कम : २७.८३%
- ➡️ ६० वर्षभन्दा माथि : १०.२१%
📌 परिवार संख्या र आकार
- ➡️ परिवार संख्या : ६६,६६,३७०
- ➡️ औसत परिवार आकार : ४.३७ जना
- ➡️ परिवारको आकार सबैभन्दा बढी भएको जिल्ला : रौतहट (५.४८)
- ➡️ परिवारको आकार सबैभन्दा कम भएको जिल्ला : डोलखा (३.४८)
- ➡️ भौगोलिक क्षेत्र अनुसार परिवारको आकार :
- हिमाली क्षेत्र : ४.३३
- पहाडी क्षेत्र : ३.९९
- तराई क्षेत्र : ४.५३
🧠 Exam One-Line Memory
जनसंख्या → २.९२ करोड | वृद्धिदर → ०.९२%
जनघनत्व → १९८ | काठमाडौँ → ५,२६६ | मनाङ → ३
औसत परिवार → ४.३७
जनसंख्या → २.९२ करोड | वृद्धिदर → ०.९२%
जनघनत्व → १९८ | काठमाडौँ → ५,२६६ | मनाङ → ३
औसत परिवार → ४.३७
जनघनत्व
- ➡️ जनघनत्व : १९८ जना प्रति वर्ग किलोमिटर
- ➡️ भौगोलिक क्षेत्र अनुसार सबैभन्दा धेरै जनघनत्व तराई क्षेत्रमा ४६० जना प्रति वर्ग किलोमिटर र सबैभन्दा कम हिमाली क्षेत्रमा ३४ जना प्रति वर्ग किलोमिटर रहेको छ ।
- ➡️ सबैभन्दा बढी जनघनत्व भएको जिल्ला : काठमाडौँ (५,२६६ जना प्रति वर्ग किलोमिटर)
- ➡️ सबैभन्दा कम जनघनत्व भएको जिल्ला : मनाङ (३ जना प्रति वर्ग किलोमिटर)
- ➡️ सबैभन्दा बढी जनघनत्व भएको प्रदेश : मधेश प्रदेश (६३२ जना प्रति वर्ग किलोमिटर)
- ➡️ सबैभन्दा कम जनघनत्व भएको प्रदेश : कर्णाली प्रदेश (६० जना प्रति वर्ग किलोमिटर)
- ➡️ दोस्रो र तेस्रो धेरै जनघनत्व भएका प्रदेशहरू क्रमशः : बागमती र लुम्बिनी हुन् ।
उमेर समूह अनुसार जनसंख्या
- ➡️ १५ देखि ५९ वर्ष उमेर समूह जनसंख्या : ६१.९६ प्रतिशत
- ➡️ १४ वर्ष वा सो भन्दा कम उमेर समूह जनसंख्या : २७.८३ प्रतिशत
- ➡️ ६० वर्षभन्दा माथि उमेर समूह जनसंख्या : १०.२१ प्रतिशत
परिवार संख्या र आकार
- ➡️ परिवार संख्या : ६६,६६,३७० (व्यक्तिगत परिवार ६६,६०,८५९ र संस्थागत परिवार ६,०११)
- ➡️ परिवार औसत आकार : ४.३७ जना (२०६८ अनुसार ४.८८ जना)
- ➡️ परिवारको आकार सबैभन्दा बढी भएको जिल्ला : रौतहट (५.४८ जना)
- ➡️ परिवारको आकार सबैभन्दा कम भएको जिल्ला : डोलखा (३.४८ जना)
- ➡️ भौगोलिक क्षेत्र अनुसार परिवारको आकार :
- हिमाली क्षेत्रमा : ४.३३ जना
- पहाडी क्षेत्रमा : ३.९९ जना
- तराई क्षेत्रमा : ४.५३ जना
प्रदेश अनुसार लैङ्गिक अनुपात
- ➡️ सबैभन्दा धेरै लैङ्गिक अनुपात रहेको प्रदेश : मधेश प्रदेश (१००.५५)
- ➡️ सबैभन्दा कम लैङ्गिक अनुपात रहेको प्रदेश : सुदूरपश्चिम प्रदेश (९८.४९)
नपा / गापा जनसंख्या र लैङ्गिक अनुपात
- ➡️ नगरपालिकाको जनसंख्या : ६६.१९ प्रतिशत
- ➡️ गाउँपालिकाको जनसंख्या : ३३.८१ प्रतिशत
- ➡️ नगरपालिका क्षेत्रको लैङ्गिक अनुपात : ९६.०४
- ➡️ गाउँपालिका क्षेत्रको लैङ्गिक अनुपात : ९४.८६
स्थानीय तह अनुसार जनसंख्या र वृद्धिदर
- ➡️ सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको नगरपालिका : काठमाडौँ महानगरपालिका (६,५२,४०० जना)
- ➡️ सबैभन्दा कम जनसंख्या भएको नगरपालिका : ढुलिमति नगरपालिका (९,५८१ जना)
- ➡️ सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको गाउँपालिका : बैजनाथ गाउँपालिका (६१,४१२ जना) बाँके
- ➡️ सबैभन्दा कम जनसंख्या भएको गाउँपालिका : नापभूमि गाउँपालिका (३४६ जना)
- ➡️ २० हजार भन्दा कम जनसंख्या हुने नगरपालिकाको संख्या : ४५
- ➡️ १ लाख भन्दा बढी जनसंख्या हुने नगरपालिकाको संख्या : ३७
- ➡️ २० हजार भन्दा कम जनसंख्या हुने गाउँपालिकाको संख्या : ४७
- ➡️ ५० हजार भन्दा बढी जनसंख्या हुने गाउँपालिकाको संख्या : १२
सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएका ५ नगरपालिका (क्रमशः)
- ▪ काठमाडौँ महानगरपालिका
- ▪ पोखरा महानगरपालिका
सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएका ५ महानगरपालिका (क्रमशः)
- ■ भरतपुर महानगरपालिका
- ■ ललितपुर महानगरपालिका
- ■ वीरगञ्ज महानगरपालिका
सबैभन्दा कम जनसंख्या भएका ५ नगरपालिका (क्रमशः) :
- ■ ढुलीभेरी नगरपालिका, डोल्पा
- ■ त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिका, डोल्पा
- ■ मादी नगरपालिका, संखुवासभा
- ■ लालीगुराँस नगरपालिका, तेह्रथुम
- ■ धर्मदेवी नगरपालिका, तेह्रथुम
सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएका ५ गाउँपालिका (क्रमशः) :
- ■ बैजनाथ गाउँपालिका, बाँके
- ■ राप्ती सोनारी गाउँपालिका, बाँके
- ■ खजुरा गाउँपालिका, बाँके
- ■ मायादेवी गाउँपालिका, रुपन्देही
- ■ गैडहवा गाउँपालिका, रुपन्देही
सबैभन्दा कम जनसंख्या भएका ५ गाउँपालिका (क्रमशः) :
- ■ नार्पभूमि गाउँपालिका, मनाङ
- ■ चामे गाउँपालिका, मनाङ
- ■ लो–घेकर दामोदरकुण्ड गाउँपालिका, मुस्ताङ
- ■ लोमन्थाङ गाउँपालिका, मुस्ताङ
- ■ मनाङ डिस्याङ गाउँपालिका, मनाङ
- ➡️ जनसंख्या वृद्धिदर २ प्रतिशत भन्दा बढी रहेका नगरपालिका संख्या : ४८
- ➡️ जनसंख्या वृद्धिदर ऋणात्मक रहेका नगरपालिका संख्या : ६९
- ➡️ जनसंख्या वृद्धिदर २ प्रतिशत भन्दा बढी रहेका गाउँपालिकाको संख्या : ६
- ➡️ जनसंख्या वृद्धिदर ऋणात्मक रहेका गाउँपालिकाको संख्या : १५०
- ➡️ सबैभन्दा बढी जनसंख्या वृद्धिदर रहेको नगरपालिका : कागेश्वरी मनहरा (७.४४%), काठमाडौं
- ➡️ सबैभन्दा कम जनसंख्या वृद्धिदर रहेको नगरपालिका : साँफेबगर नगरपालिका, अछाम
- ➡️ सबैभन्दा बढी जनसंख्या वृद्धिदर रहेको गाउँपालिका : कचन गाउँपालिका (२.४९%), रुपन्देही
- ➡️ सबैभन्दा कम जनसंख्या वृद्धिदर रहेको गाउँपालिका : साइपाल गाउँपालिका (-३.९६%), बाजुरा
जिल्ला अनुसार जनसंख्या र वृद्धिदर
- ➡️ सबैभन्दा बढी जनसंख्या भएको जिल्ला : काठमाडौं (२०,५२,५७० जना)
- ➡️ सबैभन्दा कम जनसंख्या भएको जिल्ला : मनाङ (५,६४५ जना)
- ➡️ बढी जनसंख्या भएका ५ जिल्ला : काठमाडौं, मोरङ, रुपन्देही, झापा र सुनसरी
- ➡️ कम जनसंख्या भएका ५ जिल्ला : मनाङ, मुस्ताङ, डोल्पा, रसुवा र हुम्ला
- ➡️ जनसंख्या वृद्धिदर ऋणात्मक भएका जिल्ला : ३४
- ➡️ जनसंख्या वृद्धिदर धनात्मक भएका जिल्ला : ४३
सबैभन्दा धेरै जनसंख्या वृद्धिदर धनात्मक भएका ५ जिल्ला :
- ■ भक्तपुर (३.३५ प्रतिशत)
- ■ रुपन्देही (२.३३ प्रतिशत)
- ■ चितवन (२.०७ प्रतिशत)
- ■ बाँके (१.७७ प्रतिशत)
- ■ झापा (१.७७ प्रतिशत)
सबैभन्दा धेरै जनसंख्या वृद्धिदर ऋणात्मक भएका ५ जिल्ला :
- ■ रामेछाप (-२.६७ प्रतिशत)
- ■ खोटाङ (-२.५६ प्रतिशत)
📝 Exam Hint:
धेरै वृद्धि → भक्तपुर | कम → रामेछाप
धेरै जिल्ला धनात्मक → ४३ | ऋणात्मक → ३४
धेरै वृद्धि → भक्तपुर | कम → रामेछाप
धेरै जिल्ला धनात्मक → ४३ | ऋणात्मक → ३४
- ■ मनाङ (-२.२९ प्रतिशत)
- ■ भोजपुर (-२.२९ प्रतिशत)
- ■ तेह्रथुम (-२.३० प्रतिशत)
➡️ हिमाली जिल्लाहरूमा सबैभन्दा बढी जनसंख्या वृद्धिदर भएको जिल्ला मुगु रहेको छ ।
भौगोलिक क्षेत्रअनुसार जनसंख्या
- ■ तराईमा ५३.६१ प्रतिशत (१,५६,३४,००६ जना)
- ■ पहाडमा ४०.३१ प्रतिशत (१,२७,५५,६२४ जना)
- ■ हिमाली क्षेत्रमा ६.०८ प्रतिशत (१७,५२,४८६ जना)
प्रदेश अनुसार जनसंख्या
- ■ सबैभन्दा बढी जनसंख्या बागमती प्रदेशमा २०.१७ प्रतिशत
- ■ सबैभन्दा कम कर्णाली प्रदेशमा ५.९७ प्रतिशत रहेको छ ।
- ■ जनसंख्या धेरै भएका अन्य प्रदेशहरूमा मधेश प्रदेश दोस्रो, कोशी प्रदेश तेस्रो, लुम्बिनी प्रदेश चौथो, सुदूरपश्चिम प्रदेश पाँचौँ र गण्डकी प्रदेश छैठौँ स्थानमा रहेका छन् ।
- ■ यस जनगणनाको प्रारम्भिक प्रतिवेदन अनुसार सबैभन्दा बढी जनसंख्या भएको प्रदेश मधेश प्रदेश रहेको थियो ।
- ➡️ सबैभन्दा बढी जनसंख्या वृद्धिदर भएको प्रदेश : लुम्बिनी (२.३४ प्रतिशत)
- ➡️ सबैभन्दा कम जनसंख्या वृद्धिदर भएको प्रदेश : गण्डकी (०.२५ प्रतिशत)
- ➡️ दोस्रो धेरै जनसंख्या वृद्धिदर भएको प्रदेश : मधेश (१.९९ प्रतिशत)
📝 Exam Hint:
भौगोलिक → तराई ५३.६१%
प्रदेश → बागमती (धेरै) | कर्णाली (कम)
वृद्धिदर → लुम्बिनी ↑ | गण्डकी ↓
भौगोलिक → तराई ५३.६१%
प्रदेश → बागमती (धेरै) | कर्णाली (कम)
वृद्धिदर → लुम्बिनी ↑ | गण्डकी ↓
- ➡️ अन्य प्रदेशहरूमा कोशी प्रदेशको ०.६५ प्रतिशत, बागमती प्रदेशको ०.७७ प्रतिशत, कर्णाली प्रदेशको ०.३० प्रतिशत र सुदूरपश्चिम प्रदेशको ०.५२ प्रतिशत जनसंख्या वृद्धिदर रहेको छ ।
देशको समग्र साक्षरता अवस्था
- ➡️ कुल साक्षरता दर :- ७६.२ प्रतिशत
- ➡️ पुरुषको साक्षरता दर :- ८३.६ प्रतिशत
- ➡️ महिलाको साक्षरता दर :- ६९.४ प्रतिशत
प्रदेश अनुसार साक्षरता अवस्था
- ➡️ सबैभन्दा धेरै साक्षरता दर रहेको प्रदेश :- बागमती (८२.१ प्रतिशत)
- ➡️ सबैभन्दा कम साक्षरता दर रहेको प्रदेश :- मधेश प्रदेश (६३.५ प्रतिशत)
- ➡️ पुरुषको साक्षरता दर सबैभन्दा उच्च रहेको प्रदेश :- गण्डकी प्रदेश
- ➡️ दोस्रो धेरै साक्षरता दर रहेको प्रदेश :- गण्डकी (७९.७ प्रतिशत)
जिल्ला अनुसार साक्षरता अवस्था
- ➡️ सबैभन्दा धेरै साक्षरता दर रहेको जिल्ला :- काठमाडौं (८९.३ प्रतिशत)
- ➡️ सबैभन्दा कम साक्षरता दर रहेको जिल्ला :- रौतहट (५७.४ प्रतिशत)
अपाङ्गता अवस्था
- ➡️ कुनै न कुनै प्रकारको अपाङ्गता भएका व्यक्ति :- २.२ प्रतिशत
- ➡️ अपाङ्गता भएका व्यक्तिमा पुरुष :- ४५.२ प्रतिशत
- ➡️ अपाङ्गता भएका व्यक्तिमा महिला :- ५४.८ प्रतिशत
📝 Exam Hint:
साक्षरता → ७६.२%
प्रदेश → बागमती (धेरै) | मधेश (कम)
जिल्ला → काठमाडौं ↑ | रौतहट ↓
अवस्थासाक्षरता → ७६.२%
प्रदेश → बागमती (धेरै) | मधेश (कम)
जिल्ला → काठमाडौं ↑ | रौतहट ↓
- ➡️ सबैभन्दा धेरै साक्षरता दर रहेको जिल्ला :- काठमाडौं (८९.३ प्रतिशत)
- ➡️ सबैभन्दा कम साक्षरता दर रहेको जिल्ला :- रौतहट (५७.४ प्रतिशत)
अपाङ्गता अवस्था
- ➡️ कुनै न कुनै प्रकारको अपाङ्गता भएका व्यक्ति :- २.२ प्रतिशत
- ➡️ अपाङ्गता भएका व्यक्तिमा पुरुष :- ४५.२ प्रतिशत
- ➡️ अपाङ्गता भएका व्यक्तिमा महिला :- ५४.८ प्रतिशत
📝 Exam Hint:
साक्षरता → ७६.२%
प्रदेश → बागमती (धेरै) | मधेश (कम)
जिल्ला → काठमाडौं ↑ | रौतहट ↓
साक्षरता → ७६.२%
प्रदेश → बागमती (धेरै) | मधेश (कम)
जिल्ला → काठमाडौं ↑ | रौतहट ↓
मुख्य प्रयोग अनुसार घरको संख्या :
- ■ मुख्य आवासका लागि प्रयोग भएका घर :- ७५.५ प्रतिशत
- ■ गोठ/धनसार/भान्सा :- १०.१ प्रतिशत
- ■ खाली घर :- ६.३ प्रतिशत
- ■ प्रदेशगत रूपमा हेर्दा सबैभन्दा बढी लुम्बिनी प्रदेशका ७५ प्रतिशत र सबैभन्दा कम सुदूरपश्चिम प्रदेशका ६६ प्रतिशत घरहरू मुख्य रूपमा आवासका लागि प्रयोग भएका छन् ।
- ➡️ आफ्नै स्वामित्वको घरमा बस्ने :- ६५.० प्रतिशत
- ➡️ भाडामा बस्ने :- १२.८ प्रतिशत
- ➡️ संस्थागत एकाइमा बस्ने :- ०.६ प्रतिशत
- ➡️ अन्य परिवारको स्वामित्वको घरमा बस्ने :- ०.९ प्रतिशत
खानेपानी अवस्था
- ➡️ धारा/पाइपको पानी पिउने :- ५७.० प्रतिशत
- ➡️ ट्युबवेल/हाते पम्प :- २९.६ प्रतिशत
- ➡️ ढाकिएको इनार/कुवा :- ३.५ प्रतिशत
- ➡️ मूल/धारा :- ३.९ प्रतिशत
- ➡️ जार/बोतल :- ४.६ प्रतिशत
- ➡️ खुला इनार/कुवा :- २.१ प्रतिशत
- ➡️ नदी/खोलाबाट :- ०.४ प्रतिशत
🧠 Exam Tip:
घर → ७५% आवास | ६५% आफ्नै घर
पानी → ५७% धारा | ३०% ट्युबवेल
घर → ७५% आवास | ६५% आफ्नै घर
पानी → ५७% धारा | ३०% ट्युबवेल
बालबालिकाको जन्मदर्ता सम्बन्धी अवस्था
- ➡️ जन्म दर्ता गर्ने जनसंख्या :- ७४.० प्रतिशत
- ➡️ जन्म दर्ता नगर्ने जनसंख्या :- २६.० प्रतिशत
- ➡️ प्रदेशगत रूपमा सबैभन्दा बढी जन्मदर्ता कर्णाली प्रदेशमा ७६.३ प्रतिशत र कम बागमती प्रदेशमा ६७ प्रतिशत जन्मदर्ता हुने गरेको ।
नेपालमा बसोबास गर्ने विभिन्न देशका नागरिकको अवस्था
- ➡️ जम्मा नेपाली नागरिक :- ९९.४३ प्रतिशत
- ➡️ भारतीय नागरिक :- ०.४६ प्रतिशत
- ➡️ चिनियाँ नागरिक :- ०.०१ प्रतिशत
- ➡️ भारत बाहेक सार्क देशका :- ५४८ जना
- ➡️ अन्य देशका नागरिक :- ०.०२ प्रतिशत

tirthuprety नीति नियमको पालना गरी कमेन्ट गर्नुहोस् , प्रत्येक कमेन्ट समीक्षा गरिनेछ।
comment url